V SA/Wa 2615/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-13
Skład orzekający: Beata Krajewska, Michał Sowiński, Bożena Zwolenik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o refundację składek na ubezpieczenie społeczne, uznając, że wnioskodawca uchybił siedmiodniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, uznając bez właściwego uzasadnienia, że wnioskodawca mógł i musiał dowiedzieć się o uprawomocnieniu wyroku sądu już w dniu jego uprawomocnienia z mocy prawa, bez wiążącej informacji od administracji sądowej. Wnioskodawca wykazał staranność w dochodzeniu informacji o uprawomocnieniu wyroku, a jego rozmowy z sądem wskazują, że nie posiadał pewnej wiedzy o tym fakcie przed 29 stycznia 2016 r. Tym samym nie można mówić o uchybieniu siedmiodniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.Stan faktyczny
Strona złożyła wnioski o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne za okres od grudnia 2012 r. do sierpnia 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich złożenia, wskazując, że dowiedziała się o uprawomocnieniu wyroku Sądu Rejonowego, który zaliczył ją do lekkiego stopnia niepełnosprawności, dopiero 29 stycznia 2016 r. Organy administracji odmówiły przywrócenia terminu, uznając, że przeszkoda ustała najpóźniej 19 stycznia 2016 r. (dzień uprawomocnienia wyroku), a siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął 26 stycznia 2016 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zasądzając jednocześnie od Ministra na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne 1. uchyla zaskarżone postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] 2. zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz T. M. 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi T. M. (dalej jako: "Strona" lub "Skarżąca") jest postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej jako: "Minister Rodziny", "Minister" lub "organ odwoławczy") z dnia ... sierpnia 2016 r., nr ..., utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej jako: "Prezes Zarządu Funduszu" lub "organ I instancji") z dnia ... kwietnia 2016 r., znak ..., odmawiające Stronie przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne (Wn-U-G) za grudzień 2012 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2013 r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 29 stycznia 2016 r. Skarżąca złożyła wnioski osoby niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne za miesiące grudzień 2012 r. oraz styczeń-sierpień 2013 r. W osobnym piśmie Strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosków. Pisma nadane zostały dnia 29 stycznia 2016 r. (koperta – k. 20 akt administracyjnych). Skarżąca wskazała, iż właśnie tego dnia dowiedziała się, iż uprawomocnił się wyrok Sądu Rejonowego ... z dnia 21 października 2015 r., którym zaliczono Stronę do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Prawomocne orzeczenie uprawnia do złożenia wniosku o refundację składek na ubezpieczenie społeczne.
Postanowieniem z dnia ... kwietnia 2016 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne (Wn-U-G) za wskazane powyżej okresy.
Na powyższe postanowienie Strona złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do złożenia wniosków o refundację składek. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1) art. 58 § 2 kpa w zw. z art. 365 § 1 kpc poprzez nie zastosowanie art. 365 § 1 kpc i bezpodstawne uznanie, iż doręczenie nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego jednej ze stron postępowania rozpoczyna bieg terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o refundację składek, podczas gdy nieprawomocne orzeczenie Sądu de facto nie istnieje w obiegu prawnym i nie stanowi podstawy do jakichkolwiek działań czy roszczeń,
2) art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm., dalej jako: "ustawa rehabilitacyjna") poprzez ich nie zastosowanie prowadzące do błędnego uznania, iż osoba nie posiadająca orzeczenia o niepełnosprawności jest uprawniona do wnoszenia wniosków o refundację składek, co skutkowało bezpodstawnym uznaniem, iż termin złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął się z dniem doręczenia nieprawomocnego wyroku Sądu zastępującego orzeczenie o niepełnosprawności.
Postanowieniem z dnia ... sierpnia 2016 r., nr ..., Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Funduszu z dnia ... kwietnia 2016 r. Organ odwoławczy następująco uzasadnił swoje stanowisko:
Wskazał, iż zgodnie z § 6 ust. 1 mającego zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 690 ze zm.), osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą składa wniosek Wn-U-G w terminie do ostatniego dnia miesiąca, w którym upłynął termin do opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych.
Organ odwoławczy podniósł, iż z materiału dowodowego wynika, że Strona nie złożyła stosownych dokumentów w przewidzianym terminie. Jak wynika z akt sprawy, wnioski Wn-U-G za grudzień 2012 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2013 r. zostały przekazane do Funduszu dnia 29 stycznia 2016. Zgodnie z oświadczeniem Strony, wyrok Sądu Rejonowego w ... – który otwierał drogę do skutecznego ubiegania się o refundację składek - został jej doręczony w dniu 4 stycznia 2016 r., a informację o uprawomocnieniu się wyroku Strona uzyskała w Burze Interesantów Sądu w dniu 29 stycznia 2016 r.
