V SA/Wa 269/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... września 2009 r. Nr ... w przedmiocie stwierdzenia bezzasadności zarzutów zobowiązanego zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym W dniu ... kwietnia 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu podał, iż nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, posiada dom o pow. około ... m ² oraz nieruchomość rolną o pow. ... ha. Posiada również majątek w postaci zasobów pieniężnych (oszczędności, papiery wartościowe itp.) w nominalnej wysokości ... zł (wartość bieżąca ... zł). Skarżący uzyskuje dochody z pracy w wysokości brutto ... zł. Ponadto skarżący oświadczył, iż w ubiegłym roku przez ... miesięcy przebywał na zwolnieniu lekarskim, a przez ostatnie ... lata ponosił straty z prowadzonej działalności. W 2009 r. Urząd Gminy wyegzekwował od niego opłaty z tytułu użytkowania wieczystego w wysokości około ... zł i pozostało do zapłaty jeszcze ... zł, nie licząc podatków od nieruchomości. . Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Ma ona na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zasadą bowiem jest, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności wówczas gdy posiada stały miesięczny dochód. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce wyjątkowo, w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za jego uwzględnieniem. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł (zgodnie z §2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnie wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Po pierwsze zauważyć należy, iż skarżący prowadzi sam gospodarstwo domowe i nie posiada nikogo na utrzymaniu. Posiada stabilne źródło dochodów, uzyskując co miesiąc dochody z pracy w wysokości brutto ... zł. Ponadto skarżący posiada majątek w postaci nieruchomości – dom o pow. ... m² oraz dużą nieruchomość rolną. Skarżący nie wskazał czy nieruchomość ta przynosi dochody, czy skarżący uzyskuje dopłaty do gruntów rolnych. Nie mogło ujść uwadze również to, iż skarżący posiada zasoby pieniężne w kwocie około ... zł (wartość nominalna .... zł). Mając powyższe na uwadze nie można było uznać, iż wnioskujący należy do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Jego sytuacji majątkowej nie można utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód niewystarczający na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto skarżący nie wykazał w swoim oświadczeniu by środki finansowe pozostające w jego dyspozycji były pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne) związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby. Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżący nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika jak i ewentualne przyszłe koszty sądowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.