V SA/Wa 2656/04
WyrokWSA w Warszawie2005-09-08
Skład orzekający: Barbara Wasilewska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy preparaty witaminowo-mineralne, posiadające świadectwo rejestracyjne Ministra Zdrowia jako środek farmaceutyczny i stosowane w celach profilaktycznych lub terapeutycznych, powinny być klasyfikowane jako leki (pozycja 3004 Taryfy Celnej), czy jako przetwory spożywcze (pozycja 2106 Taryfy Celnej)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że preparaty witaminowo-mineralne, które posiadają świadectwo rejestracyjne Ministra Zdrowia i są przeznaczone do celów terapeutycznych lub profilaktycznych, powinny być klasyfikowane jako leki zgodnie z pozycją 3004 Taryfy Celnej. Organy celne błędnie interpretowały przepisy, wymagając od leków leczenia konkretnych chorób, podczas gdy wystarczające jest przeznaczenie do celów terapeutycznych lub profilaktycznych. Sąd podkreślił również, że dokumenty urzędowe, takie jak świadectwo rejestracyjne, nie podlegają swobodnej ocenie organów celnych bez przeprowadzenia postępowania kwestionującego ich autentyczność lub zgodność z prawdą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła klasyfikacji celnej preparatów witaminowo-mineralnych. Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe, klasyfikując preparaty do pozycji 2106 Taryfy Celnej. Dyrektor Izby Celnej uchylił częściowo decyzję organu I instancji i zmienił klasyfikację jednego z preparatów, nadal jednak kwalifikując je jako przetwory spożywcze, a nie leki. Strona skarżąca wniosła skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i nieuwzględnienie opinii Instytutu Leków.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej, stawki celnej i kwoty długu celnego oraz w części utrzymującej zaskarżone decyzje w mocy, a także stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Wasilewska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Aneta Kosieradzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2005 r. sprawy ze skargi P. S.A z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części uchylającej decyzję z dnia [...] września 2003 r. Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. w zakresie dotyczącym klasyfikacji taryfowej, stawki celnej i kwoty długu celnego oraz w części utrzymującej zaskarżone decyzje w mocy, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Naczelnik Urzędu Celnego w W. decyzją z [...] kwietnia 2002 r. nr [...], uznał zgłoszenie celne P. SA z siedzibą w Ł.z [...] października 2000 r. nr SAD [...] za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej, zastosowanej stawki celnej oraz wymiaru cła w stosunku do towaru o nazwie handlowej [...] w tabletkach i [...] w kroplach i orzekając w tym zakresie preparatowi [...] w tabletkach przypisał kod PCN 2106 9098 0 i stawkę celną 25%, preparatowi [...] w kroplach - kod PCN 2208 90 69 1 i stawkę celną 4%.
Po wniesieniu przez stronę odwołania, Dyrektor Izby Celnej [...] w W. postanowieniem z [...] września 2003 r. zwrócił sprawę Naczelnikowi Urzędu Celnego [...] w W. w celu dokonania wymiaru uzupełniającego poprzez zmianę wydanej decyzji w stosunku do preparatu [...] w kroplach.
Decyzją z [...] września 2003 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W., mając na uwadze ww. postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] w W. zmienił decyzję organu celnego z [...] kwietnia 2002 r. w ten sposób, że preparat [...] w kroplach zakwalifikował do kodu PCN 2106 9098 0 ze stawką celną 25%. Decyzja została doręczona stronie 2 października 2003 r.
Decyzją z [...] czerwca 2004 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej, stawki celnej i kwoty długu celnego odnośnie preparatu [...] w tabletkach i zakwalifikował preparat do kodu PCN 2106 9092 0 ze stawką celną 20 %, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odsetek wyrównawczych i w tym zakresie umorzył postępowanie, w pozostałej części utrzymał zaskarżone decyzje w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że jednolitym dokumentem administracyjnym SAD nr [...] z [...] października 2000 r. agencja celna, działająca jako pełnomocnik importera, zgłosiła w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towary określone jako "leki składające się ze zmieszanych witamin, w opakowaniach przygotowanych do sprzedaży detalicznej", o nazwach handlowych [...] klasyfikując je wg kodu PCN 3004 50 10 0 ze stawką 0%.
W wyniku kontroli postimportowej przeprowadzonej w siedzibie importera stwierdzono, że klasyfikacja taryfowa ww. preparatów jest nieprawidłowa.
Organ celny I instancji decyzją z [...] kwietnia 2002 r. uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe i zaklasyfikował towar o nazwie [...] z beta karotenem do kodu PCN 2106 90 98 0 ze stawką celną 25 %, natomiast [...] krople do kodu PCN 2208 90 69 1 ze stawką celną 4%. Organ I instancji zmienił klasyfikację towaru o nazwie handlowej [...] w kroplach -w ramach dokonania wymiaru uzupełniającego - na kod PCN 210690 98 0 ze stawką celną 25%.
Dla celów prawnych taryfikację towarów ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej (przy czym wiążący jest tu, wynikający z art. 85§1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny [Dz.U. Nr 23 poz. 117 z późn. zm.] - dalej: Kodeks celny, stan towaru w dniu jego zgłoszenia do odprawy celnej).
Dyrektor Izby Celnej w oparciu o zgromadzone w sprawie materiały podał dokładny skład wszystkich preparatów (szczegółowy wykaz składników zawarty jest w uzasadnieniu decyzji k.53), który jest w sprawie niesporny.
Dyrektor Izby Celnej uznał, że kodem właściwym do zaklasyfikowania preparatu [...] z beta-karotenem jest pozycja 2106 Taryfy Celnej, która obejmuje przetwory spożywcze gdzie indziej nie wymienione ani nie włączone, a kod PCN 2106 90 92 0 obejmuje pozostałe produkty nie zawierające tłuszczów mleka, sacharozy, izoglukozy, glukozy lub skrobi lub zawierające mniej niż 1,5% tłuszczu mleka, 5 % sacharozy lub izoglukozy, 5 % glukozy lub skrobi.
Natomiast [...] krople [...] zawierają 48% sacharozy, nie mogą więc być klasyfikowane do tego kodu i winny być zaklasyfikowane do kodu PCN 2106 90 98 0.
Sugerowana przez skarżącego klasyfikacja do pozycji 3004 Taryfy Celnej jest w ocenie organu odwoławczego ewidentnie niewłaściwa, ponieważ pozycja ta zgodnie z jej brzmieniem w taryfie celnej obejmuje leki z wyjątkiem produktów z pozycji nr 3002, 3005 lub 3006 Taryfy Celnej, złożone z produktów zmieszanych lub nie zmieszanych, dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych przygotowane w odmierzonych dawkach lub w opakowaniach do sprzedaży detalicznej.
Preparaty [...] z beta karotenem stanowią mieszaniny produktów w postaci tabletek w opakowaniach do sprzedaży detalicznej, lecz nie mają charakteru leku z działu 30 Taryfy Celnej, ponieważ nie leczą konkretnych chorób ani nie zapobiegają określonym dolegliwościom. Są one stosowane jedynie celem zapobiegania niedoborom witamin i minerałów.
Dyrektor Izby Celnej wskazał, że każdy ze spornych preparatów uzyskał świadectwo rejestracyjne Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej jako środek farmaceutyczny, ale nie przesądza to o jego taryfikacji do pozycji "leki". Taryfikacja celna i wpis do rejestru środków farmaceutycznych są odrębnymi postępowaniami, kryteria decydujące o taryfikacji celnej i wpisie są inne i inne są cele obydwu postępowań. Przepisy celne mają charakter autonomiczny, co oznacza, że mogą zawierać własną definicję pojęć zawartych w prawie celnym. W świetle ustawy o środkach farmaceutycznych - preparaty typu [...] są lekami, natomiast w świetle Taryfy nimi nie są i stanowią odżywkę dietetyczną.
Za niezasadne uznał również Dyrektor Izby Celnej powoływanie się przez stronę na opinię Instytutu Leków, ponieważ opinie placówek naukowo badawczych są przydatne jedynie do ustalenia rodzaju towaru (jego parametrów, własności fizyko-chemicznych), natomiast poza ich kompetencje wykracza sugerowanie taryfikacji badanych produktów.
Fakt, że pozycje 3003 i 3004 Taryfy Celnej obejmują jedynie preparaty do leczenia, a nie do spożywania w celu utrzymania dobrego samopoczucia, potwierdzają uwagi do działu 30 Taryfy Celnej, z których wynika, że dział ten nie obejmuje "żywności i napojów (takich jak odżywki dietetyczne, odżywki wzmacniające i dla diabetyków odżywki uzupełniające, napoje wzmacniające i wody mineralne" (uwaga 1 a).
Organ odwoławczy stwierdził, że skład surowcowy towarów typu [...] (preparaty składające się z witamin i składników mineralnych), ich przeznaczenie ( do spożycia przez ludzi w określonym wieku jako uzupełnienie naturalnego pożywienia w witaminy i składniki mineralne) oraz dostępność na rynku (rozprowadzane bez recept) daje podstawę do uznania, że ww. towary niezależnie od ich ewentualnego stosowania do celów profilaktycznych, to "odżywki" w rozumieniu Taryfy Celnej, gdyż mają na celu uzupełnienie niedoborów witamin i składników mineralnych. Podobne działanie można by osiągnąć przy zastosowaniu właściwej diety (zawierającej m.in. odpowiednią ilość substancji aktywnych w postaci witamin i pierwiastków śladowych), która zapewniałaby utrzymanie dobrego stanu zdrowia i samopoczucia. Dalej organ przywołał wyjaśnienia do Taryfy Celnej (tom.1 str.208), zgodnie z którymi preparaty koncentratów owocowych, miodu itd. z dodatkiem witamin lub niewielkich ilości żelaza oraz towary zawierające mieszaniny żeńszenia z innymi składnikami, zawierające na opakowaniach informacje o ich działaniu utrzymującym dobry stan zdrowia lub dobre samopoczucie są klasyfikowane do poz. 2106 Taryfy Celnej, a opis ten w ocenie Dyrektora Izby Celnej w pełni odpowiada charakterowi preparatów [...].
Prawidłowość dokonanej przez organ celny klasyfikacji [...] - krople potwierdza wiążąca informacja taryfowa (dalej: WIT) Ministra Finansów nr [...] z [...] kwietnia 2003 r.
Reasumując, organ II instancji stwierdził, że unormowania prawa materialnego stanowiące podstawę wydania decyzji zawarte są w Kodeksie celnym oraz aktach wykonawczych: w rozporządzeniu Rady Ministrów z 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej oraz w Wyjaśnieniach do Taryfy Celnej, zgodnie z którymi przedmiotowe towary nie stanowią "leków", ponieważ nie stosuje się ich w celach profilaktycznych lub leczniczych. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że dokumenty opisujące sporne towary nie wymieniają nazw konkretnych chorób, z których można się wyleczyć stosując preparaty [...] lub którym można zapobiec przyjmując te preparaty.
Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych, organ II instancji stwierdził, że jest uprawniony do swobodnej oceny dowodów, co uprawnia go do ustalania prawdy obiektywnej według swej wiedzy, doświadczenia oraz przekonania o wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych.
Odnosząc się do zarzutów spółki odnośnie niepowołania biegłego, organ II instancji wyjaśnił, że nie uznał za zasadne powoływanie biegłego, ponieważ okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały stwierdzone innymi wiarygodnymi dokumentami, tj. świadectwami rejestracji, opinią Instytutu Leków. Ustalenia składu towarów i ich zastosowania nie są kwestionowane przez stronę, więc powołanie biegłego prowadziłoby jedynie do wydłużenia postępowania.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie Taryfy Celnej, stanowiącej załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z 21 grudnia 1999 r. oraz Wyjaśnień do Taryfy Celnej stanowiących załącznik do Rozporządzenia Ministra Finansów z 24 sierpnia 1999 r. poprzez błędną klasyfikację środka farmaceutycznego [...] krople oraz [...] tabletki,
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 187 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa [Dz.U. 1997 r. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.] - dalej: Ordynacja podatkowa, poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w szczególności brak stosownego uwzględnienia i wyciągnięcia wniosków z treści opinii Instytutu Leków z 27 listopada 2000 r. wskazującej na właściwości lecznicze środka farmaceutycznego [...] krople oraz na jego charakter,
- art. 210§1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, wyrażające się niewłaściwym uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.
Rozwijają zarzuty w motywach skargi, skarżąca podniosła, że zarówno [...] tabletki jak i [...] krople spełniają warunki pozwalające uznać je za leki w rozumieniu pozycji 3004 Taryfy Celnej, która obejmuje "leki (..) złożone z produktów zmieszanych lub nie zmieszanych, dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych, przygotowane w odmierzonych dawkach lub opakowaniach do sprzedaży detalicznej".
Okolicznością niekwestionowaną przez organy celne jest, że przedmiotowe artykuły stanowią mieszaniny produktów przygotowanych w postaci tabletek lub kropel w opakowaniach do sprzedaży detalicznej. Kwestią sporną jest, czy [...] są przeznaczone do leczenia konkretnych chorób lub też do zapobiegania określonym dolegliwościom. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że preparat [...] krople został przez Instytut Leków w W. uznany za cenny lek pediatryczny, stosowany w profilaktyce krzywicy, który może być podawany dzieciom wyłącznie po konsultacji z lekarzem.
Skarżący zarzucił organom celnym arbitralność oraz fakt, iż nie oparły się one na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, ponieważ ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że [...] to środki zbilansowane o ściśle określonym składzie, których działanie jest ukierunkowanie na zapobieganie określonym dolegliwościom. Twierdzenia organu celnego o porównywalnych efektach przy zastosowaniu właściwej diety są tezą nie popartą żadnymi dowodami, zwłaszcza, jeżeli weźmie się pod uwagę, iż jednym ze składników [...] krople przeznaczonego dla niemowląt jest etanol. Skarżący podważył również powoływanie się w uzasadnieniu decyzji na WIT wydany w 2003 r., przy równoczesnym zbagatelizowaniu podnoszonych przez skarżącego zmian w Taryfie Celnej i wyjaśnieniach do niej.
Podniósł, że ocena dowodów została dokonana w sposób wybiórczy i stronniczy, bez uwzględnienia racji podnoszonych przez skarżącego.
Podkreślił również, że niejasne jest uzasadnienie odnośnie zasadności niepowoływania biegłego, ponieważ wbrew twierdzeniom organu zarówno skład jak i właściwości spornych towarów są kwestionowane przez organ celny, a na te okoliczności biegły może i powinien być powołany.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zaskarżona decyzja narusza prawo i w związku z powyższym skargę należało uwzględnić, uznając jej zarzuty dotyczące braku należytego i wszechstronnego rozważenia sprawy oraz naruszenia przepisów prawa materialnego za zasadne.
Zgodzić się należy z zarzutem naruszenia przepisów prawa materialnego - Taryfy Celnej, stanowiącej załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z 21 grudnia 1999 r. oraz Wyjaśnień do Taryfy Celnej stanowiących załącznik do Rozporządzenia Ministra Finansów z 24 sierpnia 1999 r.
W istocie między skarżącym a organami celnymi istnieje zasadnicza rozbieżność co do składu preparatów [...], pomimo braku sporu co do ich właściwości. Zarówno skarżący, jak też organy celne swoje stanowiska opierają o te same dowody w postaci dokumentów - jednak inna jest ich interpretacja.
Właściwości spornych preparatów są kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy i wskazania ich właściwej klasyfikacji.
Nieuzasadniony jest jednak zarzut skarżącego w przedmiocie niepowołania przez organy celne biegłego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na prawidłowe ustalenie zarówno składu sprowadzonych preparatów, jak i ich przeznaczenia bez konieczności odwoływania się do specjalistycznej wiedzy biegłego.
Skarżący wskazuje, że skład preparatów i związane z tym ich stosowanie klasyfikuje je do pozycji 3004 Taryfy Celnej jako lek, który może być stosowany w celach terapeutycznych lub dla celów profilaktycznych. Organ celny podnosi, że głównym celem preparatów [...] jest uzupełnianie niedoboru witamin i minerałów oraz, że nie leczą one konkretnych chorób ani nie zapobiegają określonym dolegliwościom, więc nie mogą być klasyfikowane jako leki.
Nie można zgodzić się z prezentowanym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem organów celnych, iż sporne towary nie są lekami, ponieważ nie stosuje się ich w celach profilaktycznych lub leczniczych. Przeczy temu opinia Instytutu Leków, z której wynika wskazanie do użycia [...] krople w celach profilaktycznych lub terapeutycznych oraz etykieta preparatu [...] tabletki wskazująca, że stosowanie tego preparatu jest wskazane w profilaktyce niedoborów witamin i minerałów.
Ponadto, żaden przepis Taryfy Celnej nie uzależnia klasyfikowania preparatu jako leku od wskazania konkretnych chorób, z których można się wyleczyć stosując dany preparat lub którym można zapobiegać przyjmując dany preparat, co wywodzi organ celny w uzasadnieniu decyzji.
Dla uznania preparatu za lek klasyfikowany do kodu 3004 Taryfy Celnej zgodnie z brzmieniem Taryfy Celnej wystarczające jest, aby preparat był złożony z produktów zmieszanych lub nie zmieszanych, dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych i był przygotowany w odmierzonych dawkach lub opakowaniach do sprzedaży detalicznej. Nie musi on być stosowany jako lek leczący konkretną, wybraną chorobę - na co błędnie wskazują organy celne.
Organy celne stwierdziły również, że podobne działanie, jak wywoływane przyjmowaniem preparatów [...], można osiągnąć stosując odpowiednią dietę. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, iż nie ma znaczenia, w jaki inny sposób można zapobiegać konkretnym chorobom, ważne jest natomiast, aby środek, który jest przedmiotem taryfikacji, miał właściwości lecznicze lub profilaktyczne.
Rozpatrując niniejszą sprawę, należy również zwrócić uwagę na zmianę przepisów Taryfy Celnej od 1 stycznia 2002 r. Zmiana polegała m.in. na wprowadzeniu do działu 30 Taryfy Celnej uwagi dodatkowej 1, która dotyczy poz. 3004 Taryfy Celnej. Uwaga ta precyzuje, jakie wymogi muszą spełniać ziołowe preparaty lecznicze i preparaty oparte na substancjach aktywnych: witaminach, minerałach itp., aby mogły być zaklasyfikowane do poz. 3004 Taryfy Celnej. Organ celny dokonuje ustaleń w oparciu o wymogi ustalone w tej uwadze dodatkowej 1, np. uznając, iż leki z poz. 3004 Taryfy Celnej powinny leczyć konkretne choroby lub zapobiegać określonym dolegliwościom. Takich przesądzeń nie zawierały przepisy obowiązujące w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego. Uznanie, iż produkty zgłoszone do odprawy celnej w przedmiotowej sprawie nie są lekami, nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym, uwzględniając stan prawny na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego.
Przypisując w niniejszej sprawie kod PCN zgłoszonym towarom organy celne nie mogą posługiwać się WIT wydanym [...] kwietnia 2003 r.
Nie można zgodzić się z prezentowanym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem organów celnych, że zawarty w Wyjaśnieniach do Taryfy Celnej (t.1 str. 208) opis preparatów klasyfikowanych do kodu 2106 Taryfy Celnej w pełni odpowiada charakterowi preparatów typu [...]. Przywołany przez organ II instancji opis obejmuje "preparaty na bazie koncentratów owocowych, miodu z dodatkiem witamin lub niewielkich ilości żelaza oraz towary stanowiące mieszaniny żeńszenia z innymi składnikami, zawierające na opakowaniach informacje "o ich działaniu utrzymującym dobry stan zdrowia lub dobre samopoczucie", co nie odpowiada opisowi przedmiotowych preparatów.
W zakresie zarzutu naruszenia przepisów postępowania za zasadne należy uznać zarzuty skargi wskazujące na brak wyciągnięcia właściwych wniosków z opinii Instytutu Leków wskazującej na właściwości lecznicze [...] - krople, a ponadto na nie podniesiony w skardze zarzut niewłaściwego ocenienia etykiety preparatu [...] tabletki, załączonej do akt wspólnych.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej należy podkreślić, że organ orzekający obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzeć materiał dowodowy dotyczący wszelkich okoliczności, z którymi na gruncie obowiązujących przepisów wiążą się skutki prawne. Organ administracyjny nie może prowadzić postępowania jednostronnie, tzn. z ukierunkowaniem na z góry założony cel i gromadzić tylko te dowody, które ten cel przybliżają. Nie może pominąć dowodów przedstawionych przez stronę postępowania, gdyż pominiecie jakiegokolwiek dowodu może nasuwać wątpliwości co do zgodności z rzeczywistością ustalonego stanu faktycznego, oraz może wzbudzać wątpliwości co do trafności oceny innych dowodów.
Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie (v. GSK 119/05, GSK 559/04) wyraził pogląd, że organy orzekające w przedmiocie taryfikacji celnej nie mogą poddać swobodnej ocenie dowodu w postaci świadectwa rejestracji i przyjąć ten dowód za niewiarygodny dla stwierdzenia, czy preparat jest lekiem w rozumieniu Taryfy Celnej. Omawiane świadectwo rejestracyjne jest dokumentem urzędowym, w związku z czym ma zwiększoną moc dowodową, stanowiąc dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zauważył również, że z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości oraz domniemanie zgodności z prawdą (art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej). Dokument prawdziwy to dokument pochodzący od organu oznaczonego jako jego wystawca - jest więc dokumentem autentycznym. Domniemanie zgodności z prawdą oznacza natomiast, że to co wynika z treści dokumentu urzędowego jest zgodne z prawdą. Oznacza to również, że dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ celny. Za udowodnione w związku z tym należy przyjąć to, co wynika wprost z tego dokumentu. Organ celny może odmówić wiarygodności dokumentu urzędowemu jedynie w wypadku, gdy przeprowadzi postępowanie przeciwko jego autentyczności lub przeciwko jego zgodności z prawdą. Brak takiego postępowania i nieuznanie dokumentu urzędowego powoduje naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Dopiero, jeżeli postępowanie przeciwko dokumentowi urzędowemu doprowadzi do obalenia jednego z ww. domniemań związanych z tego rodzaju dokumentem, dokument taki nie będzie stanowił dowodu w sprawie.
Sąd, mając na uwadze ugruntowane już orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził, iż nie jest słuszne stanowisko Dyrektora Izby Celnej, zgodnie z którym przepisy celne mają charakter autonomiczny, co oznacza, że mogą zawierać własną definicję pojęć zawartych w prawie celnym, która nie musi być zgodna z definicjami ustalonymi w innych dziedzinach prawa. Nie sposób bowiem zgodzić się z tak pojmowaną autonomią prawa celnego, która w gruncie rzeczy służy jako usprawiedliwienie arbitralnego stosowania tego prawa. Powoływanie się na swoistą autonomię prawa celnego dla uzasadnienia zaprezentowanego sposobu jego stosowania prowadzi do podważenia autonomii prawa właściwie rozumianej. Trudno bowiem nie zauważyć, że sformułowany w przedmiotowej sprawie postulat niezależności prawa celnego od innych dziedzin czy gałęzi systemu prawa może być wykorzystywany jako uzasadnienie zastosowania tego prawa do realizacji doraźnych celów fiskalnych.
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, w oparciu o przepisy art. 145 § 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło