V SA/Wa 2694/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-16
Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną i brak środków na pokrycie kosztów sądowych po odliczeniu wydatków na utrzymanie, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, ponieważ jego sytuacja materialna, uwzględniająca dochody z emerytury i świadczenia przedemerytalnego oraz wysokie koszty utrzymania, wykazała brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Organ egzekucyjny stwierdził bezskuteczność egzekucji z uwagi na brak środków na rachunku bankowym, co dodatkowo potwierdziło trudną sytuację finansową.Stan faktyczny
Skarżący H. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek oparty był na trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów (świadczenie przedemerytalne i emerytura małżonki) oraz wysokich miesięcznych wydatków. Skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową, w tym brak środków na rachunku bankowym i umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności.Rozstrzygnięcie
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lipca 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący H. C. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Majątek małżonków wyczerpuje dom o pow. 70 m kw. (rok budowy 1930) i wartości około 70.000 zł. Skarżący otrzymuje świadczenie przedemerytalne w wysokości 878,17 zł miesięcznie (netto), a jego żona pobiera emeryturę w kwocie 1.598,07 zł miesięcznie (netto). Skarżący oszacował miesięczne wydatki na kwotę 2.471,50 zł; należą do nich: opłata za energię elektryczną – 331 zł, opłaty komunalne – 140,60 zł, koszty zakupu opału – 380 zł, koszty wyżywienia – 350 zł, koszty zakupu środków czystości – 120 zł, opłaty RTV – 69,90 zł, koszty leczenia – 300 zł, zaopatrzenie ortopedyczne – 150 zł, koszty zakupu odzieży – 140 zł, koszty zakupu przedmiotów użytku domowego – 150 zł, koszty przejazdów – 180 zł.
W odpowiedzi na wezwanie do udokumentowania sytuacji materialnej skarżący nadesłał:
- decyzję ZUS Oddział w K. z [...] marca 2016 r. o waloryzacji emerytury małżonki skarżącego,
- decyzję ZUS Oddział w K. z [...] marca 2016 r. o waloryzacji świadczenia przedemerytalnego skarżącego,
- roczne obliczenia podatku przez organ rentowy (PIT-40A) każdego z małżonków za rok 2015,
- fakturę VAT za energię elektryczną,
- dowody wpłaty rat podatku od nieruchomości za 2016 r.,
- postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] listopada 2016 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko skarżącemu i jego małżonce,
- "Protokół o stanie majątkowym zobowiązanego" spisany w dniu 8 lipca 2016 r. w związku z egzekucją należności pieniężnych,
- pismo [...] z dnia 5 grudnia 2014 r. informujące, że na rachunku bankowym skarżącego brak jest środków na zaspokojenie pełnej należności wynikającej z zajęcia.
Jednocześnie skarżący oświadczył (w piśmie z 12 stycznia 2017 r.), że posiada rachunek bankowy w [...], na którym od 2007 r. nie ma środków pieniężnych. Poza tym żadne z małżonków nie dysponuje oszczędnościami, lokatami czy kontami dewizowymi.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sądowych sprawy stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Podstawę utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego skarżącego stanowią świadczenia (przedemerytalne – skarżącego i emerytalne – jego małżonki) w łącznej wysokości 2.476,24 zł netto miesięcznie. W postanowieniu z dnia 23 listopada 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., umarzając postępowanie egzekucyjne prowadzone względem małżonków na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego kwotę 100.758,29 zł, stwierdził, że koszty prowadzonej egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania, tj. zaistniała przesłanka bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.). W ww. rozstrzygnięciu organ egzekucyjny wskazał m.in., iż pismem z 20 lipca 2016 r. bank poinformował go o braku środków na realizację zajęcia na rachunku bankowym skarżącego oraz, że od dnia wpływu zajęcia na koncie nie odnotowano żadnych operacji. Powyższe okoliczności przemawiają za uznaniem, iż skarżącemu, po opłaceniu kosztów niezbędnego utrzymania w łącznej wysokości 2.471,50 zł, nie pozostają wolne środki na poniesienie kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło