V SA/Wa 2622/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-15

Skład orzekający: Izabella Janson, Irena Jakubiec – Kudiura, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, mimo że strona powołała się na wyjazd służbowy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ II instancji przedwcześnie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Sąd stwierdził, że organ powinien był wezwać stronę do wykazania okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu, zamiast od razu odmawiać przywrócenia terminu. Wyjazd służbowy może stanowić podstawę do uznania braku winy, a ocena ta wymaga uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący A. R. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych. Po kontroli kompletności wniosku wezwano go do usunięcia braków formalnych. Skarżący uzupełnił wniosek, ale organ I instancji odmówił przywrócenia terminu, uznając, że uchybiono termin na złożenie prośby o przywrócenie. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wezwania do uzupełnienia braków, przywrócenia terminu oraz oceny materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] listopada 2012 r. oraz zasądza na rzecz A. R. od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu na usunięcie braków we wniosku w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych; 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza na rzecz A. R. od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. R. (dalej jako: "skarżący") jest postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (dalej jako: "Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR", "organ II instancji") z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR W. z/s w W. (dalej jako: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR", "organ I instancji") z dnia [...] września 2012 r. nr [...] o odmawiające przywrócenia terminu na usunięcie braków we wniosku w sprawie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2012. Rozstrzygnięcie podjęte zostało w następującym stanie faktycznym: W dniu 16 maja 2012 r. wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR formularz wniosku producenta rolnego A. R. o przyznanie płatności za rok 2012. W związku z ustalonymi w wyniku kontroli kompletności wniosku brakami formalnymi w dniu [...] sierpnia 2012 r. w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a."), wezwano skarżącego do ich usunięcia. Wezwanie to zawierało pouczenie, iż brak uzupełnienia materiału graficznego i nieokreślenie pozostawionej powierzchni nieskoszonej skutkuje pozostawieniem sprawy bez rozpoznania w zakresie warunków pakietu 4 realizowanego na danej działce rolnej. Wezwanie zostało odebrane 28 sierpnia 2012 r. przez adresata. W dniu 6 września 2012 r. A. R. złożył do Biura Powiatowego ARiMR podpisany formularz korekty wniosku wraz z załącznikami graficznymi. W związku z powyższym pismem z dnia [...] września 2012 r., odebranym przez skarżącego w dniu 21 września 2012 r., organ I instancji poinformował skarżącego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W dniu 21 września 2012 r. skarżący złożył prośbę o przywrócenie terminu, wskazując, iż przebywał na wyjeździe służbowym. Niezwłocznie po przyjeździe zgłosił się do Biura Powiatowego ARiMR w celu uzupełnienia wskazanych braków. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W. z/s w W. postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...] odmówił skarżącemu przywrócenia terminu na usunięcie braków we wniosku w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2012. Jak wskazał w uzasadnieniu nie zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu wskazane w art. 58 § 1 k.p.a., ponieważ strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismem z dnia 9 października 2012 r. A. R. wniósł zażalenie od ww. postanowienia. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymał w całości w mocy zaskarżone postanowienie. Jak podkreślił organ II instancji, warunkiem przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności, zgodnie z art. 58 k.p.a. jest spełnienie łącznie trzech przesłanek, tj.: wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie terminu; dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Jak podkreślił Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR A. R. złożył korektę wniosku w dniu 6 września 2012 r. jednakże wraz z korektą wniosku nie wpłynęła prośba o przywrócenie terminu na usunięcie braków formalnych. Zgodnie zaś z ogólnie obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w przypadku uchybienia danego terminu, zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. należy w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, wnieść prośbę o przywrócenie tego terminu. W ocenie organu II instancji skarżący miał obowiązek złożyć prośbę o przywrócenie terminu w okresie 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie wymaganego warunku. Jak zaznaczył Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR skarżący w dniu 6 września 2012 r. złożył dokumenty, uzupełniając braki formalne wniosku, czyli jak można wnioskować termin ten jest początkowym dniem, kiedy ustąpiły przyczyny uchybienia terminu. Natomiast A. R. złożył tę prośbę dopiero w dniu 21 września 2012 r., a zatem przekroczył dopuszczalny termin. