V SA/Wa 2683/16

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków H. C. oraz G. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. C. i G. C. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lipca 2016 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: - przyznać H. C. oraz G. C. prawo pomocy w zakresie całkowitym tj.: 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy H. C. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W dniu 9 stycznia 2017 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF) złożyła również G. C. Z oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonych na formularzach PPF wynika, iż małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, posiadają dom o pow. 73 m. kw. o wartości około 70.000 zł. Nieruchomość jest obciążona hipoteką w wysokości 180.000 zł. Skarżący nie posiadają natomiast zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubrykach 10 wniosków wskazano, iż H.C. uzyskuje świadczenie przedemerytalne w wysokości 878,17 zł miesięcznie (netto), zaś jego żona otrzymuje emeryturę w wysokości 1.598,07 zł miesięcznie (netto). Małżonkowie przedstawili wydatki rodziny związane z niezbędnym utrzymaniem szacując, że wynoszą one około 2.471,15 zł. W aktach sądowych znajduje się "Protokół o stanie majątkowym zobowiązanego" spisany w dniu 8 lipca 2016 r. w związku z egzekucją należności pieniężnych, a także pismo banku z dnia 5 grudnia 2014 r. informujące, że na rachunku bankowym H. C. brak jest środków na zaspokojenie pełnej należności wynikającej z zajęcia. W dodatkowym oświadczeniu z dnia 12 stycznia 2017 r. H. C. oświadczył, że nie korzysta w pomocy społecznej ani pomocy rodziny, nie posiada samochodu i innego majątku. Do pisma załączył kserokopie decyzji o waloryzacji emerytury oraz decyzje o waloryzacji świadczenia przedemerytalnego, roczne obliczenia podatku przez organ rentowy (PIT-40/A) za lata 2014-2015, kserokopie faktury potwierdzającej koszty zużycia energii elektrycznej, potwierdzenia zapłaty podatku od nieruchomości oraz postanowienie z dnia 23 listopada 2016 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem małżonków na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu nienależnie pobranych płatności ONW. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych do poniesienia których małżonkowie byliby zobowiązani składa się wpis sądowy od skargi kasacyjnej, który wynosi 100 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz ewentualne wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego), które jest ustalane, co do zasady, swobodnie pomiędzy stronami, tj. mocodawcą i pełnomocnikiem. Pewną wskazówką dla oceny obciążeń finansowych, jakie wnioskodawca musiałaby ponieść z tego tytułu jest jedynie wysokość opłat, określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714). Na podstawie oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach małżonków, złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), dokumentów dołączonych do wniosków oraz znajdujących się w aktach sprawy stwierdzić należy, że sytuacja materialna małżonków jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Podstawę utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego stanowią świadczenia emerytalne oraz przedemerytalne w łącznej wysokości 2.476,24 zł miesięcznie (netto). Stałe miesięczne wydatki oszacowano na poziomie 2.471,15 zł. Zaliczono do nich opłaty za energię elektryczną (331 zł), dostawę wody, kanalizację i wywóz śmieci (160 zł), telefon i abonament RTV (69,90 zł), zapłatę podatku (140,60 zł), zakup opału (380 zł), środków czystości (120 zł), odzieży (140 zł), wyżywienie (350 zł), wydatki na leki i prywatne leczenie (300 zł), zaopatrzenie ortopedyczne (150 zł), przejazdy na zakupy i do lekarzy (180 zł) oraz uzupełnienie zużytych przedmiotów (150 zł). Małżonkowie są właścicielami domu o powierzchni 73 m. kw. i wartości około 70.000 zł, ale z nieruchomości wszczęta została egzekucja – kwota należności publicznoprawnych zabezpieczonych hipotekami wynosi 201.973,45 zł. W ramach prowadzonej egzekucji zajęto także rachunek bankowy. Zaznaczyć również należy, że postanowieniem z dnia 23 listopada 2016 r. naczelnik urzędu skarbowego postanowił umorzyć postępowanie egzekucyjne prowadzone względem małżonków na podstawie tytułu wykonawczego, obejmującego należności w kwocie 100.758,29 zł (stan na dzień 23 listopada 2016 r.), gdyż uznał, że koszty prowadzonej egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania, tj. zaistniała przesłanka bezskuteczności egzekucji. Wskazane okoliczności przemawiają za uznaniem, iż Skarżącym po opłaceniu kosztów niezbędnego utrzymania nie pozostają wolne środki na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.