V SA/Wa 2630/10

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W. K. wnosząc skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] sierpnia 2010r. wystąpiła z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzy PPF z 29 listopada 2010r.) o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od koszów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, iż utrzymuje się ze świadczenia rentowego w wysokości 622,44 złotych oraz dochodów z gospodarstwa rolnego o powierzchni 11,15 ha, którego wnioskodawczyni jest współwłaścicielem w części 5/8 w wysokości ok. 100 – 200 złotych miesięcznie. Wyjaśniła, iż posiada mieszkanie o powierzchni 40 m2 i nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Ponadto wskazała, iż posiada zadłużenie w bankach, w których spłaca jedynie procent od sumy zadłużenia w miesięcznej wysokości ponad 190 złotych. Dodatkowo ponosi następujące koszty: leczenie - 100 złotych, energia elektryczna – 40 złotych, telefon – ok. 100 (za październik – 119,81 złotych). Podała, iż jest osobą schorowaną (będącą pod opieką syna) i w związku z tym również ponosi dodatkowe koszt np. dojazdów do lekarza. Do wniosku załączyła dokumentację medyczną, rachunki za energię elektryczną i telefon oraz wyciągi z rachunków bankowych. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem z 26 stycznia 2011 r. wezwano ją do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. W odpowiedzi na powyższe, skarżąca złożyła pismo procesowe z 15 lutego 2011r. (data nadania), w którym podała, iż w chwili obecnej utrzymuje się z renty rodzinnej po zmarłym mężu w wysokości 620 złotych i kwota ta wystarcza na koszty związane z leczeniem (leki, dojazdy itp.). Wyjaśniła, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z synem, który się nią opiekuje i który ze względu na jej stan zdrowia nie może podjąć pracy z dala od domu. Syn nigdzie nie pracuje i utrzymuje się z dochodów z gospodarstwa rolnego. Oświadczyła, iż zarówno ona jak i jej syn nie posiadają oszczędności i lokat. Skarżąca posiada natomiast zadłużenie w bankach, spłacając jedynie odsetki od tego zadłużenia, bez kwoty głównej w wysokości 175 złotych miesięcznie. Ponadto wraz z synem zaciągnęła kredyt i miesięcznie spłaca ratę w wysokości 230 złotych, sam syn natomiast spłaca raty za telewizor. Podała, iż otrzymuje dopłaty do gruntów rolnych, które przeznacza na zakup paliwa do ciągnika (ciągnik o wartości ok. 10-12 tys. złotych), nawozy, sznurek, folię. Dodatkowo poinformowała, iż syn A. otrzymał od Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. pomoc w wysokości 400 złotych na zakup węgla. Wskazała również, iż zarówno ona jak i jej syn zobowiązani są do płacenia alimentów. Do pisma skarżąca załączył m.in. decyzję GOPS dotyczącą udzielenia pomocy w wysokości 400 złotych (w decyzji wskazano, iż dochód na jednego członka rodziny wynosi 610,78 złotych) dokumenty dotyczące ponoszonych opłat, decyzje dotyczące przyznania dopłat do gruntów rolnych w łącznej wysokości 13.363,19 złotych, odcinek renty w wysokości 622,44 złotych, dokumenty potwierdzające zadłużenie w banku i wysokość uiszczanych kwot za udzielony kredyt. Postanowieniem z 29 listopada 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. K., jako wniesioną po terminie. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniami wynikającymi z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika i mogących w przyszłości powstać kosztów sądowych należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oceniając wniosek skarżącej wzięto pod uwagę jej sytuację majątkową oraz dochody. Dochód uzyskiwany przez skarżącą i jej syna w wysokości ok. 1200 złotych miesięcznie po uwzględnieniu koniecznych wydatków, pozwala wyłącznie na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych. Już sama okoliczność, iż syn skarżącej prowadzący z nią wspólne gospodarstwo domowe otrzymuje pomoc z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej świadczy o ich trudnej sytuacji materialnej. Ponadto wzięto pod uwagę, iż rodzina skarżącej nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.