V SA/Wa 2626/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 r. sprawy ze skargi L. S. – [...] na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... października 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych; uchyla zaskarżone postanowienie. L. S. (zwany dalej również: skarżącym) nie przekazał do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za miesiąc kwiecień 2012 r., w przewidzianym w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r., w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 8, poz. 43, z późn. zm.) terminie tj. do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego wniosek dotyczy. Dokument o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za miesiąc kwiecień 2012 r. został złożony do Funduszu za pośrednictwem poczty w dniu ... czerwca 2012 r. Pismem z dnia ... czerwca 2012 r. (nadanym w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego tego samego dnia), którego żądanie uzupełnione zostało w podaniu z dnia ... czerwca 2012 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu na złożenie Wn-D za kwiecień 2012 r. Skarżący wyjaśnił, że ww. dokument został wysłany do PFRON w dniu ... maja 2012 r., jednakże nastąpiła pomyłka w adresie. Błąd dotyczył nieprawidłowego podania nazwy miasta (P. zamiast W.). W dniu ... czerwca 2012 r. strona otrzymała zwrot korespondencji, po czym ponownie wysłała dokument Wn-D wraz z kserokopią koperty dokumentującej wysyłkę deklaracji Wn-D za kwiecień 2012 r. w terminie. Rozpatrując powyższy wniosek postanowieniem z dnia ... lipca 2012 r., nr ... Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za miesiąc kwiecień 2012 r. W uzasadnieniu postanowienia, wyjaśniając zasady przywracania terminu określone w art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." podniósł, iż to ubiegający się o dofinansowanie samodzielnie decyduje o terminie złożenia do Funduszu wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania (przez co deklaruje chęć skorzystania z uprawnień przewidzianych przepisami prawa). Ustawodawca wskazując termin do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego wniosek dotyczy, zakreślił termin ostateczny umożliwiający złożenie dokumentów o wypłatę dofinansowania. Oznacza to, że beneficjent w związku z wyjątkowym uprawnieniem w postaci możliwości uzyskania dofinansowania jakie może otrzymać, winien dołożyć szczególnej staranności w dopełnieniu spoczywających na nim obowiązków, z którymi łączy się wypłata dofinansowania, tj. kierując się doświadczeniem życiowym strona powinna zadbać aby dokumenty umożliwiające wypłatę środków finansowych zostały przekazane do prawidłowego adresata, oraz w terminie wyznaczonym przez ustawodawcę. Dalej analizując przedmiotową sprawę pod kątem spełnienia przesłanek z art. 58 k.p.a. organ wyjaśnił, iż skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do złożenia dokumentu Wn-D za kwiecień 2012 r. nastąpiło bez jego winy. Fakt nieprawidłowego zaadresowania przesyłki i niedochowanie terminu mieści się w kryterium winy strony, tym bardziej, że na formularzu Wn-D zamieszczony jest dokładny adres pod jaki należy wysłać wniosek. Po rozpatrzeniu zażalenia L. S. z dnia ... lipca 2012 r. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... lipca 2012 r. znak: ... Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia ... października 2012 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji analizując materiał dowodowy oraz wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania stwierdził, iż skarżący nie spełnia przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. umożliwiających przywrócenie wnioskowanego terminu. W tym miejscu organ zwrócił uwagę, iż z informacji zawartych we wniosku o przywrócenie terminu, zażaleniu oraz innych pismach strony, uchybienie terminowi nastąpiło z powodu błędnie zaadresowanej koperty, w której znajdowały się dokumenty niezbędne do ubiegania się o wypłatę dofinansowania. W tym zakresie organ nie uznał stresu pracownika skarżącego wysyłającego dokumenty tuż przed zamknięciem placówki pocztowej, jako przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu. Dalej organ, odnosząc się do nieudanej próby wysłania wniosku drogą mailową stwierdził, iż skarżący mając problemy z zalogowaniem się z systemem SODiR mógł skorzystać z innego komputera w celu złożenia wniosku Wn-D i tym samym dochować ustawowego terminu do złożenia przedmiotowego dokumentu. Konkludując Prezes PFRON stwierdził, iż skarżący nie dopełnił podstawowej przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do złożenia wniosku Wn-D, tj. nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... października 2012 r. skarżący wniósł o jego uchylenie i przywrócenie terminu do złożenia deklaracji do PFRON za kwiecień 2012 r. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, iż w dniu 16, 17 i 18 maja 2012 r. pomimo wpisywania prawidłowych danych, wystąpiły problemy techniczne podczas logowania się do PFRON SODiR Offline, o czym poinformowano Państwowy Fundusz Rehabilitacji z prośbą o pomoc w rozwiązaniu problemu, jednakże prośby o pomoc pozostawały bez reakcji ze strony pracowników Funduszu. Jak się później okazało powodem braku możliwości zalogowania się do oprogramowania skarżącego była wadliwa aktualizacja oprogramowania PFRON, którą skarżący musiał dokonać, by posiadać najbardziej aktualną wersję systemu. Przed dokonaniem aktualizacji program działał prawidłowo, a problemy pojawiły się dopiero po dokonaniu aktualizacji. W związku z ubiegającym się czasem do złożenia deklaracji w terminie i ciągłymi problemami w uruchomieniu oprogramowania PFRON SODiR, pracownik wypełniający deklarację nie mogąc wysyłać droga elektroniczną deklaracji, na koniec dnia wysłał wydrukowaną wcześniej deklarację w formie pisemnej. Towarzyszył temu jednak wysoki poziom stresu w związku z ubiegającym terminem na złożenia deklaracji oraz zbliżającym się zamknięciem placówki P., gdyż wysyłka dokumentów dokonywana była pod koniec dnia, tuż przed zamknięciem placówki pocztowej. Stres ten oraz pośpiech spowodował powstanie drobnego błędu na kopercie adresowanej do Funduszu, co z kolei spowodowane było błędami w działaniu oprogramowania i brakiem kontaktu z pracownikami Funduszu. W ocenie skarżącego pracownik przygotowujący deklaracje działał z zamiarem wysłania kompletu dokumentacji do Funduszu i wszelkie jego działania zmierzały do prawidłowego i skutecznego dostarczenia gotowych dokumentów do PFRON, o czym świadczą próby udrożnienia oprogramowania, prawidłowe przygotowanie i zaadresowanie dokumentów znajdujących się w kopercie oraz zaadresowanie koperty, na której wyłącznie jeden wyraz został nieprawidłowo określony w wyniku stresu i presji czasu. Dalej skarżący wyjaśnił, iż w wyniku prowadzonego przez PFRON postępowania wyjaśniającego, osoba przygotowująca deklarację złożyła kilkukrotnie oświadczenia, iż błędne zaadresowanie koperty było wynikiem oczywistej omyłki i było w pełni niezamierzone. Konkludując skarżący stwierdził, iż dodatkowym czynnikiem w sprawie była błędnie działająca aktualizacja oprogramowania, która bezpośrednio przyczyniła się do konieczności złożenia deklaracji w formie papierowej, co w konsekwencji doprowadziło do powstania oczywistej omyłki przy adresowaniu koperty w dużym stresie chwilę przed zamknięciem placówki pocztowej. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społeczne wniósł o jej oddalenie ponownie podnosząc, iż skarżący nie dopełnił podstawowej przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do złożenia wniosku Wn-D, tj. nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu, ponieważ przeprowadzona kontrola sądowo-administracyjna wykazała naruszenie prawa uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z § 2 tegoż artykułu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Między stronami bezsporne jest, że dopełnione zostały warunki określone w art. 58 § 2 k.p.a. – prośba o przywrócenie terminu została wysłana w dacie ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dopełniono czynności, dla której określony był termin. Sporne jest czy skarżący wykazał, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy. Przeprowadzając rozważania tej kwestii nie można zapominać, że ustawodawca nie wymaga udowodnienia, że do uchybienia doszło bez winy strony, lecz poprzestaje na słabszej formie – uprawdopodobnieniu. Organ twierdzi, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, gdyż informacja, iż błędne zaadresowanie koperty, w której znajdowały się dokumenty niezbędne do ubiegania się o wypłatę dofinansowania było wynikiem stresu jaki towarzyszył osobie wysyłającej dokumenty, ponieważ wysyłka miała miejsce tuż przed zamknięciem placówki pocztowej, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu. Swoją argumentację wzmacnia powołaniem się na tezę z orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1084/06. Należy zauważyć, że przy tym nie podważa okoliczności faktycznych, na które powołuje się strona. W ocenie Sądu, organ nie rozważył w sposób wszechstronny tych konkretnych okoliczności, na które powołuje się skarżący. Wnioskodawca wyjaśnił, iż problemy techniczne uniemożliwiły skuteczne przeprowadzenie logowania przez osobę sporządzającą deklarację do systemu informatycznego PFRON. Dodatkowo wskazał, iż, wbrew twierdzeniom organu, nie mógł zalogować się do systemu z innego komputera, gdyż właściwy plik z wymaganym certyfikatem znajdował się wyłącznie na tym jednym komputerze, który nie mógł połączyć się z systemem. Zaznaczył, iż przymusowa wysyłka wersji papierowej wniosku odbywała się chwilę przed zamknięciem poczty co spowodowała omyłkę w wypełnianiu adresu urzędu. W ocenie Sądu, skarżący wykazał w niniejszej sprawie brak winy w uchybieniu terminowi do złożenia spornego wniosku. Jak wynika z akt sprawy przesyłka zawierająca wniosek została nadana w dniu 18 maja 2012 r. Wskutek omyłki osoby przygotowującej przesyłkę na kopercie błędnie oznaczono miejscowość, w której ma siedzibę organ (zamiast W. wskazano P.), przy czym podano właściwą nazwę organu oraz nazwę ulicy, numer budynku i kod pocztowy. Co istotne przy tym zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierało prawidłowe oznaczenie adresu przeznaczenia przesyłki. Rację ma zatem skarżący, że błędne wskazanie miejscowości nie mogło uzasadniać, w sytuacji gdy adresat był możliwy do zidentyfikowania, zwrotu przesyłki. W przypadku podmiotu, który został oznaczony w sposób prawidłowy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki przesyłka taka nie może zostać uznana za niedoręczalną. Należy przy tym wskazać, że okoliczności na które powołuje się skarżący są prawdopodobne, udokumentowane korespondencją mailową z PFRON oraz drukiem zwrotnego potwierdzenia odbioru. Organy, o czym już wspomniano wcześniej, nie kwestionowały faktów podawanych przez skarżącego. Dlatego też , w ocenie Sądu, organy obu instancji przeprowadziły postępowanie z naruszeniem art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu określone w art. 58 § 1 k.p.a. Z wymienionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.