Następnie organ odwoławczy przywołał treść art. 58 § 1 i 2 k.p.a. i stwierdził, że Strona uchybiła siedmiodniowemu terminowi - określonemu w art. 58 § 2 k.p.a. biegnącemu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Organ odwoławczy, w celu dokładnego ustalenia daty ustania przyczyny uchybienia terminu, w dniu 9 czerwca 2016 r. skierował zapytanie do Sądu Rejonowego w ..., o to kiedy wyrok w sprawie Skarżącej uprawomocnił się. Sąd pismem z dnia 28 czerwca 2016 r. udzielił odpowiedzi, że wyrok z dnia 21 października 2015 r. jest prawomocny od dnia 19 stycznia 2016 r. oraz, że Strona nie była obecna na ogłoszeniu wyroku w dniu 21 października 2015 r. Strona otrzymała odpis wyroku na swój wniosek w dniu 4 stycznia 2016 r. Sąd poinformował również, że Skarżąca nie zwróciła się nigdy na piśmie o wydanie odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności, ani o informację dotyczącą tego faktu, jak również, że w aktach sprawy nie zamieszcza się adnotacji odnośnie tego, czy strona uzyskała informacje telefonicznie, dzwoniąc do Biura Obsługi Interesantów Sądu. Stąd nie jest wiadomym, czy Strona uzyskała przedmiotowe informacje telefonicznie.
Minister wskazał dalej, iż w świetle wyjaśnień udzielonych przez Sąd Rejonowy w ... uznać należało, że przeszkoda do złożenia wniosków ustała najpóźniej w dniu 19 stycznia 2016 r. tj. w dniu uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego, doręczonego Stronie w dniu 4 stycznia 2016 r. Zatem termin do wniesienia prośby o przywrócenie uchybionego terminu oraz do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek upłynął w dniu 26 stycznia 2016 r. Skoro zaś Strona wykonała te czynności w dniu 29 stycznia 2016 r., to stwierdzić należało, że Skarżąca nie dochowała siedmiodniowego terminu określonego w art. 58 § 2 k.p.a.
Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie siedmiodniowemu terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. Tak też wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 lutego 1998 r. (sygn. akt II SA 1481/97) stwierdzając, iż "zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy, wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Termin siedmiodniowy do wniesienia prośby jest wyjątkowym w naszym postępowaniu terminem nieprzywracalnym."
Pismem z dnia ... września 2016 r. Strona wniosła skargę na ww. postanowienie Ministra Rodziny, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do złożenia wniosków o refundację za okres od grudnia 2012 r. do sierpnia 2013 r.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1. Naruszenie art. 58 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, iż dniem ustania przyczyny uchybienia terminu był 19 stycznia 2016 r., w którym ani Sąd wydający wyrok zastępujący orzeczenie o niepełnosprawności ani Skarżąca nie posiadali wiedzy o uprawomocnieniu się wyroku, skutkujące błędnym uznaniem przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, iż termin do wniesienia prośby o przywrócenie uchybionego terminu upłynął w dniu 26 stycznia 2016 r.
2. Naruszenie art. 126 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu postanowienia przyczyn, dla których Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odmówił wiarygodności twierdzeniom Skarżącej, iż uzyskała ona informację o ustaniu przyczyny uchybienia terminu w dniu 29 stycznia 2016 r. oraz nie wskazaniu dowodów, na których Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oparł twierdzenie, iż Skarżąca w dniu 19 stycznia 2016 r. powinna posiadać wiedzę o uprawomocnieniu się wyroku zastępującego orzeczenie o niepełnosprawności, gdy faktu tego nie potwierdził Sąd Rejonowy w .. .
3. Naruszenie art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nie informowanie Skarżącej, o wątpliwościach Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, co do wskazanej przez Skarżącą daty ustania przeszkody, od której rozpoczął bieg siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, oraz nie informowanie Skarżącej o piśmie skierowanym do Sądu w ... dotyczącym istotnej okoliczności mającej wpływ na ustalenie praw Strony będących przedmiotem postępowania administracyjnego, co skutkowało brakiem czynnego udziału Skarżącej w postępowaniu i nie składaniem wniosków i dowodów w sprawie, które pozwoliłyby na bieżąco, w toku postępowania administracyjnego, wyjaśnić wszystkie wątpliwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Do skargi dołączono dwie strony fragmentu zestawienia szczegółowego połączeń lokalnych telefonu Skarżącej ze stycznia 2016 r. Zestawienie zawiera wykaz połączeń wykonywanych do ... Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Rejonowego ... w dniach: 19 stycznia, 20 stycznia i 29 stycznia 2016 r.
Skarżąca wskazała, iż podczas jej rozmów z administracją Sądu Rejonowego w ..., przeprowadzonych 19 i 20 stycznia 2016 r., uzyskała informację, iż nie można aktualnie stwierdzić, że orzeczenie jest prawomocne, gdyż nie wiadomo czy nie zostanie ono w najbliższych dniach zaskarżone. Natomiast podczas rozmowy 29 stycznia 2016 r. poinformowano Stronę, że nie wpłynęła od wyroku apelacja, a terminy do jej wniesienia upłynęły, co czyni wyrok z dnia 21 października 2015 r. prawomocnym. Na pytanie czy Sąd wydał zarządzenie o prawomocności orzeczenia, Skarżąca uzyskała informację, iż zarządzenia w tej sprawie nie wydano.
W odpowiedzi na skargę, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonemu postanowieniu można postawić zarzut naruszenia przepisów prawa postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... sierpnia 2016 r., nr ..., utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... kwietnia 2016 r., odmawiające Stronie przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne (Wn-U-G) za grudzień 2012 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2013 r.
Zagadnienie refundacji składek opłacanych na ubezpieczenie społeczne regulowane jest przez ustawę rehabilitacyjną, a ponadto rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 690 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie") i zasadniczo pozostaje poza zakresem zainteresowania Sądu w niniejszej sprawie.
Istota sporu sprowadza się bowiem do kwestii uchybienia przez Stronę terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o refundację składek. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia, osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą składa wniosek Wn-U-G w terminie do ostatniego dnia miesiąca, w którym upłynął termin do opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych. Strona wnioskuje o refundację składek za okres grudzień 2012 r. – sierpień 2013 r. Słusznie więc Strona złożyła przedmiotowy wniosek refundacyjny wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia.
Zgodnie z § 9 rozporządzenia, terminy do złożenia wniosku Wn-U-G i wniosku Wn-U-A przywraca się na prośbę wnioskodawcy, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W tym zakresie, na mocy odesłania z art. 45 ust. 3a w zw. z art. 66 ustawy rehabilitacyjnej stosowany jest Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a.").
W świetle zaś postanowień zawartych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki, a mianowicie:
1. wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie terminu,
2. jednoczesne z wniesieniem wniosku dopełnienie czynności uchybionej , dla której określony był termin,
3. uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego.
Należy dodać, iż wszystkie wymienione powyżej przesłanki winny być spełnione jednocześnie.
Minister Rodziny uznał, iż Strona uchybiła pierwszemu z ww. warunków, a więc wniosła o przywrócenie terminu do dokonania czynności już po upływie 7-dniowego nieprzywracalnego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W doktrynie podkreślono, iż termin wskazany w art. 58 § 2 k.p.a. jest tzw. terminem przedawniającym, którego uchybienie powoduje wygaśnięcie uprawnień i obowiązków w znaczeniu procesowym, czyli wygaśnięcie mocy prawnej danej czynności. Terminy przedawniające są nieprzywracalne. Są to terminy, którym uchybiać nie wolno bez narażania się na negatywne konsekwencje takiego działania. W praktyce oznacza to, że terminy przedawniające to te, których uchybienie powoduje bezwzględne wygaśnięcie uprawienia do skutecznego dokonania danej czynności (zob. A. Wiktorowska [w:] Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, red. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, M. Szubiakowski, wyd. 16, Warszawa 2013, s. 75).
Organ odwoławczy uznał, że przeszkoda do złożenia wniosków ustała najpóźniej w dniu 19 stycznia 2016 r., kiedy to uprawomocnił się wyrok Sądu Rejonowego ... Konsekwencją takiego założenia jest przyjęcie, że Skarżąca miała czas do dnia 26 stycznia 2016 r. na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, a dokonanie tej czynności dnia 29 stycznia 2016 r. uchybiło terminowi przedawniającemu i skutkuje odmową przywrócenia terminu do złożenia wniosku.
Powyższe rozumowanie organu odwoławczego nie zasługuje na uznanie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Strona nie miała obowiązku być na ogłoszeniu wyroku, które miało miejsce dnia 21 października 2015 r. Skarżącej doręczono odpis wyroku dnia 4 stycznia 2016 r., jednakże – w świetle przepisów o apelacji w postępowaniu cywilnym – przez najbliższe dni po doręczeniu nie wiadomo było czy wyrok zostanie zaskarżony, a jeśli nie – to w którym dniu stanie się prawomocny.
