V SA/Wa 2675/10

WyrokWSA w Warszawie2011-04-14

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Jolanta Bożek, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wpisu zaproszenia do ewidencji zaproszeń z powodu niewykazania przez zapraszającego wystarczającej sytuacji finansowej do pokrycia kosztów związanych z pobytem zapraszanych cudzoziemców, mimo odmowy przedłożenia przez niego dodatkowych dokumentów?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wpisu zaproszenia do ewidencji zaproszeń, gdy sytuacja finansowa zapraszającego, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i jego odmowy przedłożenia dodatkowych dokumentów, wskazuje na brak możliwości zadośćuczynienia obowiązkom przyjętym na siebie w zaproszeniu. Obowiązek wykazania wystarczających środków finansowych spoczywa na zapraszającym, a jego niewywiązanie się z tego obowiązku, mimo wezwania organu, uzasadnia odmowę wpisu.
Stan faktyczny
Skarżący J.R. złożył wnioski o wpisanie do ewidencji zaproszeń dwunastu obywateli Białorusi w celach turystycznych i zakupowych. Organ I instancji wezwał go do przedłożenia dokumentów potwierdzających możliwość pokrycia kosztów pobytu zapraszanych, jednak skarżący odmówił ich przedstawienia, twierdząc, że posiada wystarczający majątek. Wojewoda odmówił wpisu, uznając, że skarżący nie wykaże się możliwością zadośćuczynienia obowiązkom. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. sekr. sąd. - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu zaproszenia do ewidencji zaproszeń oddala skargę Przedmiotem skargi z 12 października 2010r. wniesionej przez skarżącego J.R. jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2010r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2010r. nr [...] orzekającą o odmowie dokonania wpisu zaproszenia do ewidencji zaproszeń. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] maja 2010r. J. R. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskami o wpisanie do ewidencji zaproszeń zaproszenia dla obywateli B.: [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] wskazując w nim jako cel wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej turystykę i zakupy. Organ, pismem z dnia [...] maja 2010r., wezwał wnioskodawcę do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających możliwość wywiązania się z zobowiązania do pokrycia kosztów związanych z pobytem zapraszanych cudzoziemców, w szczególności dokumentów potwierdzających posiadanie przez niego źródeł dochodów lub własnych środków materialnych i ich wysokość. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący odmówił przedstawienia dokumentów. Jednocześnie oświadczył, iż posiada majątek, który w jego opinii wskazuje na deklarowaną we wnioskach bardzo dobrą sytuację finansową oraz podniósł, że chce rozpatrzenia sprawy w oparciu o już zgromadzony materiał dowodowy. Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2010r. nr [...] postanowił odmówić skarżącemu wpisania przedmiotowego zaproszenia do ewidencji zaproszeń. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał na art. 17 ust. 3 pkt 2 oraz art. 18 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006r. Nr 234, poz. 1694 z późn.zm.). Organ I instancji podniósł w uzasadnieniu decyzji, że wnioskodawca już wcześniej występował o wpis zaproszenia do ewidencji wobec ośmiu innych cudzoziemców, zaś udzielone w ten sposób zaproszenia obowiązywały w chwili wydawania przedmiotowej decyzji. Organ stwierdził, że w przypadku wpisu kolejnych dwunastu zaproszeń dla cudzoziemców, na utrzymaniu skarżącego znajdować się będzie 20 osób, zaś w sytuacji odmowy przedłożenia dodatkowych dowodów na okoliczność sytuacji finansowej pozwalającej na utrzymanie takiej grupy osób, uznał, że w świetle zgromadzonych dowodów sytuacja finansowa wnioskodawcy wskazuje, że nie będzie w stanie zadośćuczynić obowiązkom przyjętym na siebie w zaproszeniu. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek wniesionego przez J. R. odwołania, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] sierpnia 2010r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podniósł, że zgadza się z argumentacją Wojewody [...], iż w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie sytuacja finansowa skarżącego wskazuje na to, że nie będzie on w stanie zadośćuczynić obowiązkom przyjętym na siebie w zaproszeniu, zaś w świetle treści przepisów prawa materialnego, relewantnych w sprawie, nie bada się sytuacji finansowej cudzoziemców, których zaproszenie dotyczy. Na powyższą decyzję wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że osoba zapraszająca cudzoziemca jest zobligowana do wykazania, iż posiada środki pieniężne o ściśle określonej wysokości, które miałyby przypadać na utrzymanie zapraszanego cudzoziemca, a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj, art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego przez organ administracji, który rozpoznawał sprawę wr pierwszej instancji, przy czym uchybienie to przeniknęło do postępowania przed organem odwoławczym, jak również błąd w ustaleniach faktycznych organu administracji pierwszej instancji, polegający na przyjęciu, że sytuacja finansowa skarżącego wskazuje na to, iż nie będzie on w stanie zadośćuczynić obowiązkom przyjętym na siebie w zaproszeniu cudzoziemca, które również przeniknęło do postępowania przed organem odwoławczym. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie . Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że jest ona nieuzasadniona. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art.17 ust.3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję o odmowie wpisania lub o unieważnieniu wpisania zaproszenia do ewidencji zaproszeń wydaje się, jeżeli sytuacja finansowa zapraszającego, a w przypadku osoby fizycznej także warunki mieszkaniowe, wskazują, że nie będzie on w stanie zadośćuczynić obowiązkom przyjętym na siebie w zaproszeniu. Na wstępie rozważań należy podnieść, iż zgodnie z art.16 ust.2 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, w zaproszeniu zamieszcza się zobowiązanie się zapraszającego do pokrycia kosztów związanych z pobytem cudzoziemca, w tym kosztu zakwaterowania i ewentualnego leczenia, kosztu powrotu do państwa pochodzenia lub zamieszkania lub kosztu tranzytu do państwa trzeciego, które udzieli pozwolenia na wjazd, oraz kosztów wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie natomiast art.17 ust.2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach zapraszający ubiegający się o wpisanie zaproszenia do ewidencji zaproszeń składa dokument potwierdzający możliwość pokrycia kosztów, o których mowa w art.16 ust.2 pkt 4 cytowanej ustawy. Wobec powyższego, organ prowadzący postępowanie całkowicie zasadnie wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających możliwość wywiązania się z zobowiązania do pokrycia kosztów związanych z pobytem zapraszanych cudzoziemców, w szczególności dokumentów potwierdzających posiadanie przez niego źródeł dochodów lub własnych środków materialnych (pismo z [...] maja 2010r.). Jednocześnie należy podkreślić, iż postępowanie dowodowe w sprawie przed organami administracji obu instancji nie zmierzało w kierunku wykazania, że skarżący posiada środki finansowe o określonej wysokości na każdego zaproszonego i ciężar wykazania takiej okoliczności przerzucono na zapraszającego. Postępowanie dowodowe zmierzało bowiem do ustalenia okoliczności związanych z możliwościami wywiązania się przez wnioskodawcę z zobowiązań wynikających z zaproszenia cudzoziemców. Art. 17 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, statuujący obowiązek przedłożenia wraz z wnioskiem o wpis określonych dokumentów, stanowi bowiem przejaw kierunku, w jakim takie postępowanie zmierza. Dlatego bezpodstawne są twierdzenia skarżącego, że organy obu instancji wymagały od niego udokumentowania posiadania kwot ściśle określonych. Z treści przepisów ustawowych nie wynika wprost wysokość środków finansowych, jaką osoba wnioskująca o wpis zaproszenia powinna posiadać, ale nie jest też tak, że brak jest jakichkolwiek kryteriów normatywnych oceny możliwości spełnienia określonych obowiązków osoby zapraszającej (art.17 ust.2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach). Ustalenia organów administracji w postępowaniu w sprawie o wpis zaproszenia do ewidencji nie zmierzają w kierunku wejścia w posiadanie wiedzy o tym, czy osoba wnioskująca o wpis zaproszenia posiada ściśle określoną kwotę pieniężną bądź inne składniki majątku o określonej wartości, ale czy te prawa majątkowe mogą być uznane za wystarczające dla pokrycia kosztów, którymi osoba ta może być obciążona. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w rozpoznawanej sprawie organ ustalił, że w przypadku wpisania do ewidencji zaproszeń, wszystkich zaproszeń wystawionych przez skarżącego kwota przypadająca na osobę objętą utrzymaniem skarżącego wynosiłaby [...] zł, a to dało wyraźną podstawę do uznania, że jest ona zdecydowanie za niska dla spełnienia powyżej wymienionych obowiązków. Za chybiony należy również uznać zarzut procesowy naruszenia przez organy art. 77 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. To organ jest gospodarzem postępowania wyjaśniającego, tym niemniej strona jest równorzędnym partnerem organu w zakresie prawa do inicjowania dowodów. Prawo to wynika z art. 78 k.p.a. i z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz z zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, gdy nie udowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. W niniejszej sprawie organ orzekający oparł się na materiale, który był mu dostępny, zaś drogę do dalszych ustaleń faktycznych zamknęła odmowa przedłożenia dodatkowych materiałów przez skarżącego. W warunkach wyraźnej odmowy przedłożenia dowodów z jednoczesnym wniesieniem o rozpatrzenie sprawy w oparciu o dostępne materiały, wymaganie od organu ponawiania wezwań należy uznać za nieuzasadnione. Zdaniem Sądu, organy z obowiązku zebrania materiału dowodowego wywiązały się w sposób należyty. Chybiony jest również zarzut przyjęcia błędnych ustaleń faktycznych za podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji. W kontekście rozważań nad zarzutem procesowym, wskazać należy, że ustalenia faktyczne organu stanowią odzwierciedlenie prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego. Brak dowodów na istnienie sytuacji finansowej pozwalającej na wywiązanie się skarżącego z obowiązków wynikających z zaproszenia kolejnych dwunastu obywateli B. stanowił bowiem podstawę rozstrzygnięć, zaś skarżący - po odmowie przedłożenia dowodów organowi I instancji - nie wykazał inicjatywy dowodowej również przed organem odwoławczym. Bez znaczenia pozostają natomiast twierdzenia skarżącego, iż celem przyjazdu osób zapraszanych jest wizyta o charakterze turystycznym. Obowiązki osoby zapraszającej są bowiem identyczne w każdym przypadku deklarowanego celu przyjazdu, który odpowiada przepisom stanowiącym podstawę zaproszenia. Bez znaczenia jest bowiem sytuacja finansowa zapraszanego cudzoziemca, wobec czego nie podlega ona badaniu przez organ administracji. Stąd cel przyjazdu, sugerujący nawet posiadanie przez zapraszanych cudzoziemców środków finansowych we własnym zakresie, nie niweluje konieczności wykazania możliwości spełnienia swoich obowiązków przez zapraszającego. Reasumując, kontrolowana decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zawierają prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji odwoławczej jest szczegółowe i oparte na materiale dowodowym zebranym w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Organ wskazał w nim fakty, które uznał za udowodnione oraz powołał dowody, na których się oparł. Decyzja zawiera również uzasadnienie prawne z przytoczonymi przepisami oraz wyjaśnieniem podstawy prawnej orzeczenia. Sąd nie dopatrzył się ponadto innych naruszeń, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik postępowania a tylko takie uchybienia, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., stanowią podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło