V SA/Wa 272/07
WyrokWSA w Warszawie2007-03-02
Skład orzekający: Beata Krajewska, Joanna Zabłocka, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji publicznej, która rozstrzyga jedynie o części wniosku o umorzenie należności (umorzenie odsetek), a pomija pozostałą część wniosku (umorzenie składek), jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając decyzję, ma obowiązek rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty w całości lub w części. Decyzja, która rozstrzyga jedynie o umorzeniu odsetek, a nie odnosi się do wniosku o umorzenie składek, nie załatwia sprawy w jej istocie w całości. Narusza to art. 104 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz zasady legalizmu i praworządności.Stan faktyczny
W. B. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników i odsetek. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydał decyzję, w której umorzył jedynie odsetki, nie rozstrzygając o wniosku dotyczącym składek. Następnie decyzją organu odwoławczego utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organom nierozpoznanie istoty sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2006 r. oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Krajewska (spr.) Sędzia WSA Joanna Zabłocka Asesor WSA Michał Sowiński Protokolant Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2007 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z [...] stycznia 2006 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego orzekł o odpowiedzialności W. B. za zaległość z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników brata - J. B. za okres od 1 kwietnia 1999 r. do 1 kwietnia 2004 r. w kwocie 6069,21 zł ogółem wraz z odsetkami.
Pismem z 24 lutego 2006 r. W. B. wniósł od powyższej decyzji odwołanie do Okręgowego Sądu Pracy. W toku rozprawy cofnął odwołanie i wniósł o umorzenie należności wskazanej w decyzji z [...] stycznia 2006 r.
Postanowieniem z [...] maja 2006 sygn. akt [...] (k. 88) Sąd Okręgowy w P. przekazał opisany wyżej wniosek do rozpoznania według właściwości do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
W toku postępowania w dniu [...] czerwca 2006 r. przeprowadzono wizytację w gospodarstwie zobowiązanego, na podstawie której inspektor ubezpieczeń R. C. w załączniku do wniosku umorzeniowego z 24 czerwca 2006 r. wniosła o umorzenie kwoty 6069 zł (k. 89).
W dniu [...] lipca 2006 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydał decyzję nr [...], w której umorzył W. B. odsetki za zwłokę za okres j/w w kwocie 2.175, 1 zł, nie wypowiadając się w sentencji co do reszty żądania.
Pismem z 24 lipca 2007 r. strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podczas postępowania odwoławczego w załączniku do wniosku umorzeniowego inspektor ubezpieczeń R. C. powołując się ponownie na wizytację w gospodarstwie strony w dniu [...] czerwca 2006 r. wniosła o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (k. 108).
Po rozpoznaniu powyższego wniosku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z [...] sierpnia 2006 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.] i art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. [Dz.U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 z późn. zm.] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy wskazał, iż wnioskodawca nie wykazał wystąpienia w jego rodzinie czy gospodarstwie domowym zdarzeń losowych mogących mieć wpływ na jego możliwości płatnicze. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wyjaśnił, że trudna sytuacja materialna wnioskodawcy, a w szczególności fakt uzyskiwania niskiego dochodu z tytułu zatrudnienia uzyskiwanego przez małżonkę dało podstawę do umorzenia odsetek za zwłokę, natomiast aktualnie sytuacja materialna jego rodziny uległa zmianie na skutek nabycia gospodarstwa rolnego. Organ podkreślił, iż z postanowienia o nabyciu spadku (sygn. akt [...] z [...] kwietnia 2005 r.) nie wynika, aby W. B. przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, w związku z czym odpowiada on za długi spadkowe bez ograniczeń.
Na powyższą decyzję zobowiązany złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, iż odziedziczone gospodarstwo było zaniedbane, brakowało maszyn koniecznych do uprawy roli, nie było zwierząt. Grunty były źle wykorzystywane. Wskazał, że wynagrodzenie żony przeznaczane jest na opłacenie rachunków i że ma na utrzymaniu córkę, która pomaga w utrzymaniu tego gospodarstwa.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniach obydwu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej - ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie badając zaskarżoną decyzję w wyżej wskazanym zakresie uznał, że nie może ona pozostać w porządku prawnym.
Zgodnie z przepisem art. 7 kpa organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Przepis art. 104 § 2 kpa statuuje dla organu administracji publicznej - w przypadku wydania decyzji - obowiązek rozstrzygania sprawy co do jej istoty w całości lub w części albo zakończenia sprawy w danej instancji w inny sposób.
Decyzja z dnia [...] lipca 2006 r. pomimo wskazania w komparycji, iż wniosek o umorzenie należności dotyczy kwoty 6069,21 zł rozstrzygnęła wyłącznie o umorzeniu odsetek w kwocie 2175, 10 zł. Organ I instancji w swej decyzji, a następnie organ II instancji utrzymując ją w mocy nie uwzględnił, iż przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej był wniosek W. B. o umorzenie składek i odsetek ustalonych decyzją Prezesa KRUS z [...] stycznia 2006 r. na kwotę 6069,21 zł. Powyższe stanowi istotę sprawy, która winna zostać w całości rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją. W przypadku braku podstaw do uwzględnienia wniosku w całości, w pozostałej części winien on zostać oddalony.
Wydając decyzję częściową organ zobowiązany jest do wskazania wyodrębnionej do rozstrzygnięcia części sprawy zaznaczając, iż zapadła decyzja nie kończy postępowania w sprawie nawet, gdy stanie się ostateczna. W konsekwencji nierozstrzygnięta pozostałaby część roszczenia dotycząca umorzenia składek, co do której organ musiałby wydać kolejna decyzję częściową. Trwałaby bowiem zawisłość sprawy administracyjnej, w której zapadła decyzja częściowa nie rozstrzygająca w całości istoty sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe uwagi Sąd stwierdza, iż Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie załatwił sprawy W. B. w jej istocie w całości, a w konsekwencji naruszył art. 104 §2 kpa i przewidziane przepisami art. 6 i 7 kpa zasady legalizmu oraz praworządności.
Rozpatrując ponownie sprawę organ administracyjny winien rozważyć kwestię prawidłowości decyzji wydanej w pierwszej instancji pod kątem rozpoznania całości wniosku W. B. z 24 lutego 2006 r.
Nie przesądzając o wyniku rozstrzygnięcia należy zauważyć, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wymaga ponownie rozważenia w kontekście stanu gospodarstwa strony, przy czym nie powinna mieć miejsca sytuacja, gdy tożsame okoliczności ustalone w toku wizytacji przeprowadzonej u rolnika w dniu [...] czerwca 2006 r. stanowią podstawę różnych merytorycznie wniosków (k. 89 i k. 108)
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.
-----------------------
3
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło