V SA/Wa 2678/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-12-10
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, polegająca na niskich dochodach z emerytury i obciążeniu kosztami leczenia, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej, charakteryzująca się niskimi dochodami z emerytury, które pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, oraz obciążeniem kosztami leczenia, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Ciężar dowodu wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a instytucja ta ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadkach trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżąca D. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na swoją trudną sytuację materialną, niskie dochody z emerytury, problemy zdrowotne i koszty leczenia. Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości ani wartościowych przedmiotów, a jej dochody pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. P. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia ... września 2010 r. Nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych;
Skarżąca wystąpiła z wnioskiem – na urzędowym formularzu PPF – o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż nie jest w pełni sprawna, ma ... lat i słabe zdrowie, które pogorszyło się po przebytym ... . Prowadzi sama gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości ani przedmiotów wartościowych, zamieszkuje w pokoju o pow. ... m ² (dożywocie), utrzymuje się ze świadczenia ZUS w kwocie netto ... zł. Jej sytuację materialną obciążają koszty związane z leczeniem.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe.
Sytuacja materialna skarżącej jest trudna i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia zarówno od obciążającego ją na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 100 zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Wysokość bowiem dochodów skarżącej z tytułu świadczenia emerytalnego pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło