V SA/Wa 2686/10

WyrokWSA w Warszawie2011-08-03

Skład orzekający: Krystyna Madalińska – Urbaniak, Małgorzata Rysz, Beata Krajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo ustalić kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, jeśli pierwotna decyzja przyznająca rentę została stwierdzona nieważnością z powodu niespełnienia przez przejmującego gospodarstwo warunków kwalifikacyjnych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo ustalić kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, jeśli pierwotna decyzja przyznająca rentę została stwierdzona nieważnością. Przepis art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR nie uzależnia konieczności wydania takiej decyzji od przyczyny nienależnej wypłaty, a jedynie od faktu jej zaistnienia w oparciu o decyzję, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego. W przypadku prawa o charakterze publicznoprawnym, jakim jest prawo do renty strukturalnej, nie stosuje się przepisów prawa cywilnego dotyczących zwrotu świadczeń.
Stan faktyczny
Skarżąca J. K. wniosła o przyznanie renty strukturalnej, a następnie przekazała swoje gospodarstwo rolne następcy, M. K. Decyzją z dnia [...] września 2008 r. przyznano jej rentę. Następnie stwierdzono nieważność tej decyzji z powodu braku kwalifikacji zawodowych u następcy. W konsekwencji, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, a decyzją z dnia [...] września 2010 r. utrzymał ją w mocy. Skarżąca kwestionowała zasadność tej decyzji, podnosząc błędy organu przy pierwotnym przyznaniu renty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, , Protokolant starszy sekretarz sądowy - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2010 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej; oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez J. K. jest decyzja z dnia [...] września 2010 r. nr [...] znak [...], którą Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Skarżąca w dniu [...] czerwca 2008 r. złożyła Biurze Powiatowym ARiMR w C. z siedzibą w M. – (dalej "Kierownik BP ARiMR) wniosek o przyznanie renty strukturalnej. We wniosku tym wskazano, że użytki rolne zostaną przeniesione na rzecz następcy – M. K. W dniu 28 sierpniu 2008 r. skarżąca złożyła do ww. BP ARiMR umowę darowizny w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., na mocy której J. i L. K.przekazali swoje gospodarstwo na rzecz M. K. W związku z powyższym Kierownik BP ARiMR wydał w dniu [...] września 2008 r. decyzję nr [...] o przyznaniu J. K. renty strukturalnej w wysokości 954.44 zł na okres od września 2008 r. do września 2017 r. W dniu [...] stycznia 2009 r. Kierownik BP ARiMR wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją z dnia [...] września 2008 r. z uwagi na nie spełnienie przez przejmującą gospodarstwo M. K. wymogów dotyczących odpowiednich kwalifikacji zawodowych przydatnych do prowadzenia działalności rolniczej określonych w art. 7 § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 109, poz. 750 ze zm.). Również w dniu [...] stycznia 2009 r. Kierownik BR ARiMR wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] września 2008 r. wskazując w jej uzasadnieniu, że M. K. nie ma ww. kwalifikacji zawodowych wymaganych w przypadku przejęcia gospodarstwa i ubiegania się przez pierwotnego posiadacza o rentę strukturalną. Tego samego dnia Kierownik BP ARiMR wysłał także do wnioskodawczyni wezwanie do złożenia wyjaśnień m.in. w zakresie kwalifikacji przejmującej gospodarstwo rolne. W dniu 20 stycznia 2009 r. J. K. potwierdziła, iż przejmująca gospodarstwo rolne – M. K. nie posiada kwalifikacji zawodowych, określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. Następnie w dniu [...] lutego 2009 r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr [...]o odmowie przyznania J. K. renty strukturalnej. Z kolei w dniu [...] lutego 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w dniu [...] września 2008 r. przez Kierownika BP ARiMR W dniu [...] sierpnia 2009 r. Dyrektor [...] OR ARiMR wszczął natomiast postępowanie w sprawie ustalenia nadmiernie pobranych środków finansowych przyznanych J. K. na mocy ww. decyzji z dnia [...] września 2008 r. Natomiast w dniu [...] września 2009 r. Dyrektor [...] OR ARiMR wszczął postępowanie administracyjne w celu stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. o odmowie przyznania renty strukturalnej i decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] stwierdził nieważność tej decyzji. Jednocześnie w dniu [...] grudnia 2009 r. Dyrektor [...] OR ARiMR wszczął postępowanie administracyjne w celu stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] września 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej i decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] stwierdził nieważność tej decyzji. Następnie w dniu [...] marca 2010 r. Dyrektor [...] OR ARiMR wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia [...] września 2009 r. o przyznaniu renty strukturalnej. W dniu [...] maja 2010 r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania J. K. renty strukturalnej. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Prezes ARiMR ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności w łącznej wysokości 3.817,76 zł powiększonej o należne odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ wskazał art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634 ze zm.), dalej: ,,ustawa o ARiMR’’; art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej: ,,k.p.a.’’; art. 28 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., Nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE nr L 141 z 30.04.2004 r. str. 18, ze zm.). W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR stwierdził w szczególności, że Marlena Kędzierska przejmująca gospodarstwo skarżącej nie spełniała warunków określonych w §7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r., tj. nie posiadała co najmniej 3-letniego stażu pracy w rolnictwie. Z tego powodu decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Dyrektor [...] OR ARiMR stwierdził nieważność decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia [...] września 2008 r. przyznająca skarżącej rentę strukturalną. Wystąpiła zatem konieczność wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. W odniesieniu do powiększenia podlegającej zwrotowi kwoty tych płatności o należne odsetki Prezes ARiMR wyjaśnił, że na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy ARiMR do należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60), z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności. Zgodnie zaś z art. 56 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej stawka odsetek za zwłokę wynosi 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim. Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, stawkę odsetek za zwłokę w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Stawka ta zgodnie obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 30 marca 2009 r. (Monitor Polski Nr 41, poz. 654) wynosi w niniejszej sprawie 10,00 % kwoty zaległości w stosunku rocznym. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca podkreśliła, że podstawowym warunkiem do uzyskania renty strukturalnej było przeniesienie własności gospodarstwa rolnego na następcę w formie aktu notarialnego i ten warunek został spełniony. Wskazała również, że renta została jej legalnie przyznana, a obecne postępowanie jest wynikiem niekompetencji Kierownika ARiMR, który uznał, że skarżąca spełnia warunki do przyznania tej renty. Postępowanie to jest zatem skutkiem błędnego działania urzędników ARiMR, za które skarżąca nie ponosi żadnej odpowiedzialności. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] znak [...] Prezes ARiMR utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2010 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, Prezes ARiMR ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; krajowych, przeznaczonych na: współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Wskazał przy tym, że wypłacone nienależnie J. K. środki finansowe z tytułu renty strukturalnej pochodzą ze środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. Prezes ARiMR przypomniał, że postawę przyznania J. K. renty strukturalnej stanowiło rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. Zgodnie zaś z § 7 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia umowa o gospodarstwa rolnego lub użytków rolnych wchodzących w jego skład może być zawarta z osoba fizyczną, która łącznie spełnia następujące warunki: jest następcą albo rolnikiem, który nie ukończył 50 roku życia, posiada kwalifikacje zawodowe przydatne do prowadzenia działalności rolniczej, nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty, zobowiąże się do prowadzenia osobiście działalności na przejętych użytkach rolnych przez okres co najmniej 5 lat, złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów, jeżeli dotychczas nie została do niej wpisana, a w przypadku następcy również do sporządzenia planu rozwoju przejmowanego gospodarstwa. Z kolei zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia osoba fizyczna posiada kwalifikacje zawodowe, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b, jeżeli ma: wykształcenie rolnicze zasadnicze zawodowe, średnie łub wyższe, lub tytuł kwalifikacyjny łub tytuł zawodowy, lub tytuł zawodowy mistrza w zawodzie przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i co najmniej 3-letni straż pracy w rolnictwie albo wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i ukończone studia podyplomowe w zakresie związanym z rolnictwem, albo wykształcenie średnie inne niż rolnicze i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub 4) wykształcenie podstawowe, gimnazjalne lub zasadnicze zawodowe inne niż rolnicze i co najmniej 5-ietni staż pracy w rolnictwie. Zgodnie natomiast z § 7 ust. 3 rozporządzenia za staż pracy w rolnictwie uznaje się okres, liczony do dnia złożenia wniosku, w którym osoba przejmująca gospodarstwo rolne podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Prezes ARiMR wskazał również, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 czerwca 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, za staż pracy w rolnictwie (o którym mowa w ww. § 7 ust. 3) uznaje się okres, liczony do dnia złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej, w którym osoba przejmująca gospodarstwo rolne: podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników lub prowadziła działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha, będących jej własnością, przedmiotem użytkowania wieczystego lub przedmiotem dzierżawy, lub była zatrudniona w gospodarstwie rolnym na podstawie umowy o pracę łub spółdzielczej umowy o pracę, wykonując prace związane z prowadzeniem działalności rolniczej, lub odbyła staż o którym mowa w art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 i Nr 70, poz. 416) obejmujący wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej. W zawiązaniu do powyższych regulacji Prezes ARiMR przypomniał, że J. K. wraz z mężem przekazała gospodarstwo rolne w dniu [...] sierpnia 2008 r. na rzecz następcy – M. K., w wyniku czego Kierownik BP ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] września 2008 r. przyznał J. K. rentę strukturalną w wysokości 954,44 zł. Decyzja ta została jednak usunięta z obrotu prawnego na mocy decyzji Dyrektora [...] OR ARiMR nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. ze względu na fakt, iż M. K. nie posiadała w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej wymaganych rozporządzeniem kwalifikacji zawodowych potwierdzonych 3-letnim stażem pracy w rolnictwie. W związku z powyższym J. K. jest zobowiązana do zwrotu płatności z tytułu renty strukturalnej otrzymanych na mocy decyzji z dnia [...] września 2008 r. w wysokości 3817,76 zł, na co składa się kwota płatności otrzymanych od września do grudnia 2008 r., plus odsetki naliczone od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności. Prezes ARiMR wskazał przy tym podstawy prawne obliczania tych odsetek. Odnosząc się do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes ARiMR stwierdził, że przekazanie gospodarstwa rolnego następcy nie jest jedynym warunkiem uzyskania renty strukturalnej. Celem działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 jest bowiem poprawa struktury agrarnej kraju oraz przyspieszenie procesu wymiany pokoleniowej wśród osób prowadzących gospodarstwa rolne, a także poprawa rentowności i konkurencyjności gospodarstw rolnych poprzez ich przejmowanie przez osoby młodsze, dobrze przygotowane do zawodu rolnika. W związku z powyższym rolnicy, którzy ubiegają się o przyznanie renty strukturalnej powinni przekazywać swoje gospodarstwa na rzecz osób, które spełniają konkretne - określone w rozporządzeniu wymagania, których posiadanie jest gwarancją realizacji celu działania. W odniesieniu do argumentacji skarżącej jakoby decyzja ustalająca wysokość nienależnie pobranych środków była skutkiem wadliwego postępowania pracowników ARiMR, Prezes ARiMR wyjaśnił, że art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Przepis ten nie uzależnia więc konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje natomiast swoim zakresem zarówno nienależnie, jak i nadmiernie pobrane środki publiczne w oparciu o decyzję, która następnie została usunięta z obrotu prawnego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W skardze na powyższą decyzję J. K. wniosła o jej zmianę i umorzenie postępowania zarzucając jej naruszenie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR w związku z art. 409 i 410 §2 Kodeksu cywilnego. W uzasadnieniu skargi podniosła, że składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej dostarczyła wszystkie żądane przez organ dokumenty. Podkreśliła, że organ nie domagał się złożenia dokumentu potwierdzającego 3-letni staż pracy M. K. w rolnictwie. Gdyby na wstępnym etapie rozpoznawania wniosku o przyznanie renty organ ARiMR sygnalizował niespełnienie jakiegokolwiek warunku skarżąca nie przeniosłaby własności swojego gospodarstwa na następcę. Takich informacji skarżąca jednak nie otrzymała i Kierownik ARiMR przyznał jej wnioskowaną rentę. Skarżąca podkreśliła również, że ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności nie może nastąpić w oderwaniu od okoliczności w jakich wydano decyzję przyznającą jej rentę strukturalną, a następnie decyzję stwierdzającą nieważność tej decyzji. W przypadku wyeliminowania z obrotu decyzji przyznającej tą rentę, kwestie nienależnie pobranego z tego tytułu świadczenia należy natomiast oceniać na podstawie art. 410 §1 w zw. z art. 409 kc. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym kontrola ta obejmuje stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji. Stwierdzić należy, że powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Dokonując oceny należy ustalić, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania, nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Wskazać należy, że rozstrzygnięcie ‘’w granicach danej sprawy’’ oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. postanowienie NSA z 23 października 2007 r., sygn. akt I GSK 2218/06). Wobec powyższego przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa ARiMR z [...] września 2010 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tegoż organu z dnia [...] lipca 2010 r., mocą których ustalono skarżącej, na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, wysokość nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. Przepis powyższy stanowi, że Prezes ARiMR ustala w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; krajowych, przeznaczonych na: współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Wypłacone J. K. środki finansowe z tytułu renty strukturalnej pochodziły ze środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. Kontrola sądowa ograniczała się do tych czynności, które podjęto od wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych należności, tj. od dnia zawiadomienia skarżącej o tym postępowaniu pismem z 27 sierpnia 2009 r., do dnia wydania przez Prezesa ARiMR zaskarżonej decyzji, tj. [...] września 2010 r. Nie mogło być zatem przedmiotem rozważań Sądu postępowanie, w wyniku którego Kierownik BP ARiMR decyzją z dnia [...] września 2008 r. przyznał skarżącej rentę strukturalną. Poza tymi rozważaniami musiało się również znaleźć postępowanie w wyniku którego Dyrektor [...] OR ARiMR stwierdził nieważność ww. decyzji z dnia [...] września 2008 r. Postępowanie to było bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na odmiennych przesłankach faktycznych i prawnych. Zmierzało ono do ustalenia, czy wcześniejsze postępowanie dotknięte było wadą stanowiącą podstawę do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia 24 września 2008 r. W ocenie Sądu brak było również jakichkolwiek podstaw by organ w ramach prowadzonego postępowania, w zakresie ustalenia nienależnie pobranych płatności, na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o ARiMR, analizował prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej o stwierdzeniu nieważności decyzji o przyznaniu skarżącej renty strukturalnej jak i wcześniejszej decyzji o przyznaniu tej renty. W tej sytuacji za uwzględnieniem skargi nie może przemawiać argumentacja skarżącej dotycząca ewentualnych błędnych działań Kierownika BP ARiMR przy podejmowaniu decyzji z dnia [...] września 2008 r., których rezultatem było w ocenie skarżącej ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności. Argumentacja ta w istocie sprowadza się do podważania przez skarżącą zasadności decyzji Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] marca 2009 r. o wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. Podkreślić należy, że skarżąca mogła kwestionować prawidłowość działania organów ARiMR w tym zakresie w postępowaniu wszczętym przez Dyrektora [...] OR ARiMR w dniu [...] lutego 2009 r. prowadzonym w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] września 2008 r. i w ewentualnej skardze do sądu administracyjnego. Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarżąca nie zakwestionowała decyzji Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] marca 2010 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia [...] września 2008 r. Skarżąca pomimo prawidłowego pouczenia o prawie wniesienia odwołania od tej decyzji do Prezesa ARiMR z uprawnienia tego nie skorzystała. Tym samym sprawa dotycząca wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej skarżącej rentę strukturalną została ostatecznie zakończona. Mając na względzie powyższy stan faktyczny Sąd stwierdza, że Prezes ARiMR słusznie uznał, że skarżąca utraciła prawo do uzyskania płatności z tytułu renty strukturalnej. W takiej sytuacji środki pieniężne przekazane jej z tytułu wypłaty renty strukturalnej na podstawie decyzji następnie usuniętej z obrotu prawnego, należało uznać za pobrane nienależnie w świetle art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, a to musiało skutkować zobowiązaniem skarżącej do ich zwrotu. Podkreślić przy tym należy, że – jak słusznie zaznaczono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – przepis ten nie uzależnia konieczności wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranej płatności od przyczyny, z powodu której wypłata tych płatności nastąpiła. Jednocześnie wskazać trzeba, iż wbrew twierdzeniom skarżącej organ orzekając w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu uznając, iż obejmuje on swoim zakresem zarówno nienależnie jak i nadmiernie pobrane środki publiczne w oparciu o decyzję, która została następnie usunięta z obrotu prawnego, co w niniejszej sprawie – bez wątpienia – miało miejsce. Organ nie naruszył także powołanych w skardze przepisów Kodeksu cywilnego, przepisów tych bowiem nie stosuje się w przedmiotowej sprawie. Prawo do renty strukturalnej, w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2012 jest prawem o charakterze publicznoprawnym, kształtowanym decyzją administracyjną, dlatego też przepisy prawa cywilnego nie mają tutaj zastosowania. Prawidłowo również określono kwotę podlegającą zwrotowi jak i obciążono skarżącą odsetkami wskazując, że stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego. Przepisy krajowe w tym zakresie zawarte zostały – w myśl dyspozycji art. 29 ust. 2 ustawy o ARiMR – w Dziale III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.). Nadto należy w tym miejscu zaznaczyć, iż rozstrzygnięcie to jest zgodne nie tylko z ww. przepisem prawa krajowego, ale również z art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 2004.141.18 z 30 kwietnia 2004 r.). Stosownie do treści tego przepisu, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone za okres między powiadomieniem o obowiązku rolnika do zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Podsumowując wskazać należy, że kontrolowane decyzje zawierają zgodne z prawem rozstrzygnięcia, jak również prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji odwoławczej jest szczegółowe i oparte na wyczerpująco zebranym materiale dowodowym. Decyzja zawiera również uzasadnienie prawne z przytoczonymi przepisami oraz wyjaśnieniem podstawy prawnej orzeczenia. Sąd nie dopatrzył się ponadto innych naruszeń, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a tylko takie uchybienia, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., stanowią podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło