V SA/Wa 266/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w 16 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. sp. z o.o. sp. k. we W. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... grudnia 2016 r., Nr ... w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych postanawia - odrzucić skargę – Na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli z [...] listopada 2016 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych wszczął w I. sp. z o.o sp. k. we W. (dalej także: Spółka, skarżąca) kontrolę płatnika składek. Pismem z 28 listopada 2016 r. Spółka na podstawie art. 84c ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. 2015 poz. 584; dalej: u.s.d.g.) wniosła sprzeciw wobec wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem art. 79a ust. 1, 5, 6 pkt 6 i ust. 8 u.s.d.g. Postanowieniem z [...] listopada 2016 r. nr [...] Oddział ZUS we W. rozpatrzył ww. sprzeciw i orzekł o kontynuowaniu czynności kontrolnych w Spółce. W wyniku wniesienia zażalenia na to postanowienie, Prezes ZUS postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2016 r. utrzymał je w mocy. Postanowienie Prezesa ZUS stało się przedmiotem skargi Spółki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której domagała się ona jego uchylenia oraz uchylenia poprzedzającego je postanowienia Oddziału ZUS we W., a także o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. 2016 r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.) do czasu rozpoznania skargi konstytucyjnej z 8 maja 2015 r. zarejestrowanej pod sygn. SK 37/15, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku – o przedstawienie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W tym miejscu należy zauważyć, że kwestia postępowań wywołanych wniesieniem sprzeciwu w trybie art. 84c ust. 1 u.s.d.g. była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 84/12, na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. przedstawiono składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego następujące zagadnienie prawne: "Czy na odmowę rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego na podstawie art. 84c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.) przysługuje skarga do sądu administracyjnego?". Uchwałą z 13 stycznia 2014 r. II GPS 3/13 podjętą w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzono, że "Na odmowę rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego na podstawie art. 84c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.". W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, że dla rozstrzygnięcia przedstawionego problemu istotnym jest zakreślenie granic pojęcia prawnego "postępowanie administracyjne". Odwołując się do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2013 poz. 267; dalej: k.p.a.), w szczególności art. 1 oraz art. 3 k.p.a., określających zakres oraz wyłączenia stosowania przepisów ustawy. Uznano, że regulacje te mają charakter pełny, wyłączając kwalifikowanie do postępowania administracyjnego innego rodzaju spraw, które nie zostały nią objęte. Ponadto wskazano, że samo odwołanie się do stosowania przepisów k.p.a. w ograniczonym zakresie przez inne ustawy nie nadaje uregulowanym w nich działaniom charakteru postępowania administracyjnego, a jedynie stanowi rozwiązanie mające na celu zagwarantowanie obiektywnego działania organów. Temu właśnie celowi służy m. in. odwołanie się w art. 84c u.s.d.g. do stosowania przepisów k.p.a, nie nadaje to jednak uregulowanemu w tym przepisie postępowaniu odwoławczemu charakteru postępowania administracyjnego. Powyższe rozważania były o tyle istotne, że właściwość sądów administracyjnych, określona w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. jest uzależniona od wydania postanowienia w postępowaniu administracyjnym. Jeśli wydane rozstrzygnięcie nie miało miejsca w toku takiego postępowania, nie jest ono objęte kognicją sądów administracyjnych i bez znaczenia pozostaje określenie formy działania organów "postanowieniem". W niniejszej sprawie skarga dotyczy postanowienia wydanego na podstawie art. 84c ust. 10, w którym orzeczono o utrzymaniu w mocy postanowienia dotyczącego kontynuowania czynności kontrolnych. Jak wskazano wyżej, w treści przywołanej uchwały NSA stwierdził, że postępowanie organu w zakresie kontroli, o którym mowa w art. 84c u.s.d.g., nie jest postępowaniem administracyjnym, a w postanowieniach wydawanych na skutek rozpatrzenia sprzeciwu organ kontroli nie rozstrzyga bezpośrednio o obowiązkach lub uprawnieniach kontrolowanego przedsiębiorcy. Skoro zaś postępowanie kontrolne prowadzone na podstawie u.s.d.g. nie ma charakteru postępowania administracyjnego, to oznacza, że sprzeciw wniesiony w postępowaniu kontrolnym nie prowadzi do wszczęcia nowego postępowania względem postępowania kontrolnego, więc nie wszczyna postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów k.p.a. Stąd również brak jest kognicji sądów administracyjnych w niniejszej sprawie. Odnosząc się do wniosku o przedstawienie pytania prawnego Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu Sąd zaznacza, że wniosek ten musiałby zostać oparty o art. 269 § 1 p.p.s.a., a zatem wymagałby braku podzielenia stanowiska wyrażonego w uchwale II GPS 3/13 przez skład orzekający w niniejszej sprawie. Jednakże jak wyżej wskazano, Sąd podziela stanowisko wyrażone w tejże uchwale i nie widzi podstaw do ponownego przedstawienia zagadnienia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę