V SA/Wa 2633/10

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. S. J. wezwany do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] września 2010r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z matką i dwójką dorosłych braci, utrzymują się ze świadczenia emerytalnego matki w wysokości 700 złotych. Oświadczył, iż posiada dom o powierzchni 140 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 24,24 ha oraz dzierżawi grunty o powierzchni 27,90 ha. Wyjaśnił, że nie posiada oszczędności pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Podał także, że jego gospodarstwo zostało poszkodowane powodziami w maju i czerwcu oraz, że jeden brat jest osobą bezrobotną, a drugi jeszcze się uczy. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 19 stycznia 2011 r. wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 21 lutego 2011 r. (data nadania) wnioskodawca nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym wskazał, iż posiada maszyny rolnicze. Wskazał, że dzierżawi grunt rolne o powierzchni 27,90 ha i jest zobowiązany płacić czynsz dzierżawny w wysokości ok. 400 złotych za hektar. W 2010 r. powódź zniszczyła skarżącemu uprawy na gruntach dzierżawionych i nie osiągnął z tych gruntów żadnych dochodów, tylko poniósł koszty. Wyjaśnił także, że został oszukany na kwotę 3.500 złotych przez jedną z firm i do tej pory nie może otrzymać zwrotu tej kwoty mino prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Do pisma załączył dokumenty dotyczące dochodzonej kwoty 3.500 złotych, odcinek renty matki w wysokości 719 złotych, wyciąg z rachunku bankowego za okres od 11 lutego do 16 lutego 2011 roku ze stanem rachunku w wysokości 4.596,42 złotych, dokumenty dotyczące ponoszonych wydatków, zaświadczenie brata o studiach, decyzję z 10 stycznia 2011 r. o uznaniu drugiego brata za osobę bezrobotną i o wysokości zasiłku - 742,10 złotych (za 3 pierwsze miesiące). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskująca byłaby zobowiązana składa się w przedmiotowej sprawie wpis od skargi w wysokości 200 zł (stosownie do § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi– Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W tutejszym Wydziale V WSA w Warszawie ze skarg S. J. obecnie toczą się 2 postępowania, łączna wysokość wpisów we wszystkich sprawach wynosi 400 złotych. W takim też zakresie rozpoznano powyższy wniosek. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia ma fakt posiadania przez skarżącego oszczędności w wysokości ponad 4.590 złotych. Wysokość oszczędności nie daje podstaw do przyjęcia twierdzenia, iż wnioskodawca jest osobą dla której poniesienie wydatku w postaci uiszczenia kosztów sądowych (wpisy w łącznej wysokości 400 złotych) nie jest możliwe bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy jest instytucją przewidzianą dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie jest możliwe, czego nie sposób powiedzieć o wnioskodawcy. Skoro zatem wnioskodawca posiada środki pieniężne w kwocie co najmniej 4.500 złotych, to przeznaczenie ich nieznacznej części na wydatki związane z kosztami sądowymi, nie spowodowałoby uszczerbku, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Dodatkowo należy podkreślić, iż skarżący prowadzi gospodarstwo rolne dużych rozmiarów, bowiem jest właścicielem gruntów o powierzchni 24,24 ha oraz dzierżawi 27,90 ha, ponadto rodzina skarżącego uzyskuje dochody ze świadczenia rentowego matki w wysokości 719 złotych i zasiłku dla bezrobotnych brata w wysokości 742,10 złotych brutto. W związku z tym skoro uzyskiwane dochody i posiadane zasoby pieniężne nie są w całości pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne), to uzasadnione jest ich przeznaczenie na koszty postępowania sądowego. Reasumując wysokość oszczędności oraz uzyskiwane stałe dochody, w żaden sposób nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.