V SA/Wa 2639/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA - Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.M. na uchwałę Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym oraz określenia wysokości zobowiązania z tytułu zaległości w opłacaniu składki członkowskiej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2008 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych albowiem skarżący nie wykazał, że ustawowe przesłanki udzielenia prawa pomocy wystąpiły w stosunku do jego osoby. Złożone przez skarżącego wyjaśnienia nie były wyczerpujące i nie mogły dać pełnego obrazu jego sytuacji majątkowej. W związku z powyższym brak było możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca winien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Odpis postanowienia z uzasadnieniem oraz pouczeniem o przysługującym od niego środku zaskarżenia, terminie i sposobie jego wniesienia został doręczony skarżącemu w dniu 25 stycznia 2008 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru karta 78). Pismem z dnia 31 stycznia 2008 r. (data nadania pocztowego) skarżący wniósł sprzeciw, w którym zaznaczył, iż obecnie jego jedynym źródłem dochodu będzie renta w wysokości [...] zł, bowiem zawarta przez niego umowa o pracę wygasa z dniem [...] stycznia 2008 r. i nie może być przedłużona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc, a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) Powyższe oznacza, że omawiana instytucja, przewidziana jest dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie wydatków sądowych nie jest możliwe bez uszczerbku w niezbędnym utrzymaniu. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie Sądu istotnym jest bowiem nie tylko to, jakie w danym momencie są realne możliwości finansowe strony, ale również przyczyny takiego stanu rzeczy. Jak podnosi skarżący, obecnie jedynym źródłem jego dochodu jest renta, bowiem zawarta przez niego umowa o pracę wygasła z dniem [...] stycznia 2008 r. Jednakże podkreślić należy, iż jak wynika z załączonego przez wnioskodawcę zaświadczenia z [...] listopada 2007 r. o wysokości wynagrodzenia, skarżący był zatrudniony od [...] 2004 r. na czas określony do [...] 2008 r. W związku z powyższym, decydując się na dochodzenie swoich praw na drodze sadowego postępowania odwoławczego winien był uwzględnić konieczność zabezpieczenia odpowiedniej kwoty na poniesienie związanych z tym wydatków. Tym bardziej, iż miał świadomość, że wraz z upływem okresu na jaki zawarta została umowa o pracę, wysokość jego dochodu ulegnie znacznemu ograniczeniu. Winien był zatem zabezpieczyć z pozyskiwanych środków odpowiednią kwotę pieniężną, a nie liczyć jedynie na pozytywne rozpatrzenie jego wniosku. W tym miejscu podkreślić należy, iż postanowieniem z 23 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie na kwotę [...] zł. Zgodnie zatem z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – wpis sądowy od skargi złożonej w niniejszej sprawie wynosi [...] zł. i w ocenie Sądu skarżący miał możliwość zabezpieczenia powyższej kwoty. Ponadto nie może mieć również znaczenia podniesiona przez skarżącego okoliczność zawarcia umowy majątkowej wyłączającej ustawową wspólność majątkową małżeńską, bowiem zawarcie takiej umowy nie zwalnia z obowiązku wzajemnego wspierania się małżonków, wynikającego z przepisów prawa rodzinnego. Podkreślenia wymaga, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższego zainteresowany winien zatem, jeżeli dysponuje jakimikolwiek zasobami majątkowymi, partycypować w kosztach postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.