Do skargi dołączono wydruki z tzw. billingów Skarżącej (k. 9-10 akt sądowych), które wskazują jednoznacznie, iż Strona prowadziła rozmowy telefoniczne z ... Wydziałem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Rejonowego ... w dniach: 19 stycznia, 20 stycznia i 29 stycznia 2016 r. Rozmowy te trwały odpowiednio: 6:18, 4:04 i 9:25 minut. Zdaniem Sądu, przeprowadzony dowód wskazuje na staranność Skarżącej w dbaniu o własne interesy i prowadzi do wniosku, iż nie można mówić o jakiejkolwiek winie Strony w uchybieniu terminowi. Minister Rodziny nie wykazał dlaczego nie uznał oświadczenia Strony, iż dopiero dnia 29 stycznia 2016 r. dowiedziała się ona o uprawomocnieniu wyroku Sądu Rejonowego. Podkreślić w tym miejscu należy, iż sama data uprawomocnienia się orzeczenia – w sytuacji braku wiedzy Skarżącej o tym fakcie – nie ma znaczenia dla sprawy. Siedmiodniowy termin przedawniający zaczyna bowiem bieg od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Sąd podkreśla, iż uprawomocnienie się wyroku dnia 19 stycznia 2016 r. nastąpiło z mocy prawa, bowiem wyrok nie został zaskarżony do dnia wcześniejszego włącznie (18 stycznia). Skarżąca nie mogła mieć pewnej wiedzy, co do tego czy wyrok został ostatecznie zaskarżony. Mogła czerpać swe informacje jedynie z Biura Obsługi Interesantów ... Sądu Rejonowego. Czyniła to – zdaniem Sądu orzekającego – w sposób rzetelny i staranny, co potwierdzają przedłożone wraz ze skargą wykazy połączeń. Samo postanowienie o prawomocności wyroku z dnia 21 października 2015 r. Sąd Rejonowy ... wydał dopiero dnia 15 marca 2016 r.
Przyjęte przez organ założenie, iż Strona może (i musi) mieć wiedzę o uprawomocnieniu się wyroku bez wglądu do akt sprawy już w chwili uprawomocnienia ex lege jest skrajnie niekorzystne dla Skarżącej i w żaden logiczny sposób nie uzasadnione. Należy w tym miejscu zauważyć, iż ustawodawca oparł instytucję przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym na kategorii "uprawdopodobnienia", a nie "udowodnienia" braku swojej winy. W niniejszej sprawie, Minister odmówił przywrócenia terminu ze względu na uchybienie terminowi przedawniającemu, a nie na nieprawidłowe uprawdopodobnienie braku winy, nie mniej konstrukcja "uprawdopodobnienia" ma istotne znaczenie dla sprawy, bowiem stanowi punkt wyjścia dla oceny postępowania Strony.
W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Osoba zainteresowana ma zaś uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, tj. powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 825/16).
Zdaniem WSA w Warszawie, Skarżąca nie uchybiła terminowi przedawniającemu wywodzonemu z art. 58 § 2 k.p.a. Organ naruszył przepisy postępowania przyjmując – bez właściwego uzasadnienia – najbardziej niekorzystne dla Strony rozwiązanie, zgodnie z którym mogła (i musiała) ona dowiedzieć się o uprawomocnieniu wyroku Sądu Rejonowego w ... już w dniu dokonania się tegoż uprawomocnienia ex lege, bez jakiejkolwiek wiążącej informacji przekazanej od administracji sądowej.
W szczególności, nieprzekonujący jest argument podany przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (s. 2 in fine), iż Sąd Rejonowy w ... poinformował organ, że "w aktach sprawy nie zamieszcza się adnotacji odnośnie tego, czy strona uzyskała informacje telefonicznie, dzwoniąc do Biura Obsługi Interesantów Sądu.", ponieważ w żaden sposób nie przesądza to o dacie uzyskania przez Stronę wiedzy na temat uprawomocnienia się wyroku. W tym świetle za stanowczo zbyt rygorystyczne uznać należy założenie organu, zgodnie z którym wiedzę tę Strona pozyskała już w dniu 19 stycznia 2016 r. (dzień uprawomocnienia wyroku z mocy prawa).
W konkluzji Sąd stwierdza, że Minister Rodziny, Pracy Polityki Społecznej, a wcześniej także Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, dopuścili się naruszenia art. 58 § 2 i 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych postanowień.
Ponownie rozpoznając sprawę, organy uwzględnią stanowisko Sądu w zakresie zachowania przez Stronę terminu przedawniającego do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o refundację składek opłaconych na ubezpieczenie społeczne.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło