V SA/Wa 266/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia ...października 2014 r. nr ... w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowani na rok 2011; oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr ... z ... października 2014 r. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji lub Dyrektor ARiMR), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016, poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.) w związku z art. 10 ust. 2 oraz art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm.; dalej: ustawa o ARiMR), po rozpatrzeniu odwołania J. G. (dalej: skarżący lub strona), uchylił decyzję Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej: organ I instancji) z ... września 2014 r. nr ... o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i umorzył postępowanie organu I instancji. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z ... października 2011 r. nr ... Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał skarżącemu pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2011 r. (dalej także płatności ONW) w łącznej wysokości ... zł. W dniu ... lutego 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał postanowienie nr ... o wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z ... października 2011 r. Następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, jak również w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, organ I instancji decyzją z ... sierpnia 2012r. nr ... uchylił w całości swoją decyzję z ... października 2011 r. nr ... oraz odmówił skarżącemu przyznania płatności ONW – Nizinne strefa I oraz II i nałożył sankcję. Po wniesieniu odwołania, powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora ARiMR z ... lutego 2013 r. nr ... Na ww. decyzję skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, która została oddalona wyrokiem z 19 września 2013 r. (sygn. akt V SA/Wa 870/13). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną skarżącego wyrokiem z 26 lutego 2015 r., II GSK 119/14 oddalił skargę kasacyjną. Pismem z ... czerwca 2014 r. - przed wszczęciem postępowania administracyjnego - organ I instancji poinformował skarżącego o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności w łącznej wysokości ... zł. Następnie pismem z ... lipca 2014 r. organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW przyznanych na mocy decyzji nr ... z ... października 2011 r. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P., decyzją z ... września 2014 r. nr ..., ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności ONW, wskazując, że jest to kwota płatności uzyskanych na mocy decyzji nr ... z ... października 2011 r. w łącznej wysokości ... zł. W wyniku rozpoznania odwołania strony organ II instancji decyzją z ... października 2014 r. nr ... uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz wyjaśnił przepisy stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia. W szczególności wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. w zawiadomieniu nr ... z ... lipca 2014 r. wskazał, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania dotyczy płatności otrzymanych przez J. G. na mocy decyzji nr ... z ... października 2011 r. Zauważył jednakże, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż wskazana w zawiadomieniu z ... lipca 2014 r. decyzja nr ... z ... października 2011 r. nie funkcjonuje w obrocie prawnym, gdyż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. w sprawie beneficjenta nie wydał wskazanego rozstrzygnięcia. W związku z powyższym Dyrektor ARiMR stwierdził, że decyzja nr ... z ... października 2011 r. została błędnie wskazana w przedmiotowym zawiadomieniu, gdyż nie funkcjonuje ona w obrocie prawnym, jak również na jej podstawie nie zostały wypłacone skarżącemu nienależnie pobrane płatności. Tak więc, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie miał podstaw formalnych do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w zakresie wskazanym w ww. zawiadomieniu. Tym samym postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez skarżącego płatności, wszczęte zawiadomieniem z ... lipca 2014 r. stało się bezprzedmiotowe w myśl art. 105 k.p.a. Powołaną na wstępie decyzję Dyrektora ARiMR skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzji tej skarżący zarzucił: naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niepowiadomienie przed datą wydania decyzji II instancji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, przez co nie mógł złożyć nowych wniosków dowodowych w tym: kopii zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa złożonego w Prokuraturze Rejonowej w P. w dniu ... października 2014 r. przez H. Ż. oraz P. W., których zeznania w znaczącej części - jak to wynika z decyzji administracyjnych z roku 2012 - zdecydowały o uchyleniu decyzji o przyznaniu mu płatności ONW, wskazania rozbieżności w treści zeznań H. Ż. odnośnie korzystania w uprawie działki ... z pomocy M. S. w latach 2010-2011, w sytuacji gdy urząd posiadał informacje, iż M. S. w tym czasie nie żył - jako przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu, z uwagi na oczywiste kłamstwo w zeznaniach świadka, które skutkowało przyjęciem przez urząd błędnych ustaleń, odstąpienia od powiadomienia skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami, które nie narażało Skarbu Państwa na niepowetowaną szkodę materialną, gdyż urząd posiadał informacje o posiadanych przez skarżącego nieruchomościach rolnych, w poprzednim postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie nadał decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, zaś postępowanie drugoinstancyjne trwało blisko przez 2 miesiące, więc gdyby skarżący naraził Skarb Państwa na stratę, to mógł zbyć nieruchomości w toku postępowania; naruszenie art. 11 k.p.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie dlaczego organ I instancji odstąpił od powiadomienia skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji; naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosków skarżącego zmierzających do wskazania przy obliczeniu kwot nienależnie pobranych płatności, iż zachodziły ustawowe przesłanki wznowienia postępowania z urzędu z uwagi na niedokładności i nieścisłości w toku prowadzonego postępowania po jego wznowieniu w 2012 r.; naruszenie art. 8 i 9 k.p.a., tj. zasady zaufania do organów administracji poprzez niezweryfikowanie działań organu I instancji polegających na jednoczesnym zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i powiadomieniu o możliwości zapoznania się z aktami przed wydaniem decyzji, w sytuacji gdy w aktach nie mogły - oprócz zawiadomienia o wszczęciu postępowania - znajdować się inne dokumenty, a strona nie miała szansy złożenia wniosków dowodowych; naruszenie art. 6 - 9 k.p.a. poprzez niewzięcie pod uwagę, iż toczyło się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym o uchylenie decyzji, a zatem istniała możliwość, iż decyzja mogłaby zostać uchylona w całości, zaś skarżona decyzja wprowadziłaby ryzyko powstania niepowetowanej szkody w majątku skarżącego; naruszenie zasady zaufania do organów administracji poprzez wskazanie na jednej kopercie, iż doręcza się 10 decyzji, w sytuacji gdy jest ich tylko 9; niezbadanie w decyzji czy i jakie zarzuty dotyczące przyznania płatności za rok 2011 dotyczyły konkretnych działek i ich powierzchni; naruszenie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR poprzez niezbadanie, czy w roku 2011 doszło do wydania faktycznie nienależnej decyzji o przyznaniu płatności - zarówno w stosunku do całości obszaru objętego wnioskiem o przyznanie mu płatności, tj. wszystkich działek - w szczególności w sytuacji gdy kontrola na miejscu miała miejsce w 2012 r., a przedmiotem skargi i wniosków były płatności za rok 2011 i w aktach znajdowały się zdjęcia satelitarne potwierdzające kontrolę prawidłowości złożonego wniosku, a zatem organ winien rozpoznać całość materiału w sprawie; błędną ocenę materiału dowodowego podczas gdy skarżący nie kwestionował sposobu doręczeń w sytuacji, gdy kopię akt sprawy otrzymał dopiero na jego pisemny wniosek w dniu 5 listopada 2014 r., zaś przedmiotem skarg kasacyjnych było nierozpoznanie z urzędu m.in. wskazanego zarzutu naruszenia p.p.s.a. w związku z naruszeniami k.p.a. w toku postępowania administracyjnego; naruszenie art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004 poprzez wydanie decyzji, w sytuacji gdy o obowiązku zwrotu powiadomiono skarżącego po upływie 12 miesięcy od daty płatności, jak również wydanie decyzji w 2012r. obarczone było błędami powstałymi wskutek szeregu uchybień w toku postępowania administracyjnego, które składały się na podstawy wznowienia postępowania administracyjnego, co do których skarżący złożył wniosek 10 listopada 2014r., zaś działał w dobrej wierze, gdyż do 2012r. nie wiedział o jakichkolwiek przesłankach ujemnych w zakresie nienależności świadczeń. W motywach skargi skarżący rozwinął powyżej wskazane zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie nosi znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora ARiMR z ... października 2014 r. uchylająca w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z ... września 2014 r. i umarzająca postępowanie organu I instancji. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. O wszczęciu postępowania z urzędu musi być zawiadomiona strona. Treść zawiadomienia o wszczęciu postępowania powinna wskazywać stronom tego postępowania, a także organom uprawnionym do kontroli decyzji w trybie instancyjnym i nadzwyczajnym, rodzaj sprawy będącej przedmiotem tego postępowania. Prowadzenie postępowania administracyjnego, co do zasady bowiem, ma na celu wiążące ustalenie konsekwencji norm prawa materialnego, w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej, przez organ administracji publicznej w drodze decyzji. W niniejszej sprawie zawiadomieniem Nr ... z ... lipca 2014 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez skarżącego płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich innych i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W przedmiotowym zawiadomieniu błędnie jednak wskazano, że postępowanie w sprawie ustalenia obowiązku zwrotu toczy się w stosunku do płatności otrzymanych przez skarżącego na mocy decyzji Nr ... z ... października 2011 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. Tymczasem decyzja wskazana w zawiadomieniu z ... lipca 2014 r. nie funkcjonuje w obrocie prawnym. Rozstrzygnięcia takiego bowiem nie wydał Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. w sprawie strony, jak również na podstawie tego rozstrzygnięcia strona nie pobrała nienależnych płatności. Tak więc, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. nie miał podstaw formalnych do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w zakresie wskazanym w ww. zawiadomieniu. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 61 k.p.a. rozstrzygnięcie decyzji musi dotyczyć przedmiotu postępowania określonego albo w żądaniu strony, albo w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z urzędu. Dlatego też zasadnie organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji z ... września 2014 r. i umorzył postępowanie przed tym organem jako bezprzedmiotowe. Sąd nie stwierdził także innego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) czy też zasady informowania stron postępowania (art. 9 k.p.a.). Zaskarżona decyzja spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a., gdyż zawiera wyczerpujące uzasadnienia faktycznego i prawne podjętego rozstrzygnięcia. Argumentacja przedstawiona przez organ jest spójna, logiczna i nie zawiera sprzeczności. Organ wydający zaskarżoną decyzję działał na podstawie i w granicach obowiązującego prawa zgodnie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności. Reasumując Sąd uznał, że decyzja odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Mając na względzie wszystko powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.