V SA/Wa 2659/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-26
Skład orzekający: Izabella Janson, Mirosława Pindelska, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie materialnego terminu do złożenia miesięcznej informacji INF-D skutkuje utratą prawa do dofinansowania wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, nawet jeśli informacja została utworzona w systemie w terminie, ale nie została wysłana z powodu błędu systemu?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że termin do złożenia miesięcznej informacji INF-D jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Uchybienie tego terminu, nawet jeśli nastąpiło z powodu błędu systemu, skutkuje utratą prawa do dofinansowania. Jednakże, decyzja odmawiająca dofinansowania została wydana przedwcześnie, przed rozstrzygnięciem kwestii umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu, co stanowiło rażące naruszenie prawa i uzasadniało stwierdzenie nieważności tej części decyzji.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo "S." sp. z o.o. złożyło skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, która utrzymała w mocy decyzję PFRON odmawiającą wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za listopad 2006 r. oraz umarzającą postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji INF-D. Skarżąca podniosła, że informacja została utworzona w systemie w terminie, ale nie dotarła do adresata z powodu awarii systemu, a sankcja jest nieproporcjonalna. Sąd częściowo uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność decyzji w części odmawiającej dofinansowania, a w pozostałej części ją oddalił.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w zakresie odmowy wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy w niej opisany oraz poprzedzającą ją decyzję w tej samej części; 2. W pozostałej części skargę oddala; 3. Zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz Przedsiębiorstwa "S." sp. z o.o. w R. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "S." sp. z o.o. w R. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oraz umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji 1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w zakresie odmowy wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy w niej opisany oraz poprzedzającą ją decyzję w tej samej części; 2. W pozostałej części skargę oddala; 3. Zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz Przedsiębiorstwa "S." sp. z o.o. w R. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2007 r. odmawiającą spółce z o.o. Przedsiębiorstwo "S." wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące listopad/grudzień 2006 r. w części dotyczącej miesiąca listopada 2006 r. oraz umarzającą postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach , zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (INF-D) za miesiąc listopad 2006 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że z materiału dowodowego wynika, iż strona nie złożyła w terminie ustawowym, tj. do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, którego informacja dotyczy miesięcznej informacji INF-D za miesiąc listopad 2006 r. Strona jedynie w dniu [...] grudnia 2006 r. otworzyła w systemie informatycznym dokument INF-D za miesiąc listopad 2006 r., brak jest natomiast potwierdzenia aby dokument ten wysłała. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że termin do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych WnD oraz informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych jest terminem materialnym, zatem nie ma do niego zastosowania instytucja przywrócenia terminu. Organ stwierdził , że dla oceny skutków uchybienia terminu, o którym mowa w art. 26 c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz.776 ze zm.) należy odnieść się do art. 26 a ust 1 tej ustawy, zgodnie z którym pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, który nie ma ustalonego prawa do emerytury, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1, prowadzonej przez Fundusz. Odwołanie do art. 26 b ust. 1 ustawy oznacza odwołanie do zasad prowadzenia ewidencji, wynikających z tego przepisu. Złożenie informacji w wymaganym terminie skutkuje nabyciem przez pracodawcę prawa do dofinansowania w zakresie wynikającym ze złożonej informacji, jednakże uprawnienie do otrzymania dofinansowania uwarunkowane jest złożeniem w ustawowym terminie wniosku o wypłatę dofinansowania. Nie złożenie w ustawowym terminie wniosku powoduje wygaśnięcie prawa do dofinansowania. Możliwość otrzymania dofinansowania uzależniona jest od łącznego spełnienia warunków: złożenia informacji i wniosku w ustawowo zakreślonych terminach. Dlatego , w związku z niedotrzymaniem przez stronę terminu do złożenia informacji za listopad 2006 r. i niedopełnieniem przez to wymogów formalnych strona utraciła prawo do otrzymania dofinansowania, a Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych słusznie odmówił wypłaty dofinansowania i umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji INF-D za listopad 2006 r.
Na ww. decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej skarżąca wniosła skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie terminu do złożenia miesięcznej informacji INF-D za listopad 2006 r. Skarżąca podniosła, że wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko Ministra narusza zasadę proporcjonalności w stosowaniu sankcji, w sytuacji gdy z przyczyn obiektywnych brak jest możliwości przy przesyłaniu informacji elektronicznych weryfikacji tego procesu lub zastosowania innej niż elektroniczna drogi komunikowania się przedsiębiorcy z PFRON. Dla poparcia tego zarzutu skarżąca przywołała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6.02.2007 r. sygn. akt P25/06 (Dz. U. Nr 23, poz.144). Spółka podniosła również, że w dotychczasowej praktyce występowały częste przypadki awarii komunikacji elektronicznej z PFRON, w szczególności w okresach przesyłania przez pracodawców informacji INF-D i WND. Ponadto wewnętrzna kontrola Funduszu dnia [...] marca 2007 r. potwierdziła, że Spółka dnia [...] grudnia 2006 r. utworzyła informację INF-D za listopad 2006 r., ale informacja ta nie dotarła do adresata. Próba przekazania informacji zakończona niepowodzeniem z powodu błędu w programie powinna być traktowana jako zachowanie terminu do złożenia informacji.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi jak i z normami prawa materialnego Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja w części umarzającej postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników jest prawidłowa, natomiast w części dotyczącej odmowy wypłaty dofinansowania wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 1a w związku z ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.), zwanej dalej ustawą, w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonywania czynności przez pracodawcę, pracodawca, o którym mowa w art. 26a, składa Funduszowi:
1) miesięczne informacje o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych, z uwzględnieniem pracowników, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję oraz pracowników niewidomych - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy,
2) wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy, przez transmisję danych w formie dokumentu elektronicznego, z zastrzeżeniem ust. 2, oraz pobiera drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku.
W rozpoznawanej sprawie miesięczna informacja o wynagrodzeniach zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności za listopad 2006 r. została przekazana do Funduszu w dniu [...] stycznia 2007 r. W wyniku przeprowadzonej przez PFRON kontroli historii logowania w spółce "S." ustalono, że w dniu [...] grudnia 2006 r., czyli w dniu o którym pracodawca twierdzi, że przesłał dokument, informacja został utworzona w Systemie Obsługi Dofinansowań, ale nie została wysłana do PFRON. Informacja została wysłana dopiero [...] stycznia 2007 r. Nie stwierdzono również aby w tym okresie wystąpiły problemy techniczne związane z SOD.
W niniejszej sprawie, z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że strona nie dokonała elektronicznej transmisji danych w terminie oraz, że nie dokonanie transmisji w terminie nie zostało spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, nie było niemożliwe lub istotnie utrudnione, w szczególności nie stwierdzono awarii sytemu elektronicznego. Dlatego niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut nieproporcjonalności zastosowanej sankcji. Trybunał Konstytucyjny wypowiadając się w wyroku z dnia 6 lutego 2007 r. sygn. akt P 25/06 stwierdził, że zasada proporcjonalności jest naruszona jeżeli słuszne prawa pracodawców i niepełnosprawnych pracowników uzależnione są od spełnienia obowiązku informacyjnego jaki może być nierealny z przyczyn niezależnych od zobowiązanego. W niniejszej sprawie nie wykazano aby obowiązek przekazania informacji nie został dopełniony z przyczyn niezależnych od zobowiązanego, a wręcz przeciwnie dane nie zostały przekazane z powodu błędu zobowiązanego, który po wypełnieniu w systemie formularzy nie wysłał ich następnie drogą elektroniczną do PFRON. W przywołanym wyżej wyroku Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnął również kwestię czy termin określony w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy jest terminem materialnoprawnym czy formalnoprawnym, w związku z czym czy istnieje możliwość przywrócenia tego terminu. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że termin określony w przepisie art. 26 c ust.1 pkt 1 i 2 ustawy jest terminem prawa materialnego. Jako termin prawa materialnego termin ten nie może być przywrócony.
Dlatego Sąd oddalił skargę w części dotyczącej decyzji w zakresie w jakim zawiera ona rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia postępowania.
Sąd stwierdził , że zaskarżona decyzja w zakresie odmowy wypłaty dofinansowania oraz poprzedzająca ją decyzja w tej samej części wydane zostały przedwcześnie, a więc z rażącym naruszeniem prawa i dlatego stwierdził ich nieważność. W ocenie Sądu wydanie decyzji w zakresie odmowy wypłaty dofinansowania mogło nastąpić dopiero po uzyskaniu przymiotu decyzji ostatecznej przez decyzję wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych.
Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę jako niezasadną w części dotyczącej decyzji w zakresie w jakim zawierała rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia postępowania i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy stwierdził nieważność decyzji w zakresie odmowy wypłaty dofinansowania oraz poprzedzającej ją decyzji w tej samej części. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 206 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło