V SA/Wa 2704/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... września 2010 r. Nr ... w przedmiocie cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżąca wystąpiła z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż została napadnięta i pobita, straciła pracę, bo przebywała na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, a także nie mogła zajmować się produkcją mleka. Zmuszona była również pozbyć się bydła, które nie nadawało się do chowu, stąd też nie mogła dostarczać mleka do punktu skupu. Jej sytuacja bytowa bardzo pogorszyła się po napadzie, dużo wydaje na leki, na bilety oraz musi dołożyć do rachunków dla rodziny. Skarżąca oświadczyła, iż w chwili obecnej utrzymuje się tylko z tego co wcześniej uzbierała, ale przy dzisiejszych cena to jej chyba do wiosny nie starczy. Skarżąca wskazała, iż nie otrzymuje żadnych zasiłków i nie ma innych źródeł dochodu. Zamieszkuje w mieszkaniu rodziców. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżąca wskazała, iż jej mama otrzymuje emeryturę rolniczą w wysokości ... zł. Nieruchomość rolna o pow. ... ha jest niedochodowa, gdyż jest przeznaczona na pasze dla krowy. Wydatki skarżącej związane z utrzymaniem muszą być bardzo ograniczone, gdyż skarżąca musi ciągle wybierać ile przeznaczyć na wyżywienie, o ubraniu nie wspominając. Skarżąca dużo wydaje na leki, których potrzebuje codziennie, jak może dokłada się do rachunków, ale generalnie opłaca je matka. Skarżąca nie uzyskuje żadnych dopłat do gruntów rolnych, nie posiada rachunku bankowego, żadnych przedmiotów wartościowych, samochodu itp., na dzień dzisiejszy posiada zgromadzone środki w wysokości ... zł, które nie wie na jak długo jej wystarczą. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącej jest trudna i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od obciążającego ją na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie ... zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Złożone oświadczenia wskazują, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką, nie uzyskuje żadnych dochodów, zarówno ze sprzedaży mleka, dopłat do gruntów rolnych, zasiłków, pozostając na utrzymaniu swej matki, której jedyny dochód stanowi świadczenie emerytalne w kwocie ... zł. Skarżąca posiada co prawda ... zł oszczędności, jednakże zgodnie z oświadczeniem wskazane środki służą zaspokojeniu jej podstawowych potrzeb życiowych i nie mogą zostać przeznaczone na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.