V SA/Wa 2625/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi S.J. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty refundacji na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych; -oddala skargę- Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S. J. jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej wydana w dniu [...] września 2010 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. (poprzedzonym pismem z dnia [...].11.2009 r.) S. J. wystąpił do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne za okres od [...] lutego 2005 r. do [...] września 2009 r. w kwocie [...] zł. Swój wniosek uzasadniał treścią art. 25a ust. 1 w związku z art. 25c ust. 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz faktem, że od dnia [...] lutego 2005 r. wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną. Do wniosku dołączone zostały orzeczenia dotyczące inwalidztwa. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w dniu [...] czerwca 2010 r. wydał decyzję odmawiającą wypłaty refundacji składek na ubezpieczenie społeczne osób niepełnosprawnych w wysokości [...] zł W uzasadnieniu organ - po opisaniu stanu faktycznego sprawy - wskazał, że S. J. nie może ubiegać się o refundację składek na ubezpieczenia społeczne od dnia [...] lutego 2005 r., albowiem zaliczenie wnioskodawcy przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w Ł. w tym dniu orzeczeniem nr [...] do trzeciej grupy inwalidów na podstawie "ustawy mundurowej" nie jest równoznaczne z zaliczeniem Skarżącego do którejkolwiek z trzech grup inwalidztwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, gdyż o niepełnosprawności Skarżącego nie orzekał organ wskazany w tej ustawie. Fundusz wyjaśnił, iż z treści przepisów tej ustawy (art. 62 ust. 1) wynika, że osobami niepełnosprawnymi są również osoby, które zostały zaliczone do jednej z trzech grup inwalidzkich przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, lecz orzeczenie kwalifikujące S. J. jako inwalidę III grupy zostało wydane [...].02.2005 r., w związku z tym nie spełnia on warunku wynikającego z tego przepisu. Wnioskodawca został uznany za osobę niepełnosprawną przez PFRON z dniem [...] września 2009 r., kiedy to uzyskał orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w I., przy czym orzeczenie to stanowi, iż stopień niepełnosprawności datuje się od [...] września 2009 r. Tym samym składki na ubezpieczenie społeczne dla wnioskodawcy podlegają refundacji wyłącznie od tej daty. Mając na uwadze powyższe organ wskazał, iż Skarżący nie może ubiegać się o refundację składek na ubezpieczenia społeczne za wnioskowany okres, zasadnym jest więc odmowa wypłaty środków z tytułu refundacji ww. składek. Skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją i w dniu [...] lipca 2010 r. (data nadania) zwrócił się do Ministra Pracy i Polityki Społecznej z odwołaniem od decyzji Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i wypłacenie wszystkich należnych składek. Uzasadniając odwołanie wyjaśnił, iż całkowicie bezzasadne jest przyjmowanie rozłącznej definicji "inwalidztwa" użytego na gruncie "ustawy mundurowej" oraz pojęcia "niepełnosprawność" zawartego w ustawie o rehabilitacji. Niepełnosprawność została określona jako stan fizyczny, psychiczny lub umysłowy trwale lub okresowo utrudniający, ograniczający lub uniemożliwiający wykonywanie pracy, zaś o inwalidztwie mówi się, gdy choroba trwa powyżej sześciu miesięcy. Tym samym każdy inwalida będzie uznawany za niepełnosprawnego, gdyż niepełnosprawność jest pojęciem szerszym niż inwalidztwo. Zdaniem Skarżącego mimo, iż z art. 1 ustawy o rehabilitacji wynika, że osoba niepełnosprawna ma obowiązek uzyskać orzeczenie o stwierdzonym u niej stopniu niepełnosprawności, brak jest podstaw do twierdzenia, iż o niepełnosprawności można mówić dopiero od daty wydania orzeczenia o niej. Ponadto podkreślił, że w orzeczeniu zespołu z I. wskazano, że niepełnosprawność istnieje od 2005 r., a więc daty wydania orzeczenia przez komisję resortową. W dniu [...] września 2010 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu, po opisaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy wyjaśniono, że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił refundacji składek. Minister Pracy zaznaczył, iż możliwość refundacji składek została wprowadzona od dnia [...] stycznia 2008 r., a więc strona nie może ubiegać się o zwrot za okres sprzed wejścia w życie tego przepisu. Organ ponadto wskazał, że przyczyną odmowy było stosowanie łącznie przepisów art. 5 i 6 oraz art. 62 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, z których należy wywieść, że skoro organami powołanymi do orzekania o niepełnosprawności są powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności oraz lekarz orzecznik ZUS - to osoby, które po dniu 1 stycznia 1998 r. zostały zaliczone do jednej z trzech grup inwalidztwa na podstawie odrębnych przepisów przez komisje resortowe (tu: MSWiA), nie są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu tych przepisów, bowiem nie legitymują się orzeczeniem wydanym przez organy wskazane przepisami ustawy o rehabilitacji. Fakt, iż Skarżący legitymował się orzeczeniem o zaliczeniu do III grupy inwalidztwa wg ustawy mundurowej, nie świadczył o tym, że był osobą niepełnosprawną, gdyż taka osoba jest niezdolna do pełnienia służby, a nie oznacza to, że jest niezdolna do pracy poza tymi służbami. Zakwalifikowanie do lekkiego stopnia niepełnosprawności mogło nastąpić tylko wówczas, gdy resortowa komisja lekarska orzekła równolegle o zaliczeniu do II grupy inwalidztwa na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, która obowiązywała do 31 grudnia 1998 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. J. wniósł o uchylenie ww. decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] września 2010 r., gdyż została wydana z naruszeniem przepisów art. 1 w zw. z art. 25a ust. 1 ustawy o rehabilitacji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Uzasadniając skargę wyjaśnił, iż błędnie wskazał okres, za jaki ubiegał się o zwrot, gdyż w rzeczywistości chodziło o okres od [...].01.2008 r. do [...].09.2009 r. Nie zgadzał się ponadto ze stanowiskiem organu, że niepełnosprawność Skarżącego nie datuje się od [...].02.2005 r., kiedy to strona została zaliczona przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w Ł. do trzeciej grupy inwalidów, które zostało poparte kolejnymi orzeczeniami. Wskazano ponadto argumenty umieszczone w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 25a ust. 5 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w brzmieniu nadanym przepisem art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 115, poz. 791), który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2008 r., PFRON refundował osobie niepełnosprawnej prowadzącej działalność gospodarczą obowiązkowe składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe do wysokości odpowiadającej wysokości składki, której podstawą wymiaru jest kwota stanowiąca 60 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. Przepis ten został zmieniony z dniem 1 stycznia 2009 r. przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. (Dz. U. Nr 237, poz. 1652). Obecnie art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14 poz. 92 z p. zm. - aktualny t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 214, poz. 1407 z p. zm. , dalej: ustawa o rehabilitacji) stanowi, że PFRON refunduje osobie niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe do wysokości odpowiadającej wysokości składki, której podstawą wymiaru jest kwota określona w art. 18 ust. 8 oraz w art. 18a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 z p. zm. - aktualny t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z p. zm.). Z brzmienia cytowanych przepisów wynika, że od dnia 1 stycznia 2008 r. PFRON refunduje obowiązkowe składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe osobie niepełnosprawnej prowadzącej działalność gospodarczą. Zatem tylko osoba niepełnosprawna może skutecznie od tej daty ubiegać się o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne, jeżeli uiszczała te składki w całości i w terminie. Sąd – z uwagi na treść cyt. przepisów ustawy o rehabilitacji oraz treści skargi, z której wynika, że Skarżący w postępowaniu toczącym się przed organami administracji błędnie wskazał okres, za jaki ubiegał się o zwrot, gdyż w rzeczywistości chodziło o okres od [...].01.2008 r. do [...].09.2009 r. – rozpatruje wniosek Skarżącego o refundację składek za ten właśnie okres. Zdaniem Sądu kluczowym dla rozstrzygnięcia w sprawie jest zatem ustalenie, czy w okresie od [...] stycznia 2008 r. do [...] września 2009 r. Skarżący był osobą niepełnosprawną w rozumieniu przepisów ustawy o rehabilitacji. We wskazanym okresie (oraz w chwili obecnej) art. 1 ustawy o rehabilitacji stanowi, że ustawa ta dotyczy osób, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem: 1) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności określonych w art. 3 lub 2) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub 3) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia - zwanych dalej "osobami niepełnosprawnymi". Dodatkowo ustawa o rehabilitacji ustala w art. 3 ust. 1 trzy stopnie niepełnosprawności, które stosuje się do realizacji celów określonych ustawą: znaczny, umiarkowany i lekki. Jednocześnie z art. 5 i 6 ustawy o rehabilitacji wynika, że zgodnie z jej przepisami organami orzekającymi o niepełnosprawności są powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako druga instancja oraz lekarze orzecznicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym, aby zostać zgodnie z wyżej wskazanymi przepisami ustawy o rehabilitacji uznanym za osobę niepełnosprawną należy legitymować się orzeczeniem wydanym przez odpowiedni organ orzekający o niepełnosprawności zakwalifikowującym do jednego z trzech stopni niepełnosprawności lub mieć orzeczenie o niepełnosprawności przed ukończeniem 16 roku życia, ewentualnie legitymować się orzeczeniem o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów. Takim odrębnym przepisem jest niewątpliwie ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz.67 z p. zm.), która w art. 20 ust. 1 ustala trzy grupy inwalidztwa funkcjonariuszy całkowicie niezdolnych do służby: 1) I grupę - obejmującą całkowicie niezdolnych do pracy, 2) II grupę - obejmującą częściowo niezdolnych do pracy, 3) III grupę - obejmującą zdolnych do pracy. Z zestawienia tych przepisów należy wywieść, że w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji osobą niepełnosprawną może być funkcjonariusz, który został uznany przez resortową komisję za osobę całkowicie niezdolną do służby i zakwalifikowaną do I i II grupy inwalidztwa tj. całkowicie i częściowo niezdolnych do pracy, przepis bowiem wyraźnie określa, że funkcjonariusz zaliczony do III grupy inwalidztwa wg przepisów resortowych co prawda nie może pełnić służby, lecz jednocześnie jest zdolny do pracy poza resortem. W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że Skarżący w okresie od [...] stycznia 2008 r. do [...] września 2009 r. nie mógł być określony jako osoba niepełnosprawna, nie legitymował się bowiem orzeczeniem wydanym przez odpowiedni organ orzekający o niepełnosprawności zakwalifikowującym do jednego z trzech stopni niepełnosprawności ewentualnie orzeczeniem o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów. W aktach sprawy znajduje się orzeczenie nr [...] Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. z dnia [...] lutego 2005 r., które stwierdza, że uznano Skarżącego za inwalidę i zaliczono do trzeciej grupy inwalidów. Uznano, że inwalidztwo istnieje od grudnia 2003 r. i ustalono, że S. J. jest zdolny do pracy poza resortem w pełnym wymiarze godzin. Z orzeczenia wynika, że określono przeciwwskazanie do służby w resorcie, gdyż stwierdzone schorzenia czynią go niezdolnym do służby w Policji, nie ograniczają zaś zdolności do pracy poza resortem i pozwalają na zaliczenie do trzeciej grupy inwalidów. Również kolejne dwa orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w B. : nr [...] z dnia [...].02.2006 r. i nr [...] z dnia [...].02.2007 r. zaliczają stronę do trzeciej grupy inwalidów oraz wskazują, że Skarżący jest zdolny do pracy zarobkowej, natomiast schorzenia te powodują całkowitą niezdolność do służby. Skoro Skarżący we wnioskowanym okresie nie był osobą niepełnosprawną w rozumieniu przepisów ustawy o rehabilitacji – nie mógł skutecznie ubiegać się o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne w rozumieniu przepisu art. 25a ustawy. Po rozpoznaniu sprawy, Sąd stwierdza, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa a dokonane ustalenia organów są spójne i logiczne, i nie wykraczają poza zakres swobodnej oceny dowodów. Mając powyższe na uwadze, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") - powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez Skarżącego zarzuty. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza, że co prawda uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odnosi się do wszystkich podnoszonych przez Skarżącego argumentów, to jednak organ w sposób czytelny wyartykułował przesłanki, jakimi się kierował wydając decyzję. Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.