V SA/Wa 2614/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek oraz rozłożenia na raty zapłaty zaległości obowiązkowych wypłat; oddala skargę; Decyzją z [...] października 2011r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa PFRON z [...] czerwca 2011r. w przedmiocie odmowy H. Z O.O. w K. umorzenia odsetek w kwocie 10.198,00 zł z tytułu obowiązkowych wpłat na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat w kwocie 71.084,00 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: H. Z O.O. w K. złożyła wnioski o rozłożenie na raty zaległych wpłat i umorzenie odsetek z tytułu wpłat na PFRON, uzasadniając swoją prośbę brakiem świadomości o obowiązku dokonywania wpłat na PFRON oraz trudną sytuacją finansową, spowodowaną zaleganiem z płatnością należności przez kontrahentów. Sytuacja na rynku budowlanym, jak wskazał wnioskodawca w wyniku ogólnoświatowego kryzysu gospodarczego jest bardzo trudna. Wielu kontrahentów, jak podkreślił autor wniosku nie reguluje terminowo swoich wierzytelności, z których część Strona jest zmuszona dochodzić na drodze sądowej. Według Strony jednorazowa spłata zadłużenia wobec PFRON jest znaczącym obciążeniem finansowym i mogłaby niekorzystnie wpłynąć na jej sytuację finansową. Prezes PFRON decyzją z [...] czerwca 2011r. odmówił umorzenia odsetek w kwocie 10.198,00 zł z tytułu obowiązkowych wpłat na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że na podstawie art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2010r. nr 214, poz. 1407 ze zm.), Prezes Zarządu PFRON, w drodze decyzji, na wniosek pracodawcy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem pracodawcy lub interesem publicznym może rozłożyć na raty zapłatę zaległości z tytułu wpłat wraz z odsetkami za zwłokę. Organ rozpatrujący sprawę wskazał, że na podstawie dokumentów i informacji nadesłanych przez Stronę uznał, iż nie zachodzą przesłanki do umorzenia odsetek od nieterminowych wpłat na PFRON na podstawie art. 49 ust. 5a i ust. 5b ustawy. Podstawy umorzenia należności, określone w art. 49 ust. 5b, tworzą zamknięty katalog okoliczności i nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Strona w dostarczonym materiale dowodowym nie udowodniła ich istnienia. Prezes PFRON nadmienił, że na podstawie kserokopii bilansów wraz z rachunkami zysków i strat za 2009 r. i za 2010 r. wynika, że Strona na koniec 2009 roku odnotowała zysk netto w wysokości 383.474,06 zł, na koniec 2010 r. zysk netto wyniósł 296.065,91 zł. Biorąc pod uwagę aktualną sytuację finansową Spółki (wypracowany zysk na koniec 2009 r. i na koniec 2010 r. jak również wartości wskaźników: bieżącej płynności finansowej, którego wielkość świadczy o zdolności do regulowania bieżących zobowiązań i wskaźnika zadłużenia ogółem, świadczącego o wzroście samodzielności finansowej jednostki) Prezes Zarządu PFRON uznał, iż nie zachodzą przesłanki do udzielenia ulgi z tytułu wpłat na PFRON na podstawie art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy poprzez rozłożenie na raty zaległych wpłat na PFRON. Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] października 2011r. utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2011r. Organ odowławczy podniósł, że przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek umorzenia zaległych odsetek, zatem należało odmówić ich umorzenia. W uznaniu Ministra subiektywne argumenty odwołującej się strony, dotyczące sytuacji finansowej, nie stanowią w niniejszej sprawie dostatecznej podstawy, które uzasadniałyby rozłożenie na raty zaległości we wpłatach na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Ponadto nawet trudna sytuacja ekonomiczna nie może, zdaniem organu odwoławczego, stanowić wystarczającej podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji zgodnie z wnioskami odwołania. W ocenie organu rozpatrującego odwołanie strony uwzględnienie wniosków odwołania stanowiłoby nieuzasadnione przeniesienie na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych skutków niepowodzeń gospodarczych i finansowych strony. Minister wskazał jednocześnie, że uprawnienie zawarte w przepisie art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji (...) nie jest równoznaczne z obowiązkiem organu podatkowego pozytywnego rozpatrywania każdego wniosku podatnika. Przepis ten pozostawia organowi podatkowemu ocenę, czy w stanie faktycznym danej sprawy występują przesłanki uzasadniające przyznanie podatnikowi tego rodzaju ulgi. W treści uzasadnienia organ II instancji nadmienił, że spółka na koniec 2009 r. jak i na koniec 2010 r. osiągnęła zysk w wysokości odpowiednio 383.474,06 zł i 296.065,91 zł, natomiast na koniec czerwca 2011 r. zysk brutto w wysokości 33.879,40 zł. To, w ocenie organu odwoławczego, stanowiło o możliwości uregulowania przez stronę zobowiązań wobec PFRON. Rozstrzygając sprawę w kwestii rozłożenia zaległości na raty, Minister podkreślił, że wziął pod uwagę nie tylko interes strony, ale także interes publiczny, wyrażony w ustawowych celach działalności Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jak również stan finansów Funduszu i uznał, że nadmierne uszczuplenie środków Funduszu (nawet okresowe) mogłoby doprowadzić do znacznego ograniczenia finansowania w skali całego kraju zadań w zakresie rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych oraz ich integracji ze społeczeństwem. Skarżąca spółka nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniosła, że odmowa ratalnej spłaty zaległych składek jest wyjątkowo krzywdząca i negatywnie wpływa na bieżącą sytuację finansową spółki. Autor skargi podkreślił, że gdyby decyzja dotycząca rozłożenia na raty została podjęta niezwłocznie po złożeniu takiego wniosku przez spółkę, do dnia dzisiejszego wszystkie środki wpłynęłyby na konto Funduszu, tymczasem żadna część zaległości nie została uregulowana do tej pory. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że decyzje dotyczące ulg, z jakimi mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, podejmowane są przez organy administracyjne w trybie art. 49 ust. 5a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407, z późn. zm.) i należą do rozstrzygnięć podejmowanych w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ponadto na podstawie art. 49 ust. 5c pkt 2 ww. ustawy, Prezes Zarządu PFRON, w drodze decyzji, na wniosek pracodawcy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem pracodawcy lub interesem publicznym może rozłożyć na raty zapłatę zaległości z tytułu wpłat wraz z odsetkami za zwłokę. Ustawodawca, używając zwrotu "może" przesądził, że decyzja organu administracyjnego w omawianym zakresie (umorzenia i rozłożenia na raty) ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla wnioskodawcy sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku. Organ może – ale nie musi – udzielić ulgi, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje organu do jej zastosowania. Tym samym, sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracyjnego. Sąd ma obowiązek zbadać natomiast czy zaskarżona decyzja została wydana po dokonaniu oceny zebranego materiału dowodowego, przy zastosowaniu właściwych w sprawie przepisów prawa. Ustalenie zatem w toku postępowania administracyjnego, czy istnieją przyczyny z art. 49 ust. 5a i 5c pkt 2 ustawy, które uzasadniałyby ewentualne umorzenie odsetek i rozłożenia na raty zaległości, samo przez się nie zobowiązuje właściwego organu administracyjnego do wydania decyzji pozytywnej dla wnioskodawcy. W niniejszej sprawie skarżąca spółka wniosła o udzielenie ulgi w spłacie należności pieniężnej poprzez umorzenie odsetek i rozłożenie na raty zaległości. Wnioskująca spółka zaproponowała, iż z uwagi na fakt, że otrzyma środki wynikające z nadpłaty podatku dochodowego, w późniejszym terminie ureguluje zobowiązania wobec Funduszu. Skarżąca podniosła, że jednorazowe wygospodarowanie tak dużej kwoty jest niemożliwe z uwagi na kondycję finansową spółki zależną w dużej mierze od zapłaty należności przez dłużników. W treści skargi jej autor podkreślił ponadto, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca dla spółki, a organ nie stoi - wbrew swoim obowiązkom - na straży interesu osób niepełnosprawnych. Sąd uznał, że wskazane zarzuty nie są uzasadnione. Organy wzięły pod uwagę stan majątkowy spółki, porównały uzyskane informację z wysokością zaległości oraz dokonały oceny stanu faktycznego pod kątem wskazanych w art. 49 ust. 5a i ust. 5c pkt 2 ww. ustawy przesłanek udzielenia ulgi w spłacie należności i rozłożenia na raty pozostałych zaległości. Spółka na koniec 2009 r. jak i na koniec 2010 r. osiągnęła zysk w wysokości odpowiednio 383.474,06 zł i 296.065,91 zł, natomiast na koniec czerwca 201 1 r. zysk brutto w wysokości 33.879,40 zł., to daje możliwość przyjęcia uprawnionego poglądu, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki rozłożenia należnych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na raty, ani umorzenia zaległych odsetek. W ocenie Sądu w toku postępowania organy administracji podjęły niezbędne działania celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oceniły okoliczności faktyczne, które mogły wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny uzasadniający udzielenie ulg, przytoczyły treść przepisów uzasadniających odmowę umorzenia odsetek i rozłożenia na raty spłaty zaległości wraz z wyjaśnieniem charakteru tych instytucji w kontekście sytuacji finansowej spółki. Oceniając przedstawione w postępowaniu administracyjnym dowody m.in. bilans oraz rachunek zysków i strat za 2009r. i 2010r., informacje o stanie zatrudnienia nie przekroczono zasady swobodnej oceny dowodów. Odmawiając umorzenia odsetek i rozłożenia na raty zaległości organy administracji przekonująco i zgodnie z obowiązującymi przepisami uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie. Mając na względzie powyższe, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził istotnych naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 20102r, poz. 270), skargę – jako niezasadną – oddalił.