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał ponadto, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, możliwość złożenia prośby o przywrócenie terminu wynika wprost z przepisów prawa i organy administracji państwowej nie mają obowiązku pouczania stron z urzędu o takiej możliwości. Niezależnie od powyższego jak wskazał organ II instancji, nie można uznać wyjazdu służbowego za przeszkodę niedającą się przezwyciężyć, tym bardziej w sytuacji, gdy skarżący miał możliwość przesłania korekty drogą pocztową, osobiście lub wyręczając się inną osobą. Mógł ustanowić także pełnomocnika. W skardze z dnia 16 grudnia 2012 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie w całości ww. postanowienia, a także poprzedzającego go postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania które, w jego ocenie, miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, tj.: art. 64 § 2 k.p.a. poprzez wadliwe, a tym samym nieskuteczne wezwanie strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku, dotyczących nie zaznaczenia w dostarczonym materiale graficznym powierzchni nieskoszonej oraz nie okazania planu działalności rolnośrodowiskowej, a następnie nie uznanie za skutecznej złożonej korekty wniosku w skutek błędnego przyjęcia, że doszło do uchybienia terminu na dokonanie czynności procesowej i pozostawienie wniosku bez rozpoznania; art. 58 i 59 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, na podstawie wadliwego, a tym samym nieskutecznego wezwania do usunięcia braków, że doszło do uchybienia terminu na dokonanie czynności procesowej i w konsekwencji bezprzedmiotowe orzeczenie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oraz błędne przyjęcie, że nie zachodzą ewentualnie przesłanki do przywrócenia terminu; art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w związku z nie wyjaśnieniem wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności (nie wyjaśnienie stanu faktycznego), a w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżący uchybił terminowi do uzupełnienia braków formalnych, oraz że brak było ewentualnie podstaw do przywrócenia terminu w związku ze spełnieniem przesłanek z art. 58 k.p.a. art. 8 i art. 9, k.p.a. poprzez błędne ponowne wezwanie skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku w odniesieniu do tych samych materiałów graficznych stanowiących przedmiot wcześniejszej kontroli formalnej, będące wynikiem wadliwego działania organów oraz nieudzielenie stronie pełnej i wyczerpującej informacji w zakresie bezskuteczności dokonywanej czynności procesowej z uwagi na ewentualne uchybienie terminu. W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że skarżący ubiegał się o płatności rolnośrodowiskowe w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na latach 2007-2013 (Dz. U. 2009, Nr 33, poz. 262 z późn. zm., dalej jako: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe"). W stanie faktycznym sprawy organ I instancji wezwał (ponownie) stronę do uzupełnienia braków wniosku na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednak, iż powołanie się przez organ administracyjny na treść art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników. Zdaniem skarżącego niezaznaczenie na załącznikach graficznych obszaru niekoszonego trwałych użytków zielonych oraz nieokazanie planu rolnośrodowiskowego wskazuje na okoliczność niezrealizowania przez Producenta jednego z wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów rolnośrodowiskowych, nie stanowi jednak braku formalnego, do którego zastosowanie znajduje zapis art. 64 § 2 k.p.a. i nie powoduje skutków, o których mowa w tym przepisie. Wobec tego stosownie do § 27 w związku z § 4 ust. 2 i załącznika nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego niewykazanie spełnienia wymogu pozostawienia powierzchni niekoszonej poprzez niezaznaczenie jej na załączniku graficznym stanowi brak materialny w zakresie uzasadnienia wniosku, nie podlegający uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Brak tego typu może wywołać jedynie skutki materialnoprawne, w postaci sankcji zmniejszających wysokość płatności. Świadczyć bowiem może o nie wykazaniu przez wnioskodawcę okoliczności, które uzasadniałyby jego żądanie w postaci przyznania płatności rolnośrodowiskowych w pełnej wysokości. W odniesieniu do zasadności odmowy przywrócenia terminu skarżący stwierdził, że wydając zaskarżone postanowienie organ naruszył art. 7, art. 8, art. 9, art. 58 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania. W jego ocenie, organ nie ustalił bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, na co wskazuje treść uzasadnienia postanowienia, czy skarżący zachował nieprzekraczalny siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz że nie została spełniona przesłanka braku winy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wyrokiem z dnia 16 maja 2013 r. wydanym w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 515/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. R. W ocenie Sądu I instancji, powołując art. 58 § 1 k.p.a. wnoszący prośbę powinien uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Dodał, iż pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia, czyli siły wyższej. Jeśli jednak nawet taka przeszkoda nie istniała, ale strona miała podstawę do sądzenia, że istnieje należy uznać, że niedopełnienie czynności procesowej było niezawinione. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem tej prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Z akt sprawy wynika, że skarżący obowiązku tego nie dopełnił, albowiem termin na usunięcie braków formalnych wniosku o przyznanie pomocy upłynął w jego przypadku 4 września 2012 r. Jednakże skarżący uzupełnił wniosek dnia 6 września 2012 r. Termin 7-dniowy na złożenie wniosku o przywrócenie terminu na usunięcie braków formalnych wniosku, o którym wyżej mowa, rozpoczął więc bieg 6 września 2012 r., co oznacza, iż jego koniec przypadał na dzień 13 września 2012 r. Ponieważ skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu dopiero w dniu 21 września 2012 r., to zdaniem Sądu I instancji, za zasadną uznać należało odmowę jego przywrócenia. W dniu 6 sierpnia 2013 r. (data nadania) A. R. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj.: - niedotrzymanie terminu z art. 58 § 2 k.p.a. z uwagi na nieprzeprowadzenie w tym zakresie wymaganego postępowania dowodowego; - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 9 k.p.a. wobec nie dostrzeżenia przez Sąd I instancji, że postępowanie organów administracji publicznej naruszyło podstawowe zasady procedury administracyjnej, tj. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadę informowania stron, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd I instancji winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżący wskazał ponadto na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4, art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 59 i 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a., w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a. Wyrokiem z dnia 25 września 2013 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1791/13, sprostowanym postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądził od Dyrektora [...] Oddziału ARiMR w W. na rzecz A. R. kwotę 380 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. NSA uznał zarzuty naruszenia art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 134 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. za zasadne. W jego ocenie fakt, iż skarżący w dniu 6 września 2012 r. złożył dokumenty, uzupełniając braki formalne wniosku, nie może stanowić podstawy do przyjęcia wniosku, iż termin ten jest początkowym dniem, kiedy ustąpiły przyczyny uchybienia terminu. W ocenie NSA to skarżący powinien wskazać datę dowiedzenia się o uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż WSA w Warszawie przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązany będzie zbadać czy skarżący uprawdopodobnił brak winy do uzupełnienia braków formalnych wniosku o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. mając na uwadze, że podnoszona przez skarżącego okoliczność wyjazdu służbowego może być taką przesłanką. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z przepisami postępowania administracyjnego i normami prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 p.p.s.a.). Przedmiotem niniejszego postępowania jest kontrola legalności postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do uzupełnienia braków we wniosku w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowcyh. W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu skarżonego postanowienia Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w W. podkreślił, iż dzień w którym skarżący uzupełnił braki formalne wniosku o przyznanie płatności na 2012 r. tj. 6 września 2012 r. uznać należy za początkowy dzień terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Dodał, iż prośbę o przywrócenie terminu z dnia 21 września 2012 r. skarżący złożył tym samym po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, co stanowiło podstawę do utrzymania przez organ II instancji w mocy postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a., wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Podkreślenia wymaga fakt, iż wskazanie w jakiej dacie nastąpiło ustanie tej przyczyny należy do wnoszącego podanie, co oczywiście nie pozbawia organu możliwości oceny tej okoliczności. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, zgodnie z którym jeżeli strona nie była świadoma uchybienia terminu (była przeświadczona, że dokonała czynności z zachowaniem przepisanego terminu), to wówczas termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez stronę wiadomości o tym, iż czynności dokonała z uchybieniem terminu [por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 391/09 (dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), wyrok NSA z dnia 10 marca 2000 r., sygn. akt I SA/Lu 1524/98 (LEX nr 42915); wyrok NSA z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt I SA 2007/01 (LEX nr 156366)]. W niniejszej sprawie skarżący wskazał, iż dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania dopiero z pisma Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] września 2012 r., które to pismo zostało przez niego odebrane w dniu 21 września 2012 r. W konsekwencji, w ocenie Sądu, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy liczyć od dnia 21 września 2012 r. Zatem wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, złożony w dniu 21 września 2012 r., został wniesiony w terminie określonym w art. 58 § 2 k.p.a. Odnosząc się do wskazanej przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu do uzupełnienia wniosku w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2012, organ II instancji stwierdził, iż nie można uznać wyjazdu służbowego za przeszkodę niedającą się przezwyciężyć, tym bardziej w sytuacji, gdy skarżący miał możliwość przesłania korekty drogą pocztową, osobiście lub wyręczając się inną osobą, mógł również ustanowić pełnomocnika. Należy zauważyć, iż we wniosku z dnia 21 września 2012 r. skarżący wskazał na okoliczności, które w jego ocenie usprawiedliwiają uchybienie terminu, ale nie wykazał ich żadnymi dokumentami. Choć przepis art. 58 § 1 k.p.a., wymaga jedynie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, stanowiąc jednocześnie środek zastępczy dowodu, nie zwalnia jednak z obowiązku poszukiwania prawdy i jej oceny pod kątem przesłanek przywrócenia terminu. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, niedającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o pewnym fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Podkreślić przy tym należy, że sam fakt występowania w przepisie instytucji uprawdopodobnienia nie zwalnia organu orzekającego w sprawie z obowiązku podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy. Oczywiście w przedmiotowej sprawie nie ma konieczności przeprowadzania postępowania dowodowego sensu stricto, gdyż z tego obowiązku zwalnia organ treść art. 58 § 1 k.p.a. Zauważyć jednak należy, że powyższy przepis nie zwalnia go z konieczności podjęcia wszelkich działań, których efektem będzie potwierdzenie, przez osobę wnioskującą, wiarygodności okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych. (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1431/10, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, ocena organu II instancji , iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu była zatem przedwczesna. Skoro bowiem w niniejszej sprawie organ powziął wątpliwości co do wiarygodności twierdzeń strony w tym zakresie, winien był podjąć działania mające na celu wyjaśnienie wątpliwości przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Wprawdzie twierdzenia zawarte we wniosku o przywrócenie terminu nie zostały poparte jakimikolwiek dowodami, należało wezwać skarżącego do wykazania tych okoliczności dostępnymi środkami. W świetle powyższego należy stwierdzić, że mająca miejsce w rozpoznawanej sprawie odmowa wiary twierdzeniom strony i odmowa przywrócenia terminu bez uprzedniego wyjaśnienia okoliczności sprawy stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.) i zasady informowania (art. 9 k.p.a.). W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę osobiste prowadzenie spraw związanych z gospodarstwem przez skarżącego, dostateczne wykazanie faktu pozostawania w czasie biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności na 2012 r. na wyjeździe służbowym, może stanowić podstawę do uznania , iż w niniejszej sprawie zaistniały wyjątkowe okoliczności, które uprawdopodobniają brak winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego wniosku. Przy ponownym rozpatrywaniu wniosku organ powinien wezwać skarżącego do wykazania okoliczności na które się powołuje i które jego zdaniem wskazują na brak winy w niedochowaniu terminu do usunięcia braków we wniosku w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2012. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie budzi jednak żadnych wątpliwości, iż ocena, ta musi odbywać się z uwzględnieniem całokształtu okoliczności tego przypadku. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności, ze względu na naruszenie przez organ II instancji przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 9 oraz 58 § 1 i 2 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny W Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 190 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło