V SA/Wa 2663/07
PostanowienieWSA w Warszawie2008-04-21
Skład orzekający: Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody z emerytury po potrąceniu zadłużenia z tytułu składek ZUS są bardzo niskie, a która nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, który nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a jego emerytura pozwala jedynie na zaspokojenie części podstawowych potrzeb życiowych, zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy w tej formie.Stan faktyczny
Skarżący M. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W uzasadnieniu wskazał na niskie dochody z emerytury po potrąceniu zadłużenia ZUS, brak środków na leki z powodu choroby, brak nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Wcześniejszy wyrok WSA w Warszawie z 29 lutego 2008 r. oddalił jego skargę na decyzję Prezesa ZUS.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia sierpnia 2008 r. Nr w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia pracowników p o s t a n a w i a: - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata z urzędu o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w ...;
Wyrokiem z 29 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W dniu 9 kwietnia 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż dochody z emerytury ( ... zł brutto) po potrąceniu zadłużenia z tytułu składek ZUS są bardzo niskie. Brakuje mu środków na wykup leków w związku z przewlekłą chorobą. Nie posiada żadnych nieruchomości, ani zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko ich podstawowe potrzeby życiowe.
Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Dokonując takiej oceny kierowano się tym, iż skarżący nie posiada żadnych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Środki finansowe uzyskiwane z emerytury pozwalają zaspokoić tylko część jego podstawowych potrzeb życiowych. W związku z powyższym skarżący nie jest w stanie ponieść, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, kosztów ewentualnej pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło