V SA/Wa 2648/13

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K.na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...]2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i synem, posiada dom o pow. 120 m2, natomiast nie posiada nieruchomości rolnych, oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 wniosku oświadczył, iż osiąga miesięczny dochód w wysokości 2.000 zł brutto z tytułu umowy o pracę, zaś jego żona z takiego samego tytułu w wysokości 3.600 zł brutto. W uzasadnieniu podniósł, iż obecnie toczy się kilkaset postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia na niego kar pieniężnych w łącznej wysokości około 180.000,00 zł. Wskazał również, iż dotychczas poniósł koszty związane z prowadzonymi postępowaniami, w tym sądowoadministracyjnymi, w wysokości 7.000 zł. Wnioskodawca przedstawił także miesięczne wydatki swojej rodziny, na które składają się koszty zaciągniętych zobowiązań finansowych (kredyt hipoteczny w wysokości 113.945,18 zł, spłacany w ratach do dnia 5 marca 2039 r.; kredyt gotówkowy wnioskodawcy – 149,95 zł; kredyt gotówkowy żony – 137,06 zł; pożyczka żony z ZFŚS – 275,33 zł), a także wydatki na mieszkanie i utrzymanie (szambo – 200 zł; gaz – 50 zł; telefon i internet – 300 zł; energia elektryczna – 150 zł; wyżywienie oraz środki higieniczne – 1.500 zł; koszty "wyposażenia" dziecka do szkoły w wysokości 200 zł). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)). Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, iż dokonując oceny niniejszego wniosku wzięto z urzędu pod uwagę informacje oraz oświadczenia wnioskodawcy złożone we wcześniejszych postępowaniach o prawo pomocy, jakie toczyły się w tutejszym Sądzie, dla przykładu w sprawach o sygn. akt V SA/Wa 1357/13, V SA/Wa 1358/13, V SA/Wa 1528/13, V SA/Wa 1531/13 i V SA/Wa 1540/13. Ustalono wówczas, iż skarżący zainicjował około 50 spraw sądowych w Wydziale VI tut. Sądu, w których ponosił koszty wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł w każdej sprawie oraz koszty opłat kancelaryjnych za sporządzenie uzasadnień wyroków w wysokości po 100 zł od wniosku składanego w sprawach, w których skargę oddalono. Ponadto stwierdzono wówczas, iż wnioskodawca otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości 1.464,48 zł netto (zaświadczenie o wysokości zarobków z dnia 19.06.2013 r.), zaś jego żona w wysokości 2.670,68 zł netto (przelewy na rachunek bankowy w dniach: 27.05.2013 r. i 27.06.2013 r.). Powyższe informacje pozostają aktualne w niniejszej sprawie. Zatem należało porównać łączną kwotę 4.135,16 zł dochodów małżonków z oświadczonymi wydatkami, które są niezbędne dla utrzymania. Ich wysokość obliczono na podstawie oświadczeń złożonych w uzasadnieniu wniosku na kwotę 2.400 zł. Wzięto przy tym pod uwagę, że wnioskodawca nie uwzględnił kosztów związanych z opieką zdrowotną, które jak nakazuje przyjmować doświadczenie życiowe, również należy mieć na względzie. Natomiast ustosunkowując się do innych oświadczonych wydatków, wskazać trzeba, iż rozpoznając prawo pomocy brane są pod uwagę wyłącznie wydatki niezbędne dla utrzymania, do których nie można zaliczyć zobowiązań pieniężnych z tytułu zaciągniętych pożyczek czy kredytów. Nie można bowiem przyjąć jakoby takie zobowiązania miały charakter priorytetowy przed kosztami sądowymi. Jak to już prezentowano w orzecznictwie, strona która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych – preferencyjnie traktując inne zobowiązania – nie może prawnie skutecznie podnieść ewentualnego zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami (v. postanowienie s. apel. z 9 lipca 1992 r., sygn. I ACz 393/92 publ. Wokanda 93 2/32). W tak ustalonym stanie majątkowego posiadania wnioskodawcy, należało wziąć pod uwagę pozostającą kwotę dochodów i dokonać jej porównania z wysokością ciążących na stronie kosztów sądowych w kilkudziesięciu zainicjowanych postępowaniach sądowych, w których wpis sądowy wynosi 200 zł. Dokonanie takiego porównania powoduje w konsekwencji, iż zasadnym jest przyjęcie, że wnioskodawca zasługuje na uwzględnienie jego wniosku z tej przyczyny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i trzyosobowej rodziny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.