V SA/Wa 2697/16
WyrokWSA w Warszawie2017-07-06
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Matylda Arnold – Rogiewicz, Jadwiga Smołucha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo stwierdził nieważność decyzji Prezesa ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej, uznając, że zrealizowane inwestycje znacząco odbiegały od tych ujętych w zatwierdzonym Planie Dochodzenia do Uznania (PDU), co stanowiło rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, uznając, że organ odwoławczy nie wykazał w sposób kategoryczny i wyczerpujący, iż zrealizowane inwestycje znacząco odbiegały od tych ujętych w PDU. Sąd podkreślił, że wcześniejsze kontrole i operaty szacunkowe nie wskazywały na realizację inwestycji niezgodnych z PDU, a interpretacja zamiaru strony w PDU była niejednoznaczna, co wykluczało stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi N. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa ARiMR o stwierdzeniu nieważności decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie kosztów utworzenia grupy producentów i kwalifikowanych kosztów inwestycji. Organ II instancji uznał, że zrealizowane inwestycje (zakup gruntu i budynków) znacząco odbiegały od tych ujętych w PDU, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, podnosząc m.in. błędy w interpretacji przepisów i materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w części utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz N. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Matylda Arnold – Rogiewicz, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Protokolant sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2017 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji: 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r.; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz N. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w L. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Po rozpatrzeniu odwołania grupy producentów N. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej od decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr ... z dnia ... lipca 2013 r., o stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr ... z dnia ... marca 2012 r. o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznaniu pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w łącznej wysokości 16 558 500, 00 zł. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia ... lipca 2016 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr ... z dnia ... marca 2012 r. w zakresie przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania.
W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji przywołał m.in. następujące okoliczności:
Wstępnie uznana grupa producentów owoców i warzyw N. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], wystąpiła w dniu ... stycznia 2012 r. do Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej, w wysokości 96 000,00 zł oraz pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, w wysokości 16 462 500, 00 zł.
Wniosek ten obejmował okres od dnia ... września 2011 r. do dnia ... grudnia 2011 r.
Dnia ... lutego 2012 r., Dyrektor ... OR ARiMR wezwał stronę do złożenia wyjaśnień do wniosku. Grupa złożyła wyjaśnienia w dniu ... lutego 2012 r.
Następnie, dnia ... lutego 2012 r. inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu ... OR ARiMR przeprowadzili czynności kontrolne w N. Sp. z o.o. stwierdzając, iż wartość sprzedaży wykazana przez Grupę we wniosku jest zgodna z wartością stwierdzoną w trakcie kontroli, oraz że wszystkie inwestycje lub ich etapy zadeklarowane we wniosku zostały zrealizowane.
Równocześnie nie stwierdzono błędów wpływających na zasadność przyznania wnioskowanej kwoty pomocy.
Decyzją nr ... z dnia ... marca 2012 r. Dyrektor ... OR ARiMR przyznał Stronie pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU w łącznej wysokości 16 558 500,00 zł.
W dniu ... maja 2013 r., Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora ... OR ARiMR nr ... z dnia ... marca 2012 r. z uwagi na przesłankę rażącego naruszenia prawa wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W toku prowadzonego postępowania, Prezes ARiMR ustalił, że przy wydaniu decyzji z dnia ... marca 2012 r. został w sposób rażący naruszony § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98 poz. 822) ponieważ zatwierdzono przyznanie wsparcia na inwestycje, które nie były ujęte w PDU. Zdaniem Prezesa ARiMR z akt sprawy wynikało bowiem, że zgodnie z PDU z dnia ... maja 2011 r. (z korektą z dnia ... czerwca 2011 r.), strona planowała m.in. zakupić:
1) działkę o powierzchni ok. [...] ha;
2) magazyn opakowań o powierzchni . m2;
3) budynek przechowalni na [...] t.
Według Prezesa ARiMR, w złożonym w dniu ... stycznia 2012 r. wniosku o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej Strona wykazała m.in. zakup:
1) działki o powierzchni [...] ha;
2) magazynu opakowań o powierzchni .... m2;
3) budynku przechowalni na .... t.
W związku z powyższym, w dniu ... lipca 2013 r. Prezes ARiMR wydał decyzję nr ..., którą stwierdził nieważność decyzji nr ... o przyznaniu pomocy finansowej.
W dniu ... lipca 2013 r. Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z dnia ... listopada 2013 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR.
W dniu ... grudnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga Strony. Po rozpoznaniu sprawy (sygn. akt V SA/Wa 309/14) w dniu [...] sierpnia 2014 r. WSA w Warszawie uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał decyzję z dnia ... stycznia 2015 r. znak ..., którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR nr ... z dnia ... lipca 2013 r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora ... OR ARiMR nr ... w zakresie przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU oraz uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz uchylił i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji.
Ww. decyzja MRiRW została zaskarżona do WSA w Warszawie przez syndyka masy upadłości N. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w L. Po rozpoznaniu sprawy (sygn. akt V SA/Wa 1591/15), na rozprawie w dniu 14 października 2015 r. WSA w Warszawie uznał skargę za zasadną i uchylił decyzję MRiRW w części utrzymującej w mocy decyzję Prezesa ARiMR z dnia ... lipca 2013 r. Oznacza to, że decyzja MRiRW z dnia ... stycznia 2015 r. stała się prawomocna w części, w której uchylała decyzję Prezesa ARiMR z dnia ... lipca 2013 r. w zakresie przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 14 października 2015 r. WSA w Warszawie stwierdził, że organ odwoławczy ponownie nie wypełnił zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2014 r., tj. w szczególności nie rozważył: spornej kwestii jakiej wielkości działkę strona zaplanowała do zakupu wraz z budynkami przechowalni i magazynu opakowań, jak i zadeklarowanych w PDU kosztów zakupu w zestawieniu z rzeczywiście poniesionymi kosztami.
Mając na uwadze powyższe, organ, wskazał, że zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia MRiRW z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98 poz. 822) wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw, jest przyznawana pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji związanych ze zbiorem, przechowywaniem, magazynowaniem lub przygotowaniem do sprzedaży owoców i warzyw, ujętych w grupie lub grupach produktów, dla których grupa została wstępnie uznana, jeżeli inwestycja lub jej etap zostały ujęte w zatwierdzonym PDU na dany okres rozliczeniowy.
Powyższe oznacza, że do danej zrealizowanej inwestycji może być przyznane wsparcie finansowe wyłącznie wtedy, gdy inwestycja ta jest inwestycją ujętą w PDU. Innymi słowy zakres rzeczowy zrealizowanej inwestycji musi być zgodny z tym określonym w zatwierdzonym PDU.
Do oceny zgodności inwestycji zrealizowanych przez Grupę N. Sp. z o.o. z inwestycjami ujętymi w zatwierdzonym PDU należy powołać się na PDU sporządzony dnia ... maja 2011 r. z korektą z dnia ... czerwca 2011 r. i zatwierdzony przez Marszałka Województwa ... w dniu ... września 2011 r.
Stosownie do PDU, do wypełnienia celu "Utworzenie bazy rozwoju produktów posiadającej zdolności przechowalnicze wraz z ich przygotowaniem do sprzedaży", według tego co wskazała Strona, konieczny był zakupu gruntu przeznaczonego pod budowę przechowalni i budynku sanitarno-technicznego. W tym celu planowano zakup działki o powierzchni ok. 2,5 ha zlokalizowanej na terenie powiatu słupskiego w obrębie gminy S. lub K. W zatwierdzonym PDU nie wskazano dokładnej lokalizacji tego gruntu, gdyż na dzień sporządzania PDU nie była ona Stronie znana.
Z akt sprawy wynika, że w dniu ... grudnia 2011 r. spółka "O." sprzedała N. Sp. z o.o. grunt o powierzchni 2,99 ha, zabudowany dwoma budynkami (przechowalnia na 1500 t oraz magazyn opakowań). Zgodnie z aktem notarialnym (repertorium ...) działkę tę (nr ...) wydzielono z działki nr ... . Wartość zakupionego i zabudowanego gruntu, jak wynika z ww. aktu notarialnego wyniosła 22,14 mln zł brutto.
Jednocześnie z aktu notarialnego (repertorium ...) z dnia ... grudnia 2011 r. wynika, że grupa nabyła także niezabudowaną nieruchomość, tj. grunt (działka nr ...) o powierzchni [...] ha za 1 464 351,90 zł. Zgodnie z PDU grunt ten miał służyć pod budowę przechowalni w 2013 r.
Planowany do zakupienia magazyn opakowań, zgodnie z informacją zawartą w PDU znajdował się na terenie nieruchomości objętej działką nr ..., zaś wydzielony z tej działki fragment, podobnie jak w przypadku zakupu budynku przechowalni, miał mieć powierzchnię ok. 0,75 ha. Również w tym przypadku podział geodezyjny miał być dokonany z takich samych powodów jakie wskazano przy opisie technicznym dotyczącym zakupu budynku przechowalni. W opisie tego działania w PDU również nie precyzowano, czy zakup budynku będzie uwzględniał również działkę, czy nie. Wymiary jednokondygnacyjnego budynku, który miał zostać zakupiony w celu pełnienia roli magazynu opakowań, zgodnie z PDU wynosiły 70 m x 14 m, co oznacza, że jego powierzchnia miała wynosić [...]2.
W odniesieniu do kwestii spornych, tj. zakupu działki o powierzchni 2,99 ha, jak i zakupu magazynu opakowań o powierzchni [...] m2 ustalono, że zgodnie z pkt 4.2 PDU zatwierdzonego w dniu ... września 2011 r. zawierającym opis poszczególnych działań budynek, który planowano zakupić jako przechowalnię na 1500 t, znajdował się na terenie nieruchomości objętej działką nr ..., która miała podlegać podziałowi geodezyjnemu w taki sposób, że wyodrębniony obszar miał objąć powierzchnię ok. 0,75 ha. Budynek, który miał być przedmiotem zakupu i miał pełnić funkcję przechowalni posiadał powierzchnię 2 400 m2 (tj. wymiary 30 m x 80 m) i miał umożliwiać przechowywanie do 1500 ton produktu.
W opisie tego działania nie precyzowano, że budynek ten miałby zostać zakupiony wraz z działką, chociaż wskazuje się, że niezabudowana część terenu będzie służyć jako plac manewrowy.
Planowana w PDU wartość inwestycji polegającej na zakupie każdego z ww. dwóch budynków określona została na 3 mln zł, czyli łączna wartość tych dwóch inwestycji miała wynieść 6 mln zł.
Po analizie zatwierdzonego PDU organ ustalił, że zgodnie z zawartymi w nim postanowieniami zamiarem Strony był m.in. zakup:
1) dwóch zabudowanych działek o powierzchni 0,75 ha każda, wraz ze
znajdującymi się na ich terenie budynkami (tj. przechowalni na 1500 ton o
powierzchni 2400 m2 oraz magazynu opakowań o wymiarach 70 m x 14
m, o powierzchni 980 m2) o łącznej wartości 6 mln zł;
2) jednej niezabudowanej działki o powierzchni ok. 2,5 ha zlokalizowanej
w obrębie gminy S. lub K. o wartości 1 mln zł.
Jednocześnie ustalono, że Strona w rzeczywistości zakupiła m.in.:
1) jeden zabudowany grunt o powierzchni 2,99 ha, na terenie którego
znajdował się budynek przechowalni na 1500 ton o powierzchni 2400 m2 oraz magazyn opakowań o niewyszczególnionej w akcie notarialnym powierzchni o łącznej wartości 22,14 mln zł. Powierzchnia zakupionego magazynu opakowań zgodnie z operatem szacunkowym sporządzonym w dniu ... stycznia 2012 r. wynosi 3 200 m2;
2) jeden niezabudowany grunt o powierzchni 2,16 ha o wartości 1,46 mln zł zlokalizowany na terenie gminy S. (...).
Z powyższego zestawienia wynika, że zamiast planowanego zakupu dwóch zabudowanych działek o powierzchni 0,75 ha każda, tj. o łącznej powierzchni 1,5 ha i o łącznej wartości 6 mln zł Strona zakupiła jeden zabudowany grunt o powierzchni 2,99 ha, tj. o powierzchni blisko dwukrotnie większej niż planowano. Wartość zakupionego gruntu wyniosła 22,14 mln zł, tj. była ponad trzyipółkrotnie wyższa niż zaplanowana w PDU. Jednocześnie budynek magazynu opakowań, który zlokalizowany był na zakupionym gruncie miał powierzchnię 3200 m2, tj. ponad trzykrotnie większą niż pierwotnie zaplanowana w PDU.
Rozbieżności występują także w odniesieniu do zakupionego niezabudowanego gruntu o powierzchni 2,16 ha, który był mniejszy niż zaplanowany do zakupu i ujęty w PDU.
Zdaniem organu zestawienie informacji wynikających z ustalonego stanu faktycznego oznacza, że nie można uznać, że zrealizowane inwestycje były tożsame z inwestycjami określonymi w PDU, co daje podstawy do stwierdzenia, że inwestycje te nie były ujęte w zatwierdzonym PDU i zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia MRiRW z dnia 17 czerwca 2009 r. nie może być w stosunku do nich przyznana pomoc finansowa.
Organ podkreśla, że w przypadku opisu działania polegającego na zakupie przechowalni jak i magazynu opakowań w PDU wskazano, że inwestycja miała polegać na zakupie magazynu opakowań oraz budynku przechowalni, a nie na zakupie gruntu. Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy (zatwierdzony PDU), organ ustalił jednak, że zamiarem Strony był w rzeczywistości zakup dwóch zabudowanych nieruchomości o powierzchni 0,75 ha każda, które miałyby powstać z wyodrębnienia z działki nr ... .
Organ w związku z tym stwierdza, że zrealizowana inwestycja w znaczący sposób odbiega od inwestycji, którą grupa opisała w PDU i uznała tym samym za niezbędną do zrealizowania w celu spełnienia warunków uznania. Zakup jednej zabudowanej działki o powierzchni 2,99 ha nie jest tożsamy z zakupem dwóch zabudowanych działek o powierzchni 0,75 ha każda. Oznacza to, że realizując zakup gruntu o powierzchni 2,99 ha zamiast zamierzonego zakupu dwóch działek po 0,75 ha bez dokonania w PDU stosownej zmiany grupa powinna mieć świadomość, że jest to inwestycja nieujęta w PDU i w związku z tym nie będzie mogła korzystać ze wsparcia finansowego do tej inwestycji.
Rozbieżności występują także w przypadku zakupu magazynu opakowań. Z podanych w PDU wymiarów tego budynku (70 m x 14 m) wynika, że jego planowana powierzchnia miała wynosić 980 m2. W rzeczywistości jednak zakupiony wraz z gruntem o powierzchni 2,99 ha magazyn opakowań, zgodnie z operatem szacunkowym z dnia ... stycznia 2012 r. ma powierzchnię 3200 m2, czyli ponad trzykrotnie większą niż wskazana w zatwierdzonym PDU.
Organ wskazuje, że sam fakt zrealizowania inwestycji nie może bowiem uzasadniać, iż nie odbiega ona od inwestycji ujętej w zatwierdzonym PDU. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że ustalenia kontroli na miejscu nie są prawidłowe. Z protokołu kontroli na miejscu nie wynika, żeby kontrolerzy dokonali porównania zrealizowanych inwestycji z operatem szacunkowym oraz z inwestycjami ujętymi w zatwierdzonym PDU.
W pkt. IX ww. operatu szacunkowego zawarto bowiem informacje dotyczącą powierzchni zrealizowanych inwestycji, z którego wynika, że budynek magazynu posiadał powierzchnię 3200 m2, podczas gdy zgodnie z PDU powinna ona wynosić 980 m2. Z kolei w pkt. X operatu wyliczona została wartość rynkowa zabudowanej nieruchomości. Wartość ta według operatu wyniosła 18 821 800 zł, czyli ponad trzykrotnie więcej niż zaplanowano w PDU.
W myśl § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. grupa może wnioskować o przyznanie wsparcia inwestycyjnego na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU, gdy inwestycje te byłyby inwestycjami "ujętymi w zatwierdzonym PDU na dany okres rozliczeniowy". W przypadku zmian w planowanych inwestycjach, jeżeli miałyby one podlegać wsparciu finansowemu, konieczne było wprowadzenie odpowiednich zmian w PDU zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2016 r. poz. 58).
Określony w art. 5 ww. ustawy tryb wprowadzania zmian do PDU, w ramach którego przewidziano, że każda zmiana powinna zostać najpierw pozytywnie zaopiniowana przez dyrektora OR ARiMR, a następnie zatwierdzona przez marszałka województwa, ma na celu zagwarantowanie, że modyfikacje, o których mowa, nie będą skutkowały tym, że zakres działań i inwestycji objętych PDU nie byłby zbyt ograniczony (tj. niewystarczający) lub zbyt rozbudowany (tj. nadmierny) w stosunku do potrzeb grupy umożliwiających spełnienie minimalnych warunków uznania za organizację producentów.
Wobec powyższego, Strona nie dokonując takiej zmiany w PDU, powinna liczyć się z tym, że w przypadku realizowania PDU w brzmieniu innym niż zatwierdzone przez marszałka województwa właściwego ze względu na siedzibę grupy producentów, nie będzie miała prawa ubiegać się o przyznanie pomocy finansowej w zakresie kosztów tych inwestycji, które zostały zrealizowane w sposób inny niż wskazany w zatwierdzonym PDU.
W ocenie organu odwoławczego Dyrektor ... OR ARiMR wydając w dniu ... marca 2012 r. decyzję nr ... naruszył w sposób rażący § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w zakresie przyznania pomocy finansowej na inwestycje zatwierdzone w PDU zgodnie z wnioskiem strony, poprzez przyznanie pomocy do części inwestycji, które nie zostały ujęte w zatwierdzonym PDU.
Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła N. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w L. zarzucając jej naruszenie:
1) art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż decyzja nr ... Dyrektora Oddziału Regionalnego w G. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... marca 2012 roku została wydana z rażącym naruszeniem prawa,
2) § 1 ust. 1 lit. a i c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z dnia 25 czerwca 2009 r., nr 98, poz. 822) poprzez błędną wykładnie i niezasadne uznanie, że wniosek skarżącej o płatność nie spełnił kryteriów przyznania pomocy,
3) art. 7 i 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w konsekwencji dokonanie jego błędnej oceny i uznanie, że inwestycja zrealizowana przez Skarżącą i objęta wnioskiem z dnia ... stycznia 2012 roku o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji, nie była tożsama z inwestycją opisaną w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania z dnia ... maja 2011 roku, z korektą z dnia ... czerwca 2011 roku.
Podnosząc powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o:
1) uchylenie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lipca 2016 roku (znak ...), a także poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR nr ... z dnia ... marca 2012 roku w zakresie przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w planie dochodzenia do uznania,
2) zasądzenie od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Skarżącej niezbędnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego
Ponadto na podstawie art. 106 § 3 ppsa o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:
a) odpisu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lutego 2016 roku (sygn. akt V SA/Wa 3786/15)
b) pisma "Zasady przyznawania pomocy finansowej oraz opiniowania planów dochodzenia do uznania wstępnie uznanym grupom producentów owoców i warzyw, w związku z wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 302/2012 z dnia 4 kwietnia 2012 r. (wersja z dnia 21.02. 2013 r.)"
Skarżąca wniosła również o zawieszenie postępowania sądowo-administracyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie umieszczenia zgłoszonej w dniu ... marca 2015 roku przez ARiMR wierzytelności w wysokości 16.462.600 zł na liście wierzytelności.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła m.in. że wbrew stanowisku organu – w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu ... lutego 2012 roku inspektorzy terenowi ARiMR nie musieli badać zależności pomiędzy wstępnie oszacowaną wartością planowanej inwestycji a kwalifikowanymi kosztami inwestycji wskazanymi we wniosku z dnia ... stycznia 2012 roku o przyznanie pomocy finansowej, albowiem zależność ta nie była przesłanką warunkującą przyznanie pomocy finansowej według ówcześnie obowiązujących przepisów. W związku z tym całkowicie błędne są twierdzenia o rzekomej nierzetelności przeprowadzonej kontroli.
Skarżąca podkreśla, iż żadne przepisy materialne nie nakazywały przy sporządzeniu planu dochodzenia do uznania wskazania ścisłej kwoty przewidywanych kwalifikowanych kosztów inwestycji, czy też ścisłego wskazania powierzchni nieruchomości, które zamierza zakupić. Brak jest nawet przepisów ustanawiających kryteria według których organ miałby dokonywać ustalenia "tożsamości" inwestycji wskazanej w PDU i inwestycji objętej wnioskiem o przyznanie pomocy. W ocenie skarżącej organ bezprawnie na własne potrzeby "stworzył"' kryteria ustalania tej tożsamości.
W związku z powyższym decyzja nr ... Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (w łącznej wysokości 16.558.500,00 zł) nie naruszała prawa w ogóle, a tym bardziej w sposób rażący. W ocenie Skarżącej skoro organ administracyjny w celu uzasadnienia stwierdzenia nieważności decyzji musiał dokonać interpretacji § 1 ust. 1 lit. a i c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 roku (której dokonał w sposób błędny) to trudno mówić o tym, iż naruszenie tych norm mogło mieć charakter naruszenia oczywistego.
Zdaniem Skarżącej, stwierdzić można że weryfikacja wniosku o przyznanie pomocy, jak również protokół z kontroli na miejscu potwierdziły, iż inwestycja została w całości uwzględniona jako koszt kwalifikowany, zgodnie z zapisami Rozporządzenia. Nie można również jednoznacznie stwierdzić, czy z uwagi na pomyłkę pracowników ARiMR weryfikujących wniosek o przyznanie pomocy finansowej ponowna weryfikacja dostosowania inwestycji do potrzeb grupy nie została przeprowadzona. Karta weryfikacji wniosku w części dotyczącej inwestycji potwierdza, iż zarówno weryfikujący, jak i sprawdzający twierdząco odpowiedzieli na pytania związane z realizacją inwestycji, zatem nie można mówić o pomyłce, skoro powyższe zostało zweryfikowane, a także zatwierdzone przez kierownika Biura Działań Społecznych i Środowiskowych oraz Płatności Bezpośrednich, i zaakceptowane przez Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Na wstępie przypomnieć należy, iż w sprawie zatwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia ... marca 2012 r. nr ... orzekały dwukrotnie nie tylko organy obu instancji ale i tutejszy sąd. W związku z tym w pierwszej kolejności ocenić należy czy wytyczne sądu zawarte w chronologicznie późniejszym uzasadnieniu wyroku zapadłego w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1591/15 zostały przez organ wykonane. Zgodnie bowiem z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy których działanie, bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Otóż w ww. sprawie sąd stwierdził, że organ rozpoznając sprawę ponownie nie wypełnił zaleceń zawartych w uzasadnieniu wcześniejszego wyroku tj. wyroku z dnia 21 sierpnia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 309/14. Nie rozważył bowiem spornej między stronami kwestii jakiej wielkości działkę Skarżąca zaplanowała do zakupu wraz z budynkami przechowalni i magazynu opakowań w miejscowości S., a nadto kwestii zadeklarowanych w PDU kosztów zakupu w zestawieniu z rzeczywiście poniesionymi kosztami. Sąd podkreślił jednak, że Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR wydające decyzję objętą stwierdzeniem nieważności był w posiadaniu operatu szacunkowego z dnia ... stycznia 2012 r. zawierającego opis spornej inwestycji oraz, że wszystkie inwestycje zadeklarowane we wniosku zostały zrealizowane.
Sąd stwierdza również, że dokonane przez organ ustalenia dotyczące zakupu działek wydzielonych z działek o nr ewid. ... są niespójne i wewnętrznie sprzeczne. Organ wyraża bowiem pogląd, że z PDU wyraźnie i jednoznacznie nie wynika aby strona miała zamiar zakupić grunt inny niż zgodny z obrysem budynków. Jednak zdaniem Sądu taki pogląd jest nieuprawniony i sprzeczny z treścią PDU. Sąd wskazuje, iż w PDU została określona jedynie w przybliżeniu powierzchnia gruntu niezbędna do korzystania z budynków. Poza tym działki miały zostać wyodrębnione ze znacznie większej działki i jest rzeczą zrozumiałą, że przed sporządzeniem mapy podziału powierzchnia ta mogła zostać określona jedynie w przybliżeniu.
Sąd podkreśla, iż ani organy ani też sąd w składzie rozpoznającym sprawę o sygn. akt V SA/Wa 309/14 nie zakwestionowały faktu, że budynki przechowalni i magazynu opakowań miały zostać zakupione wraz z gruntem który pozwalałby na swobodne z nich korzystanie dla celów zgodnych z ich przeznaczeniem.
Zdaniem sądu sporną kwestą było nadal to czy tenże grunt łącznie dla obu budynków miał mieć 0,75 ha czy też 2 x 0,75 ha.
Podnieść także trzeba iż sąd nie zgodził się z organem co do tego że zakupiona działka o powierzchni 2,99 ha nie może być uznana za zgodną z zadeklarowaną w PDU do zakupu działką o pow. 2,50 ha. W tej materii sąd podkreślił że Skarżąca wskazała ww. działkę do zakupu jako miejsce budowy w latach następnych nowej przechowalni oraz budynku sanitarno-higienicznego.
Odnosząc się do powyższego, organ odwoławczy dokonał analizy PDU sporządzonego dnia ... maja 2011 r., korekty z dnia ... czerwca 2011 r. oraz ustalił że według tego co wykazała strona konieczny był zakup gruntu przeznaczonego pod budowę przechowalni i budynku sanitarno-technicznego. W tym celu planowano zakup działki o powierzchni ok. 2,5 ha. W zatwierdzonym PDU nie wskazano dokładnej lokalizacji gruntu albowiem na dzień sporządzenia PDU nie była ona stronie znana.
Organ odwoławczy podkreśla, że Skarżąca nabyła od spółki "O." w dniu ... grudnia 2011 r. grunt o powierzchni 2,99 ha zabudowany dwoma budynkami (przechowalnia na 1500 ton oraz magazyn opakowań) Zgodnie z aktem notarialnym rep ... działkę nr ... wydzielono z działki nr ..., a wartość zakupionego i zabudowanego gruntu wyniosła 22,14 mln zł brutto.
Jednocześnie z kolejnego aktu notarialnego z dnia ... grudnia 2011 r. rep ... wynika zdaniem organu, że grupa nabyła także niezbudowaną nieruchomość w postaci działki o nr ... o pow. 2,16 ha (za 1 464 351,90 zł). Zgodnie z PDU grunt ten miał służyć pod budowę przechowalni w 2013 r. Z PDU wynikało także, że planowany do zakupu magazyn opakowań znajdował się na terenie nieruchomości objętej działką nr ..., zaś wydzielony z tej działki fragment podobnie jak w przypadku zakupu przechowalni miał mieć powierzchnię ok 0,75 ha W PDU nie precyzowano czy zakup budynku będzie uwzględniał działkę czy też nie.
W odniesieniu do zakupu działki o pow. 2,99 ha jak i magazynu opakowań o pow. 3200 m2 ustalono, że budynek który planowano zakupić jako przechowalnię na 1500 ton znajdował się na terenie nieruchomości objętej działką nr ..., która miała podlegać podziałowi geodezyjnemu w taki sposób, że wyodrębniony obszar miał objąć powierzchnię ok. 0,75 ha. Z kolei budynek który miał być przedmiotem zakupu i miał pełnić funkcję przechowalni posiadał powierzchnię 2400 m2 i miał umożliwić przechowanie do 1500 ton produktu.
Organ podnosi nadto iż w PDU nie precyzowano także tego , że budynek miałby zostać zakupiony wraz z działką, chociaż wskazano jednocześnie że niezbudowana część terenu będzie służyć jako plac manewrowy.
Analizując zapisy zawarte w PDU organ określa jednocześnie jakie w związku z tymi zapisami strona miała zamiary i dochodzi do konkluzji, że tym zamiarem był m.in. zakup:
1) dwóch działek o powierzchni 0,75 ha każda, wraz ze znajdującymi się na ich terenie budynkami tj. przechowalni na 1500 ton o powierzchni 2400 m2 oraz magazynu opakowań o powierzchni 980 m2 o łącznej wartości 6 mln zł.
2) jednej niezabudowanej działki o powierzchni ok. 2,5 ha zlokalizowanej w obrębie gminy S. lub K. a o wartości ok. 1 mln zł.
Jednocześnie organ ustala, że strona w rzeczywistości zakupiła m.in.:
1) jeden zabudowany grunt o powierzchni 2,99 ha, na terenie którego
znajdował się budynek przechowalni na 1500 ton o powierzchni 2400 m2 oraz magazyn opakowań o niewyszczególnionej w akcie notarialnym powierzchni o łącznej wartości 22,14 mln zł. (Powierzchnia zakupionego magazynu opakowań zgodnie z operatem szacunkowym sporządzonym w dniu ... stycznia 2012 r. wynosi 3 200 m2;)
2) jeden niezabudowany grunt o powierzchni 2,16 ha o wartości 1,46 mln zł zlokalizowany na terenie gminy S. (...).
Zdaniem organu porównanie tego co było zamiarem zakupu przez stronę a tym co strona zakupiła wskazuje na to, że zrealizowano inwestycję która odbiega od inwestycji ujętej w zatwierdzonym PDU. To zaś pozwala na uznanie (w ocenie organu odwoławczego), iż Dyrektor ... OR ARiMR wydając w dniu ... marca 2012 r decyzję nr ... naruszył w sposób rażący § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w zakresie przyznania pomocy finansowej na inwestycje zatwierdzone w PDU zgodnie z wnioskiem strony poprzez przyznanie pomocy do części inwestycji które nie zostały ujęte w zatwierdzonym PDU.
W związku z powyższym nie od rzeczy będzie przypomnienie iż ww. przepis stanowi, że wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw jest przyznawana pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji związanych ze zbiorem, przechowywaniem, magazynowaniem lub przygotowaniem do sprzedaży owoców i warzyw ujętych w grupie lub grupach produktów dla których grupa została wstępnie uznana jeżeli inwestycja lub jej etap zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania na dany okres rozliczeniowy (dz. U. 2009.98.822).
Zdaniem sądu na obecnym etapie postępowania w sprawie, w żadnym razie nie można zgodzić się z organem odwoławczym iż doszło rażącego naruszenia przytoczonego wyżej przepisu. Przede wszystkim zauważyć należy iż organ analizując zatwierdzony PDU wskazuje nie tylko na zamiar strony, co samo w sobie ma charakter subiektywny, ale i wymienia zakup nieruchomości które m.in. były objęte tym zamiarem. Takie stwierdzenia wskazują na to, iż zamiarem zakupu objęte były także inne nie wymienione przez organ składniki mienia. Organ nie wyjaśnił jednak tego o jakie składnik chodzi. Wymienienie nieruchomości z zastrzeżeniem iż stanowią one m.in. dokonany zakup wskazuje zatem jednoznacznie na to, iż organ nie wymienił wszystkich nieruchomości objętych zamiarem zakupu przez Skarżącą (zob. str. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).
Podobnie sytuacja wygląda w przypadku nieruchomości rzeczywiście zakupionych przez stronę. Organ II instancji wymieniając je (zob. str. 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) również czyni to przykładowo. Wskazuje przecież że strona w rzeczywistości zakupiła m.in. (...)
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie kategoryczne i wyczerpujące (a nie przykładowe) ustalenie tego co strona miała zakupić zgodnie z zapisami PDU a tym co faktycznie zakupiła.
Organ musi równie zająć stanowisko co do tego czy w ogóle możliwe jest jednoznaczne i nie budzące wątpliwości ustalenie co było zamiarem strony, gdy chodzi o przewidywanie zakupu nieruchomości ze względu na zapisy PDU. Dokonywanie interpretacji tego zamiaru wskazuje bowiem na niejednoznaczność sformułowań jakimi operuje PDU, co nie może być obojętne dla oceny czy doszło do rażącego naruszenia wyżej cytowanego § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia. Pamiętać przecież trzeba, że w sprawie znajduje się operat szacunkowy z dnia ... stycznia 2012 r. zawierający opis spornej inwestycji, oraz protokół z przeprowadzenia przez inspektorów terenowych czynności kontrolnych w dniu ... lutego 2012 r. w którym potwierdzono że wszystkie inwestycje zadeklarowane we wniosku zostały zrealizowane. Z obu ww. dokumentów nie wynika aby zrealizowano nadto dodatkowe inwestycje nie wynikające z PDU.
W ocenie sądu nie sposób zgodzić się z organem który stoi na stanowisku, że z protokołu kontroli na miejscu nie wynika aby kontrolerzy dokonali porównania zrealizowanych inwestycji z operatem szacunkowym oraz z inwestycjami ujętymi w zatwierdzonym PDU. Kwestia o której mowa została przesądzona przez sąd w poprzedniej sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1591/15. Otóż sąd stwierdził tamże (zob. str. 7 uzasadnienia wyroku), że inspektorzy terenowi ... lutego 2012 r. przeprowadzili czynności kontrolne i potwierdzili że wszystkie inwestycje zadeklarowane we wniosku zostały zrealizowane. Nie wskazuje zatem na inne inwestycje tzn. na takie które zadeklarowane nie były, a które zrealizowano.
Sąd stoi na stanowisku, że zarówno obywatel jak i każdy inny podmiot prawa powinien funkcjonować w zaufaniu do organów państwa. Jeżeli strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie pomocy w dniu ... stycznia 2012 r., a czynności kontrolne dokonane ... lutego 2012 r. potwierdziły że:
• wartość sprzedaży wykonana przez grupę we wniosku jest zgodna z wartością stwierdzoną w trakcie kontroli,
• wszystkie inwestycje lub ich etapy zadeklarowane we wniosku zostały zrealizowane,
• nie stwierdzono błędów wpływających na zasadność przyznania wnioskowanej pomocy
to późniejsze stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej tą pomoc mogłoby mieć miejsce w zupełnie wyjątkowych i nadzwyczajnych sytuacjach (w realiach sprawy niniejszej np. wówczas gdyby wykazano sprzeczne z prawem działania inspektorów terenowych którzy w protokołach kontroli celowo potwierdzili nieprawdę). Istnienia takich sytuacji organ jednak dotychczas nie wykazał.
Rozpoznając sprawę ponownie organu weźmie pod uwagę powyższe. Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło