V SA/Wa 269/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2011 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. M.K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). W dniu 20 grudnia 2009 r. obywatel R., deklarujący narodowość i. - A.G. - złożył do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. We wniosku wskazał na doznane w kraju pochodzenia prześladowania i grożące mu niebezpieczeństwo. Następnie z tożsamym wnioskiem wystąpiła żona cudzoziemca B.G.. Decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej oraz udzielenia ochrony uzupełniającej i postanowił wydalić z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu stwierdzono, że wnioskodawca nie podał żadnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami, o których mówi Konwencja Genewska. Cudzoziemiec odwołał się od powyższej decyzji. W wyniku rozpatrzenia odwołania Rada do Spraw Uchodźców, w dniu [...] grudnia 2010 r. wydała decyzję o numerze [...], którą utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472, z późn. zm.) warunkiem nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej jest wykazanie przez niego uzasadnionej obawy przed prześladowaniami w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, cudzoziemiec zaś nie może lub też nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Następnie wskazano, że cudzoziemiec nie uprawdopodobnił, że przyczyną wyjazdu z C. i wszczęcia procedury uchodźczej była obawa przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, wyznawanych poglądów politycznych czy przynależności do określonej grupy społecznej, Organ zwrócił również uwagę na rozbieżności w złożonych przez cudzoziemca wyjaśnieniach i podkreślił, że na kolejnych etapach postępowania wnioskodawca dokonywał "eskalacji swoich zeznań". Dalej wskazano, że podane przez Zainteresowanego powody jego wyjazdu z I. i ubiegania się o status uchodźcy w RP są całkowicie różne od podanych w trakcie postępowania przed organami obu instancji. Wobec powyższego organ uznał wnioskodawcę za osobę o niskiej wiarygodności, składającej sprzeczne zeznania w celu wprowadzenia w błąd organów polskiej administracji publicznej i traktującej instrumentalnie procedurę uchodźczą w RP. Odnosząc się do złożonych przez cudzoziemca materiałów Rada stwierdziła, że przedstawione informacje medialne traktują o prowadzonej przez brata cudzoziemca działalności przestępczej i skazaniu go na karę dożywotniego wiezienia. W żadnym wypadku nie wskazują na jakiekolwiek powiązania między braćmi, jak też nie podają, aby władze federalne lub R. czyniły wnioskodawcę współodpowiedzialnym za przestępstwa popełnione przez jego brata. Podsumowując wskazano, że A.G. nie jest uchodźcą w rozumieniu Konwencji Genewskiej i Protokołu Nowojorskiego, zatem decyzja organu I instancji o odmowie nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy była prawidłowa. Cudzoziemiec nie wykazał bowiem, że posiada uzasadnione, a nie tylko domniemane obawy przed prześladowaniami z przyczyn wskazanych w Konwencji Genewskiej, to jest z powodu jego rasy, narodowości, religii, przynależności do określonej grupy społecznej lub poglądów politycznych. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Rady do Spraw Uchodźców Cudzoziemiec zwrócił się o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zarzucił, iż organ naruszył zasady postępowania administracyjnego wyrażone m.in. w art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Ponadto wyjaśnił, iż nieścisłości w złożonych przez niego zeznaniach są spowodowane "działaniem w warunkach stresu". Zarzucił, iż Rada nie ustaliła przyczyn rozbieżności pomiędzy jego zeznaniami i zeznaniami żony i nie wzięła pod uwagę, że mogą być one spowodowane np. "odmiennością ról społecznych i w związku z tym posiadaniem różnego charakteru i różnej wielkości stanu wiedzy o sytuacji". W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcach cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Wymienione przesłanki uznania cudzoziemca za uchodźcę nie zachodzą w sprawie niniejszej. Skarżący nie wykazał, aby był prześladowana z powodów określonych w ustawie lub aby mógł się obawiać takich prześladowań i aby z powodu żywionych obaw przed takimi właśnie prześladowaniami zmuszony był opuścić kraj pochodzenia. Należy przy tym podkreślić, że w świetle powołanego wyżej przepisu nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa. Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy administracji obu instancji dokonały tej oceny w sposób właściwy – m. in. konfrontując jego twierdzenia i podawane przez niego fakty z ogólnie dostępnymi informacjami na temat obecnej sytuacji I. w R. Z uwagi na powyższe, organy orzekające mogły w ramach art. 80 k.p.a. zasadnie ocenić, że opuszczenie R. przez skarżącego nie było spowodowane przyczynami określonymi w art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i że skarżący nie spełnia kryteriów do nadania statusu uchodźcy. Wnioskodawca nie należał do żadnej partii, bądź organizacji, w której działalność jego osoby mogłaby być postrzegana za opozycyjną wobec władz kraju pochodzenia. Wnioskodawca nie brał w żadnej formie czynnego udziału w działaniach zbrojnych, stwierdził jedynie, że miał problemy związane z uwięzieniem i skazaniem brata za przywództwo zorganizowanej grupie przestępczej, która dokonała szeregu porwań i zabójstw na terenie Republiki P. – A. i K. Wnioskodawca przedstawił informacje medialne potwierdzające przestępczą działalność brata oraz fakt skazania go na karę dożywotniego więzienia, które jednakże nie wskazują na istnienie powiązań między braćmi, jak również nie podają aby władze R. lub też Republiki P. – A. obciążały wnioskodawcę współodpowiedzialnością za przestępstwa popełnione przez brata. W rozpoznawanej sprawie brak dowodów, które mogłyby wskazywać na to, iż wnioskodawca znajdował się w kręgu zainteresowania władz rosyjskich – cudzoziemiec otrzymał bowiem paszport zagraniczny i bez przeszkód opuścił terytorium R. W ocenie składu orzekającego, organ odwoławczy zasadnie uznał zatem, iż jednorazowe zatrzymanie skarżącego przez nieznanych sprawców w 2007 r. nie mogło zostać zakwalifikowane jako zagrożenie prześladowaniem w rozumieniu art. 13 ust. 1 ww. ustawy. W świetle wyjaśnień składanych przez skarżącego, organy obu instancji zasadnie przyjęły, iż władze państwowe nie podejmowały wobec niego działań krzywdzących na tle jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, poglądów politycznych. W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Organy prawidłowo uznały, iż nie zostało uprawdopodobnione, że skarżący zostanie zatrzymany i w konsekwencji będzie poddany torturom, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Organy wykazały bowiem, iż cudzoziemiec nie jest osobą poszukiwaną przez federalne albo republikańskie władze w I. oraz nigdy nie był w kręgu zainteresowań właściwych władz jako osoba podejrzana o działania naruszające prawo w kraju pochodzenia. Odnosząc się do przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285 z późn. zm.). Mając zatem na względzie ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organ prawidłowo przyjął, iż wnioskodawca nie uwiarygodnił, że ze względu na swoje działania byłby w konsekwencji wydalenia do I. narażony na ww. naruszenia praw człowieka. Cudzoziemiec nie udowodnił bowiem realnego charakteru podnoszonych zagrożeń ze strony FSB, jak również obaw przed tak zwaną krwawą zemstą ze strony rodzin poszkodowanych w wyniku przestępczej działalności brata wnioskodawcy. Na akceptację zasługuje również stanowisko, iż wydalenie cudzoziemca nie narusza jego prawa do poszanowania życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., uznając, że sprawa została rozpatrzona z dużą wnikliwością, materiał został zebrany i przeanalizowany bardzo starannie i konfrontowany był z rzetelną i pogłębioną wiedzą o sytuacji osób pochodzących z K. Skarżący został w trakcie prowadzonego postępowania przesłuchany w języku [...]. W trakcie przesłuchania dokonano ustaleń niezbędnych w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy. Przedstawione w trakcie wywiadu okoliczności, istotne z punktu widzenia prawidłowości wydawanego rozstrzygnięcia, zostały skonfrontowane następnie z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej. Odnosząc się do zawnioskowanego na etapie postępowania sądowoadministracyjnego dowodu z dokumentu w postaci nagrania filmowego dotyczącego brata skarżącego, otrzymanego po zakończeniu postępowania statusowego, wskazać należy, iż w sytuacji gdy wnioskodawca bez własnej winy nie był w stanie uzyskać wiedzy o nowych elementach lub informacjach odnoszących się do rozpatrzenia możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy w trakcie uprzedniej procedury, organ właściwy w sprawach nadawania statusu uchodźcy jest zobligowany do rozpatrzenia tych okoliczności w trakcie kolejnej procedury uchodźczej. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póżn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.