V SA/Wa 2675/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA – Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. O. Sp. z o.o. w T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lipca 2016 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z 19 sierpnia 2016 r. (data nadania) [...] Sp. z o.o. w [...] dalej: "Spółka", "Skarżąca" lub "Strona" złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z r. nr w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków. W treści skargi wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, z uwagi na groźbę powstania dla Strony negatywnych konsekwencji - zarówno poważnej szkody majątkowej, jak i trudnych do odwrócenia skutków, w postaci realnej groźby ogłoszenia upadłości w wypadku wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżąca aktualnie nie dysponuje kwotą równą należności objętej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Nie posiada również składników majątkowych w takiej wysokości, które mogłaby spieniężyć i uzyskać środki niezbędne do jej wykonania. Ponadto Spółka znajduje się aktualnie w bardzo trudnej sytuacji finansowej, na co wskazuje chociażby fakt, że jej aktywa na dzień r. wynosiły zł, przy zobowiązaniach i rezerwach na zobowiązania wynoszących zł. Dodatkowo wskazała, że w 2015 r. poniosła stratę w wysokości zł. Skarżąca posiada zobowiązania w postaci pożyczek zabezpieczonych wekslem wystawionym przez Spółkę do spłaty od 2017 do 2020 roku. Ze względu na trudną sytuację finansową, uzyskanie środków niezbędnych do wykonania zaskarżonej decyzji, poprzez zaciągnięcie kolejnych pożyczek lub kredytu bankowego jest wręcz niemożliwe. Co więcej, nawet gdyby Skarżącej udało się taki kredyt lub pożyczkę otrzymać, to ich uzyskanie w krótkim terminie wiązałoby się z poniesieniem bardzo wysokich kosztów, takich jak prowizje bankowe, opłaty przygotowawcze, odsetki kredytowe, koszty dodatkowych produktów i usług bankowych, których nabycie często jest warunkiem udzielenia kredytu. Skarżąca załączyła do skargi sprawozdanie finansowe za rok 2015 oraz sprawozdanie F01 za II kwartał 2016. Argumentując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Spółka wskazała, że podstawą prowadzonej działalności są nieruchomości rolne, które Strona dzierżawi od A. i płaci wysoki czynsz dzierżawny. W sytuacji, w której Skarżąca będzie zobowiązana do natychmiastowego zwrotu należności w wysokości zł powiększonej o odsetki liczone od dnia r., nie będzie miała możliwości uiszczania czynszu na rzecz A., czego konsekwencją będzie wypowiedzenie umów dzierżawy przez A. i pozbawienie Spółki możliwości prowadzenia produkcji na dzierżawionych nieruchomościach. Egzekucja należności w wysokości zł powiększonej o odsetki liczone od dnia r. w sytuacji materialnej Strony niedysponującej wskazaną kwotą i znajdującej się w trudnej sytuacji finansowej, niewątpliwie doprowadzi do następstw trudnych do odwrócenia, polegających m.in. na zaistnieniu stanu niewypłacalności i konieczności złożenia przez Spółkę wniosku o ogłoszenie upadłości, co będzie się wiązało negatywnymi konsekwencjami nie tylko dla samej Strony, ale również dla ... zatrudnianych przez Spółkę pracowników, jak również podmiotów, które pozostają ze Stroną w relacjach handlowych. Już choćby z tego względu celowe jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji - aby ochronić lokalny rynek pracy przed konsekwencjami upadłości pracodawcy zatrudniającego co najmniej ... osób. Wskazana powyżej szkoda (majątkowa, a także niemajątkowa), nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia - w razie uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny, ponieważ nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, tj. braku możliwości odtworzenia przedsiębiorstwa, stanowiącego miejsce pracy ... osób. Spółka wyjaśniła, że aktualnie w [...] zatrudnia ... osoby w oparciu o umowę o pracę oraz ... osoby w oparciu o umowę - zlecenie. Załączyła deklarację ZUS DRA potwierdzającą liczbę osób zgłoszonych do ubezpieczenia w lipcu 2016 r. Wniosek został uzupełnionym pismem z dnia 6 października 2016 r., do którego Spółka załączyła obszerną dokumentację dotyczącą jej sytuacji finansowej, a następnie pismem z dnia 12 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, iż art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z tym artykułem po przekazaniu skargi sądowi o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten sąd. Postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 61 § 5 p.p.s.a. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd ocenia, czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). Podkreślić należy także, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Sąd przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy stwierdza, że przedstawione argumenty i okoliczności przytoczone – w sposób jasny i przejrzysty - przez Stronę we wniosku oraz załączone dokumenty dają podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. - umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, że w istocie, z uwagi na brak bieżących środków na uregulowanie zobowiązania wynikającego z decyzji w wysokości zł powiększonego o odsetki liczone od dnia r. istnieje realne zagrożenie wszczęcia egzekucji w stosunku do składników majątku Spółki. Przeprowadzenie egzekucji z majątku Strony, zważywszy na łączną wysokość należności określonej w zaskarżonej decyzji oraz naliczanych odsetek, mogłoby doprowadzić do utraty przez Spółkę płynności finansowej. Znamiennym są także dane wynikające z wydruków bilansu za rok księgowy 2015. Zaewidencjonowano w nim ujemne kapitały własne w wysokości zł. Z przedstawionego rachunku zysków i strat za 2015 r. wynika, że Spółka poniosła stratę w wysokości zł. Strata w dniu r. stanowiła kwotę zł. W kontekście tych ustaleń, podnoszona przez Spółkę groźba utraty płynności finansowej w istocie stanowi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci konieczności redukcji zatrudniania, utraty kontrahentów i renomy na rynku, a w efekcie likwidacji spółki. W rozpoznawanej sprawie istotny jest również aspekt społeczny. Zaznaczyć bowiem należy, że Spółka zatrudnia ... pracowników. Już choćby ze względów celowościowych zasadne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji - aby ochronić lokalny rynek pracy przed konsekwencjami upadłości pracodawcy. Sąd uznał, iż Spółka wykazała, że wykonanie decyzji przed rozpatrzeniem skargi może spowodować trudne do odwrócenia skutki również w następstwie utraty płynności finansowej, tj. braku środków na regulowanie bieżących zobowiązań. Za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej przemawia również wskazywany rodzaj prowadzonej działalności. Spółka dzierżawi nieruchomości rolne od A., w związku z czym płaci wysoki czynsz dzierżawny. W sytuacji, w której Skarżąca będzie zobowiązana do natychmiastowego zwrotu należności w wysokości zł powiększonej o odsetki liczone od dnia r., nie będzie miała możliwości uiszczania czynszu na rzecz A., czego konsekwencję będzie wypowiedzenie umów dzierżawy przez A. i pozbawienie Spółki możliwości prowadzenia produkcji na dzierżawionych nieruchomościach W konsekwencji słuszne jest twierdzenie Strony, że szkoda, którą poniesie nie będzie mogła zostać naprawiona poprzez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy w przypadku skutecznej egzekucji. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że Spółka uprawdopodobniła w wystarczającym stopniu istnienie przesłanek niezbędnych do wstrzymania zaskarżonej decyzji, wykazała bowiem, że jej wykonanie może spowodować trudne od odwrócenia skutki oraz szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.