V SA/Wa 2691/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE; uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi wniesionej przez K.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2010 r. o numerze [...], utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...] z [...] maja 2010 r. nr [...] odmawiającą cudzoziemce udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] lutego 2010 r. K.M. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE. We wniosku podała, iż wraz z mężem i córką od wielu lat przebywa w Polsce. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. o numerze [...] Wojewoda [...] orzekł o odmowie udzielenia cudzoziemce wnioskowanego zezwolenia. Organ wskazał, iż K.M. nie posiada stabilnego i regularnego źródła dochodu w Rzeczypospolitej Polskiej wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania, nie spełnia więc obligatoryjnej przesłanki wymienionej w art. 65 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694, z późn. zm.). Od powyższego rozstrzygnięcia K.M. wniosła odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Rozstrzygnięciu organu I instancji zarzuciła naruszenie art. 7, 77, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: “k.p.a.". Wskazała, iż Wojewoda nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy. Podniosła, iż posiada stabilne i regularne źródło dochodu, gdyż mąż z córką prowadzą działalność gospodarczą, a ponadto otrzymuje pomoc finansową w wysokości [...] EURO miesięcznie. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W ocenie Szefa Urzędu cudzoziemka nie spełnia warunku posiadania stabilnego i regularnego dochodu. Pozostaje na utrzymaniu prowadzącego razem z nią gospodarstwo domowe męża - S.M. Organ podkreślił, że miesięczne dochody uzyskiwane przez Skarżacą w 2008 r. i 2009 r. nie przekroczyły kwoty [...] zł, przewidzianej w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2006 r. Nr 135, poz. 950). Odnosząc się do przedłożonego przez Zainteresowaną pisemnego oświadczenia J.M., zawierającego zobowiązanie ww. do finansowego wspierania cudzoziemki, organ podkreślił, że poświadczenie podpisu na ww. oświadczeniu przez pracownika organu państwa obcego ([...]) nie jest równoznaczne z poświadczeniem okoliczności objętych tym oświadczeniem, zatem w tym zakresie nie jest to dokument urzędowy. Wobec powyższego pismo to nie może zostać uznane za wiarygodny dokument potwierdzający posiadanie przez K.M. stabilnego i regularnwego źródla dochodu. Ponadto wskazano na wyczerpywalny charakter środków finansowych zgromadzonych na rachunku bankowym skarżącej. W dniu 12 października 2010 r. K.M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W skardze zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia Wojewody [...]. Skarżąca zarzuciła, iż organy obu instancji naruszyły art. 65 ust. 1 pkt 1 i art. 67 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez uznanie, że nie posiada ona stabilnego i regularnego źródła dochodu oraz przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewzięcie pod uwagę całego materiału dowodowego. Cudzoziemka zarzuciła, że organy nie zbadały należycie kwestii uzyskiwania przez nią pomocy w wysokości [...] euro miesięcznie. Wskazała, iż w 2010 roku dochód na jednego członka jej rodziny wyniósł [...] zł miesięcznie w związku z czym przekroczył kwotę minimalną przewidzianą w przepisach regulujących wysokość dochodu, od której przyznaje się świadczenia pieniężne z pomocy społecznej. Skarżąca zauważyła również, że w sprawie jej męża Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] o odmowie udzielenia mu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżone decyzji. Ponadto, odnosząc się do argumentacji skargi organ wskazał, że okoliczności związane z uzyskiwaniem dochodu przez męża skarżącej w 2010 r., nie były wzięte przez Szefa Urzędu pod uwagę, gdyż nie były organowi znane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż wnioskodawczyni nie posiada stabilnego i regularnego źródła dochodu, gdyż dochód na osobę w jej rodzinie, pomniejszony o koszty zamieszkania, jest niższy niż wysokość dochodu, od której przyznaje się świadczenia pieniężne z pomocy społecznej. Wnioskodawczyni, w ocenie organu, nie spełnia zatem warunków z art. 65 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Szef Urzędu wskazał, iż dochody osiągnięte przez skarżącą w latach 2008-2009 nie osiągnęły określonej przez ustawę kwoty 351 zł na osobę w rodzinie, zatem nie można uznać, że w chwili obecnej posiada ona stabilne i regularne źródło dochodu, wystarczające do pokrycia kosztów utrzymania. Należy w tym kontekście zauważyć, iż organ odwoławczy dokonał powyższej oceny w oderwaniu od analizy dowodów przedstawionych przez skarżącą przy odwołaniu tj. rachunku zysków i strat "A.A.M." Sp. komandytowa w W., w której komandytariuszem jest mąż skarżącej S.M. oraz wyliczenia dochodu, o którym mowa w art. 65 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie Sądu, brak szczegółowej analizy podnoszonych przez skarżącą okoliczności, uzasadnia ocenę, iż organ nie dopełnił obowiązku wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czym naruszył art. 7 i 77 k.p.a. Ponadto, odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę stwierdzenia organu odwoławczego, iż okoliczności związane z uzyskiwaniem dochodu przez męża skarżącej w roku 2010 r. nie były wzięte przez Szefa Urzędu pod uwagę, gdyż nie były organowi znane, należy zauważyć, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), dalej: "k.p.a." w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Nowy materiał dowodowy przedstawiony wraz ze skargą, który dotyczy dochodu, o którym mowa w art. 65 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, osiągniętego w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 31 maja 2010 r. bez wątpienia dotyczy kwestii istotnych dla oceny przesłanek materialnych mających znaczenie dla rozpoznawanej sprawy. Z drugiej jednak strony, przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, o jakich mowa w art. 145 § 1 k.p.a., mają dla postępowania sądowoadministracyjnego inne znaczenie niż dla postępowania administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Powołany przepis wymaga zatem dokonania podziału przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego na takie, które są tożsame z "naruszeniem prawa" (art. 145 § 1 pkt 1, 2, 3, 4 i 6 k.p.a.) i na takie, którym nie da się przypisać tej cechy. Tylko pierwsza z tak wyodrębnionych grup może stanowić podstawę do uchylenia decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawodawca wybierając te przesłanki, które wiążą się z naruszeniem prawa, daje im walor samodzielnych przesłanek uchylenia decyzji przez sąd, niezależnie od tego, jakie skutki mogą one spowodować w postępowaniu administracyjnym (v. wyrok NSA z 15 czerwca 2005 r. FSK 2347/04, LEX nr 173343). Należy jednak uznać, iż pomimo braku podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania z uwagi na ujawnienie nowych, istotnych dla sprawy dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, stanowiło w rozpatrywanej sprawie prostą konsekwencję naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania administracyjnego, które gwarantują stronie czynny udział w każdym stadium postępowania oraz zapewniają możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie – uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 k.p.a. (W. Dawidowicz "Postępowanie administracyjne, Zarys wykładu" Warszawa 1983, s. 94). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową (v. wyrok z 26 maja 1983 r. SA/Ka 662/82, GAP 1986 nr 4, str. 44 oraz wyrok z 9 września 1983 r. II S.A. 937/83 nie publ.). Szef Urzędu przed wydaniem decyzji nie powiadomił skarżącej o prawie zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia końcowego oświadczenia i nie zamieścił w aktach adnotacji o przyczynach odstąpienia od tej zasady. W następstwie tego zaniechania organ drugiej instancji pozbawił skarżącą możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych i ustosunkowania się do wyników postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzję organu II instancji celem ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego z zachowaniem wszelkich praw przysługujących stronie tego postępowania. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, Szef Urzędu winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające zmierzające do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z wymogami art. 7, 75, 77 i 78 k.p.a.