V SA/Wa 2667/15

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia (...) kwietnia 2015 r. Nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a: - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy E. Z. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Skarżący wskazał, że posiada nieruchomość rolną o pow. 2 ha oraz dom o pow. 150 m.kw. Jedynym wykazanym dochodem, jest dochód z tytułu świadczenia emerytalnego wypłacany w wysokości 1.020 zł. Do kosztów utrzymania zaliczył koszt zużycia energii elektrycznej, (300 zł - 400 zł na dwa miesiące), zobowiązanie ratalne – spłata kredytu ratalnego na zakup pilarki w miesięcznej wysokości około 110 zł, zużycie gazu (100 zł), podatki (150 zł rocznie), koszty leczenia i zakupu lekarstw (50 zł – 100 zł). Odpowiadając na wezwanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów oraz złożenia dodatkowych informacji Skarżący wyjaśnił, że nie posiada lokat bankowych, oszczędności pieniężnych i majątku ruchomego, nie korzysta z pomocy społecznej, miesięczne koszty wyżywienia wynoszą 250-300 zł. Do pisma Skarżący załączył wyciągi bankowe, zeznania podatkowe za lata 2013-2014, decyzję o waloryzacji emerytury, umowę kredytu, kopie rachunków dokumentujących wydatki, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 oraz art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., referendarz sądowy może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek należy mieć na uwadze zarówno wysokość kosztów sądowych od uiszczenia których jest uzależniona realizacja prawa do Sądu, wysokość dochodów oraz majątku posiadanego przez Skarżącego, jak również kwoty niezbędnych wydatków składających się na bieżące utrzymanie. Analiza podanych przez Skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż sytuacja materialna Skarżącego stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dokonując takiej oceny, kierowano się przede wszystkim tym, iż jedynym źródłem utrzymania Skarżącego jest dochód ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1.024,34 zł miesięcznie. Dochód ten – na co wskazują rachunki nadesłane przez wnioskodawcę – przeznaczany jest na wydatki związane z koniecznym utrzymaniem: wyżywieniem (250 zł-300 zł), regulowaniem opłat z tytułu zakupu gazu (100 zł), energii elektrycznej (około 200 zł). Skarżący ponosi również koszty leczenia i zakupu lekarstw (około 100 zł). W ocenie referendarza sądowego nie sposób uznać, że wysokość dochodu uzyskiwanego przez Skarżącego pozwala na czynienie oszczędności przeznaczonych na koszty sądowe. Ponadto wzięto pod uwagę, iż Skarżący nie posiada oszczędności pieniężnych, przedmiotów wartościowych oraz środków na rachunku bankowym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.