V SA/Wa 2678/16

WyrokWSA w Warszawie2017-09-07

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Marek Krawczak, Jadwiga Smołucha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo pomniejszył wysokość przyznanej płatności rolnośrodowiskowej, uwzględniając ustalenia dotyczące powierzchni działek i uchybień w realizacji zobowiązań, zwłaszcza w kontekście uchylenia wcześniejszej decyzji dotyczącej pierwszej płatności?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ ustalenia faktyczne dotyczące wielkości obszaru zatwierdzonego do pierwszej płatności rolnośrodowiskowej (za rok 2013) straciły aktualność w związku z uchyleniem decyzji przyznającej tę płatność. Ponadto, organ odwoławczy pominął istotny dowód w postaci protokołu z oględzin działki referencyjnej, co mogło wpłynąć na nieprawidłowe ustalenia faktyczne. Sąd wskazał również na niejasność uzasadnienia organu w zakresie sankcji za niewykoszenie części działki, co naruszało wymogi proceduralne.
Stan faktyczny
Skarżący M. W. ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2014. Organy administracji przyznały płatność w pomniejszonej wysokości, stwierdzając nieprawidłowości w zakresie zwiększenia powierzchni zobowiązania oraz uchybienia w przestrzeganiu wymogów wariantu 5.1. Skarżący zakwestionował te ustalenia, zarzucając m.in. błędy w kontroli administracyjnej i zawyżone potrącenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na utratę aktualności ustaleń faktycznych w związku z uchyleniem wcześniejszej decyzji dotyczącej płatności za rok 2013 oraz pominięcie istotnego dowodu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Protokolant - st. spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia (...) lipca 2016 r. nr (...) w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie na rzecz M. W. kwotę 226 zł (dwieście dwadzieścia sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi złożonej przez M. W. (dalej: Skarżący, Strona) jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (zwanego dalej Dyrektorem Oddziału, organem odwoławczym lub II instancji) z [...] lipca 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (zwanego dalej Kierownikiem Biura lub organem I instancji) z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości za rok 2014. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z 15 maja 2014 r., złożonym do Biura Powiatowego ARiMR w S., Skarżący zwrócił się o przyznanie m.in. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. W treści wniosku Strona wskazała, że ubiega się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do Pakietu 4 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 wariant 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - do powierzchni [...] ha i Pakietu 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 wariant 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - do powierzchni [...] ha. Pismem z 30 maja 2014 roku Kierownik Biura wezwał Skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku z 15 maja 2013 roku. W odpowiedzi na wezwanie organu, 16 czerwca 2014 roku do Biura Powiatowego wpłynęła korekta wniosku. Pismem z 1 września 2015 roku Kierownik Biura wezwał Skarżącego do wyjaśnienia nieścisłości dotyczących części wspólnej wniosku z 15 maja 2013 roku. W odpowiedzi na wezwanie organu, 23 września 2015 roku do Biura Powiatowego wpłynęła korekta wniosku. Skarżący skorygował wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do Pakietu 5 wariant 5.1 - do powierzchni [...] ha. 13 października 2014 roku Skarżący złożył oświadczenie o braku możliwości skoszenia łąk na działkach: [...], w tym zadeklarowanych do dopłaty rolnośrodowiskowej w pakiecie 5 wariant 5.1 (działki nr [...]), ze względu na podtopienie łąk przez rzekę. W tym samym dniu złożono oświadczenia o wystąpieniu szkody w uprawach w gospodarstwie wnioskodawcy, podpisane przez J.Ł. i K.Z. Kierownik Biura decyzją z [...] kwietnia 2016 r. przyznał Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowe w pomniejszonej wysokości ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał następujące przepisy: art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013, poz. 173), (dalej: "ustawa o wspieraniu"), art. 16 ust. 3, ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011), § 2, § 5, § 6, § 9, § 10, § 11, § 12, §15, § 18, § 26, § 38, § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361, ze zm.) (dalej: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe") oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267) (dalej: k.p.a.).. Organ I instancji uznał oświadczenia z 30 września 2014 r., o braku możliwości wykoszenia działek w wyniku podtopienia przez powódź i deszcze nawalne, za działanie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności w 2014 roku, dlatego nie zastosował obniżek z tytułu stwierdzonych niezgodności. Skarżący zachował prawo do kontynuacji zobowiązań rolnośrodowiskowych, jednak płatność w 2014 roku została mu odmówiona do działek rolnych [...]. Organ powołał się na stanowisko Komisji Europejskiej w przedmiocie polityki obszarów wiejskich, zgodnie z którym płatności wieloletnie dokonywane są w celu zrekompensowania zobowiązań do przeprowadzenia dodatkowych działań, zaś jeżeli zobowiązania w danym roku nie mogą być spełnione nie jest wypłacana pomoc, ale zobowiązania powinny być dalej wykonywane. Ponadto organ stwierdził, że skarżący dokonał nieuprawnionego zwiększenia powierzchni zobowiązania rolnośrodowiskowego do realizacji Wariantu 5.1. Organ wskazał, że na podstawie decyzji nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej z [...] lipca 2015 r. Skarżący podjął 5 – letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe na lata 2013 – 2014 w zakresie Pakietu 5 wariant 5.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków do powierzchni [...] ha. Organ podał, że w trakcie kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono błędy odnośnie zwiększenia powierzchni do realizacji Wariantu 5.1. w roku 2014 r. względem sumy powierzchni realizacji tego wariantu w 2013 r. Organ wskazał, że co do zasady rolnik podejmuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe na okres 5 lat, co wynika z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w związku z art. 39 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. Podjęte zobowiązanie nie podlega zmianie przez cały okres jego trwania, co z kolei wynika z § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Zwiększenie powierzchni realizacji danego pakietu w roku 2014 jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku pakietu 4 i/lub 5 w II i III roku realizacji programu – w przypadku dodania nowych gruntów do płatności rolnośrodowiskowej. W przypadku gdy rolnik dokona nieuprawnionego zwiększenia powierzchni zobowiązania, części działek rolnych lub całe działki rolne, na których dokonano tego zwiększenia podlegają wykluczeniu. Wobec powyższego organ I instancji dokonał podziału wielkości powierzchni wskazanych we wniosku działek [...] na dwie części: powierzchnie odpowiadające wielkościom działek, za które skarżący otrzymał płatność za 2013 r. oraz pozostałe części działek ([...]), które zostały wykluczone z płatności rolnośrodowiskowej. Część powierzchni działek wykluczona z płatności została ustalona w oparciu o aktualne na dzień 28 stycznia 2016 r. dane z systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS/GIS). Organ wskazał, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności na danej działce ewidencyjnej nie może być większa niż maksymalny kwalifikowalny obszar (PEG) pomniejszony o powierzchnię nieuprawnioną do płatności. Ponadto podczas kontroli administracyjnej stwierdzono uchybienie w przestrzeganiu przez Skarżącego wymogów w ramach wariantu 5.1, polegające na pozostawieniu nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej (nieprawidłowość N020 (2013)). Skarżący pozostawił powierzchnię niewykoszoną dla działki A w tym samym miejscu, w którym w 2013 r. kontrola na miejscu również stwierdziła brak wykoszenia na działce rolnej A. Wobec stwierdzonej nieprawidłowości, na podstawie § 38 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w związku z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia, na płatność dla działki rolnej A [...] ha Wariant 5.1 nałożona została sankcja 50% powierzchni działki rolnej A. W wyniku powyższych ustaleń organ I instancji naliczył płatność rolnośrodowiskową na rok 2014 r. w następującym wymiarze: - Wariant 4.1 – powierzchnia uwzględniona w płatności – [...] ha, kwota wynikająca z powierzchni udowodnionej - 912,00 zł - Wariant 5.1 - powierzchnia uwzględniona w płatności – [...] ha, kwota wynikająca z powierzchni udowodnionej - 13 083,50 zł, zmniejszenia - 5 630,70 zł, przyznana kwota 11 754,60 zł. W wyniku rozpoznania odwołania Skarżącego organ II instancji [...] lipca 2016 roku wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura z [...] kwietnia 2016 r. Organ II instancji w całości podzielił stanowisko Kierownika Biura wskazując, że zaskarżone rozstrzygnięcie znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym oraz obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa. Organ II instancji zwrócił ponadto uwagę, że jak wynika z kontroli przeprowadzonej na miejscu w 2013 r., co Skarżący potwierdza dołączając załącznik do odwołania z zaznaczonymi powierzchniami niewykoszonymi, stwierdzonymi przez inspektorów przeprowadzających kontrolę na miejscu oraz powierzchniami niewykoszonymi oznaczonymi zgodnie z planem rolnośrodowiskowym, już w pierwszym roku realizacji zobowiązania nie realizował go zgodnie z planem. W związku z nieprawidłowościami producent powinien dokonać zmiany planu, aby sytuacja rzeczywista na działce rolnej była zgodna z planem działalności rolnośrodowiskowej. Na podstawie powyższego oraz zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego wymogi dodatkowe dla wariantu 5.1 w przypadku użytkowania kośnego to m.in. pozostawienie 5 -10 % powierzchni działki rolnej nieskoszonej, a w przypadku występowania wodniczki Acrocephalus paludicola – 30 – 50 %, przy czym co roku powinno to dotyczyć innej części tej działki. Dla działki rolnej A stwierdzono pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r. nakładające 50% sankcji na powierzchnię działki rolnej A. Organ wskazał, iż rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2014 r., zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, w § 2 pkt 2 i § 3 ust. 1 stanowi, że do przyznawania i zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" w sprawach objętych postępowaniami zakończonymi ostateczną decyzją wydaną na podstawie przepisów dotychczasowych (..) – stosuje się przepisy dotychczasowe, rolnik, który na podstawie przepisów dotychczasowych podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe, zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", kontynuuje jego realizację zgodnie z przepisami dotychczasowymi. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu nieprawidłowej kontroli administracyjnej organ odwoławczy wskazał, że kontrola administracyjna przeprowadzona została na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu oraz art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Kontrola ta została przeprowadzona w systemie informatycznym PROW (Program Rozwoju Obszarów Wiejskich) przez pracownika Biura Powiatowego ARiMR. Zarzut podnoszony przez Skarżącego odnośnie błędnie wyznaczonego PEG (maksymalny obszar kwalifikowany) z uwagi na realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe (wymóg pozostawienia 5 – 10%) niekoszonej powierzchni w pakiecie 4 i 5) nie ma potwierdzenia w ustaleniach poczynionych przez organ I instancji, ponieważ zakreślone Skarżącego w załączniku graficznym powierzchnie niekoszone położone są w obszarze kwalifikowanym PEG . W ramach kontroli administracyjnej w celu wyjaśnienia błędów kontroli administracyjnej dotyczących niezgodności pomiędzy powierzchniami deklarowanymi przez rolnika, a danymi zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) wykorzystano dostępne w momencie przeprowadzania kontroli administracyjnej w systemie informatycznym dane graficzne, w tym ortofotomapę oraz materiały graficzne. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Skarżący 24 września 2013 r. złożył pisemne oświadczenie o wystąpieniu szkody w uprawach na działkach położonych w powiecie P. gm. B. miejsc. S. o nr ewidencyjnych [...]. Według tego oświadczenia szkoda w uprawach nastąpiła na skutek powodzi oraz nawalnych deszczy i na wskazanych działkach nie były wykonywane zabiegi agrotechniczne. 30 września 2014 r. skarżący złożył analogiczne oświadczenie dla tych samych działek. W obu przypadkach Kierownik Biura Powiatowego uznał wystąpienie siły wyższej i odstąpił od sankcjonowania wskazanych działek. W ocenie organu odwoławczego pojawia się uzasadnione podejrzenie, że wyżej wymienione grunty nie są użytkowane od minimum dwóch lat. Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału z [...] lipca 2016 roku, w której wniósł o uchylenie w całości decyzji organu II instancji. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji: - brak przedstawienia właściwych dowodów charakteryzujących cechy identyfikowalności (nazwa, nr data) zaistnienia przyczyn powodujących w ogóle możliwość zastosowania potrąceń - oparcie się na niewłaściwej podstawie prawnej przy zastosowaniu potrąceń, co spowodowało ich zawyżenie - błędne ustalenie powierzchni poszczególnych działek, która się stała podstawą do dokonania błędnych wyliczeń kwot potrąceń - dokonanie zawyżonych i bezpodstawnych potrąceń należności. Skarżący podniósł, że organ ustalając powierzchnię działek oparł się na nieprawidłowych wynikach kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu z [...] listopada 2013 r., które zostały przez Stronę zakwestionowane, natomiast pominął korzystne dla Skarżącego ustalenia wielkości powierzchni dokonane w wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej [...] czerwca 2016 r. Skarżący wskazał, że powierzchnia zgłoszona do płatności zarówno we wniosku z roku 2013 jak i w latach następnych wynikała z przyjętego i obowiązującego planu rolnośrodowiskowego, który konsekwentnie realizuje. Odnosząc się do zastosowanej sankcji za pozostawienie niewykoszonych niewłaściwych części działek, Skarżący wskazał, że zgodnie z zatwierdzonym programem rolnośrodowiskowym na działce A zaznaczone zostały sąsiadujące powierzchnie, które należy pozostawić niewykoszone kolejno w latach: 2013 – A1, 2014 – A2, 2015 – A3. W 2013 r., z powodu podtopienia części działki A, pozostały niewykoszone powierzchnie przewidziane do niewykoszenia w roku 2014 – A2 i w 2015 – A3. Skarżący wyjaśnił, że zgodnie z planem rolnośrodowiskowym pozostawił niewykoszone w roku 2014 część działki A, oznaczoną jako A2, a w roku 2015 część działki A, oznaczoną jako A3. Niewykoszenie w roku 2013 było jednorazowe i wynikało z działań siły wyższej. Skarżący podniósł, że nie ma możliwości zweryfikowania prawidłowości kontroli administracyjnej, na którą powołuje się organ, ponieważ nie wiadomo kto i kiedy ją przeprowadził, podano jedynie datę identyfikacji działek rolnych - 28 stycznia 2016 r., natomiast Skarżącemu nie udostępniono do wglądu zdjęć z tej identyfikacji. Skarżący zarzucił, że kontrola ta została przeprowadzona po upływie prawie dwóch lat od daty złożenia wniosku i ma wątpliwości czy wyniki kontroli dotyczą właściwych działek i czy ustalenia dotyczyły właściwego roku. Skarżący zwrócił uwagę, że Dyrektor Oddziału, rozpatrując jego odwołanie w sprawie niesłusznego potrącenia płatności ONW za rok 2014, decyzją z [...] lipca 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Biura z [...] lutego 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia celem ustalenia rzeczywistej powierzchni działek zgłoszonych do płatności. Dyrektor Oddziału 21 kwietnia 2016 r. zwrócił się do Kierownika Biura Kontroli na miejscu o dokonanie weryfikacji terenowej w gospodarstwie i 6 czerwca 2016 r. odbyła się taka kontrola, z której Skarżący otrzymał protokół. Dyrektor Oddziału ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga jest zasadna, nie podzielając jednakże wszystkich jej zarzutów. Na rozstrzygnięcie sądu w niniejszej sprawie zasadniczy wpływ miała okoliczność, że wyrokiem z 19 stycznia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 4838/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej (PRŚ) za rok 2013. Powołane orzeczenie sądu jest istotne dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, albowiem m.in. na zawartych w uchylonej decyzji ustaleniach co do wielkości powierzchni, za którą skarżący otrzymał płatność za 2013 r., oparte zostały ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji co do powierzchni kwalifikującej się do płatności na 2014 r., a organ II instancji w całości podzielił ustalenia organu I instancji. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str. 8, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 65/2011", i zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa (..). W niniejszej sprawie, wobec uchylenia decyzji w przedmiocie przyznania Skarżącemu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej (za rok 2013), straciły aktualność zawarte w zaskarżonej decyzji ustalenia faktyczne co do wielkości obszaru zatwierdzonego w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia nr 65/2011. Ponadto przy rozpoznawaniu odwołania od decyzji Kierownika Biura z [...] kwietnia 2016 r. organ II instancji nie uwzględnił "Protokołu z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni PEG" z [...] czerwca 2016 r., zawierającego wyniki pomiaru powierzchni działek referencyjnych na miejscu, który również wywiera wpływ na ustalenie wielkości powierzchni kwalifikującej się do płatności w niniejszej sprawie. Pominięcie tego protokołu jako materiału dowodowego mogło mieć wpływ na dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia. Zasadny jest zarzut Skarżącego dotyczący nieprawidłowych ustaleń w zakresie uchybień w realizacji Wariantu 5.1 na działce A. Zgodnie z § 38 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej: 1) działek rolnych lub 2) zwierząt ras lokalnych, lub 3) miedz śródpolnych - w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia. W niniejszej sprawie z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jasno w jakiej części działka A powinna zostać wykoszona w 2014 r. zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej i na której części działki A w 2014 r. stwierdzono brak wykoszeń. Organ nie ustalił też w jakim zakresie niewykoszona w 2014 r. część działki A pokrywa się z powierzchnią przeznaczoną do niewykoszenia w 2014 r., określoną w planie działalności rolnośrodowiskowej. Brak tych ustaleń uniemożliwia sądowi prześledzenie toku rozumowania organu i w kontekście wystąpienia (lub braku) uchybień. Uzasadnienie w tej części jest nieczytelne, a to narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a., który realizuje zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. Z tych względów sąd nie mógł skontrolować zaskarżonej decyzji . Należy też mieć na uwadze, że treść § 38 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wskazuje jednoznacznie, że sankcja w postaci zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej może zostać nałożona na rolnika tylko w przypadku stwierdzenia nieprzestrzegania wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów. Jeżeli natomiast rolnik realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, brak podstaw do obciążania go sankcjami. Przepis § 38 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego stanowi podstawę zmniejszenia płatności, m.in. jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów, ale jedynie w roku, w którym uchybienie to stwierdzono (wyrok NSA z 4 kwietnia 2017 r., II GSK 4983/16). Niezasadny jest natomiast zarzut skargi dotyczący zastosowania niewłaściwych przepisów przy dokonywaniu potrąceń. Zgodnie z § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, które weszło w życie 15 marca 2014 r., rolnik, który na podstawie przepisów dotychczasowych podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", kontynuuje jego realizację zgodnie z przepisami dotychczasowymi, z tym że począwszy od dnia 15 marca 2015 r. nie może dokonać zmiany tego zobowiązania polegającej na: 1) jednorazowym zwiększeniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania obszaru gruntów, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie wariantu pierwszego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w § 1; 2) jednorazowym dodaniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania wariantu pierwszego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w § 1. W niniejszej sprawie strona rozpoczęła realizację programu rolnośrodowiskowego w 2013 r., wobec czego do zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej w przypadku stwierdzenia uchybień zastosowanie ma rozporządzenie rolnośrodowiskowe w brzmieniu obowiązującym przed 15 marca 2015 r. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy weźmie pod uwagę wyżej poczynione wywody. Wobec powyższego na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony przez stronę wpis sądowy od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło