V SA/Wa 2676/07

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia sierpnia 2007 r. Nr w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: -odmówić przyznania prawa pomocy w części tj. ustanowienia adwokata; Wyrokiem z 20 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w części dotyczącej składek na ubezpieczenie społeczne za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, w pozostałej części skargę oddalił. W dniu 25 marca 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący złożył do Sądu wniosek (na urzędowym formularzu PPF) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. ustanowienia adwokata. W jego uzasadnieniu wskazał na brak środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru w celu wywiedzenia i wniesienia skargi kasacyjnej do NSA. Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada dom o powierzchni ... oraz nieruchomość rolną ... . Posiadany majątek jest zabezpieczony hipoteką Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Utrzymuje się z prac dorywczych przy egzaminach ... i z pomocy rodziny. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 23 kwietnia 2008 r. wezwano go do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania oraz nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 30 kwietnia 2008 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 101 akt sądowych). W zakreślonym terminie wnioskodawca nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Zgodnie z art. 244 §1 ustawy p.p.s.a. - prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Spełnienie tej przesłanki obliguje do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie. Osoba ubiegająca się o to prawo powinna zatem we wniosku o przyznanie prawa pomocy zawrzeć oświadczenie zawierające prawdziwe i dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. W przeciwnym razie sąd, zgodnie z art. 255 cytowanej ustawy, wezwie ją do złożenia dodatkowego oświadczenia, na podstawie którego będzie mógł dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy. Oświadczenie ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest nieodzowną przesłanką, po weryfikacji zawartych w nim danych, przyznania profesjonalnego pełnomocnika lub zwolnienia od kosztów sądowych. W sprawie skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy ograniczył się jedynie do wskazania składników swojego majątku oraz faktu, iż pozostają one obciążone hipoteką. Nie wyjawił natomiast wysokości swoich dochodów z tytułu pracy oraz pomocy rodziny jak również ponoszonych wydatków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wezwanie Sądu do podania dodatkowych informacji pozwalających na prawidłową ocenę jego sytuacji finansowej nie zostało wykonane. W tej sytuacji nie można było ustalić jak w rzeczywistości wygląda sytuacja materialna skarżącego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.