V SA/Wa 2725/16
WyrokWSA w Warszawie2017-12-05
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Izabella Janson, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zobowiązująca jednostkę samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 jest zgodna z prawem, jeśli ustalenie tej kwoty opierało się na błędnych danych dotyczących liczby uczniów w szkołach sportowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja zobowiązująca Miasto i Gminę P. do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 była zgodna z prawem. Ustalenia organów o błędach w danych dotyczących liczby uczniów w szkołach sportowych, które skutkowały zawyżeniem subwencji, zostały uznane za prawidłowe i oparte na zgromadzonym materiale dowodowym. W związku z tym, zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego było zasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Finansów utrzymującej w mocy decyzję zobowiązującą Miasto i Gminę P. do zwrotu kwoty 98 221,39 zł tytułem nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011. Zawyżenie subwencji miało wynikać z błędnych danych dotyczących liczby uczniów w szkołach podstawowych i gimnazjach, w tym w klasach sportowych, wprowadzonych do systemu informacji oświatowej. Miasto i Gmina P. wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, kwestionując ustalenia dotyczące klas sportowych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant - st. spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. i G. P. na decyzję Ministra Finansów (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia (...) lipca 2016 r. nr (...) w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 rok; oddala skargę.
Po rozpatrzeniu wniosku Miasta i Gminy P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r. zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], Minister Finansów decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne: .
Urząd Kontroli Skarbowej w R. przeprowadził w Mieście i Gminie P.kontrolę w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywanie obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia na rok 2011. zakończoną wynikiem kontroli z dnia 19 września 2014 r" znak: [...]. Na podstawie ustaleń kontroli wyliczono, że otrzymana przez Miasto i Gminę P. w 2011 r. cześć oświatowa subwencji ogólnej została zawyżona o kwotę 98 221,39 zł.
Minister Finansów – pismem z dnia 7 października 2015 r., znak [...] zawiadomił Miasto i Gminę P. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011, jednocześnie zwracając się o zajęcie stanowiska w sprawie. Strona złożyła wyjaśnienia w sprawie w piśmie z dnia 14 października 2015 r., znak: [...].
Nawiązując do ww. wyniku kontroli z dnia 19 września 2014 r., Ministerstwo Edukacji Narodowej – pismem z dnia 30 września 2015 r., znak: [...] – poinformowało Ministra Finansów, że wskutek wykazania w systemie informacji oświatowej – według stanu na dzień 30 września 2010 r. – błędnych danych, przez dyrektora:
• Szkoły Podstawowej w W. – liczba uczniów ogółem i liczba uczniów przeliczonych wagami P1 i P39 zostały zawyżone o 1,
• Szkoły Podstawowej im. [...] w P. – liczba uczniów przeliczonych wagą P11 została zawyżona o 44
• Gimnazjum wchodzącego w skład Zespołu Szkół w P. – liczba uczniów przeliczonych wagą P11 została zawyżona o 42,
Spowodowało to zawyżenie o 20,8228 liczby uczniów przeliczeniowych. W związku z tym, kwota zmniejszenia części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 dla Miasta i Gminy P. powinna wynieść 98,221 zł
W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Minister Finansów decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] – zobowiązał Miasto i Gminę P. do zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 w wysokości 98,221 zł.
Wnioskiem z dnia 9 grudnia 2015 r., Miasto i Gmina P. zwróciło się do Ministra Finansów o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. znak: [...], wniosek został przekazany do Ministerstwa Edukacji Narodowej, celem ustosunkowania się do jego treści. W odpowiedzi. Ministerstwo Edukacji Narodowej pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. poinformowało, że podtrzymuje stanowisko zawarte w ww. piśmie z dnia [...] września 2015 r. w sprawie zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 przez Miasto i Gminę P.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Finansów decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2015 r. zobowiązującą Miasto i Gminę P. do zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 w wysokości 98 221 zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż stosownie do art. 28 ust. 5 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej w myśl § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 (Dz.U. Nr 249, poz. 1659). Algorytm przewidywał odrębne wagi m.in.:
- P1 = 0,38 dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów dla dzieci i młodzieży zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5 000 mieszkańców,
- P11 = 0,20 dla uczniów klas sportowych,
- P39 = 0,001 dla placówek realizujących zadania pozaszkolne według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach prowadzonych lub dotowanych przez gminę.
Zdaniem organu z opisu ww. wagi P11 wynika, iż przy tej wadze mogli być uwzględniani uczniowie klas sportowych spełniających kryteria klasy sportowej. Wskazano, iż liczba uczniów (wychowanków) szkół i placówek uwzględniona przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego została ustalona na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2010 r. i na dzień 10 października 2010 r.
Miasto i Gmina P. - odnosząc się do ustaleń kontroli w postępowaniu I instancji – nie zakwestionowało ustaleń dotyczących Szkoły Podstawowej w W., gdzie jak podkreślała Strona błędnie wykazana została liczba 28 uczniów, podczas gdy rzeczywista liczba uczniów wynikająca z dzienników lekcyjnych i księgi uczniów oraz arkusza ocen wynosiła 27 osób. Zatem w systemie informacji oświatowej zawyżono ogólną, liczbę uczniów o 1 ucznia (z uwzględnieniem przypisanych do tego ucznia wag). W związku z tym, uznano, że nieprawidłowości stwierdzone w toku postępowania kontrolnego i administracyjnego I instancji w odniesieniu do tej szkoły są bezsporne.
Odnosząc się do nieprawidłowości związanych z funkcjonowaniem klas sportowych wskazano, iż zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw kultury fizycznej, określi, w drodze rozporządzenia, warunki tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego, uwzględniając umożliwienie uczniom godzenia zajęć sportowych z nauką, w szczególności poprzez odpowiednią organizację zajęć dydaktycznych,
Jak wyjaśnił zasady funkcjonowania klas sportowych i szkół sportowych w roku 2011 regulowało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania klas i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz. U. z 2002 r. Nr 126, poz. 1078).
Zgodnie z § 1 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia "klasami sportowymi są oddziały, w których prowadzone jest szkolenie sportowe w jednej lub kilku dyscyplinach sportu, w kolejnych co najmniej trzech klasach danego typu szkoły, dla co najmniej 20 uczniów w oddziale. Klasy sportowe mogą być tworzone w szkołach podstawowych, gimnazjach, szkołach ponadgimnazjalnych i szkołach ponadpodstawowych dla młodzieży."
Zgodnie z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia, szkolenie sportowe w klasach i szkołach sportowych oraz szkołach mistrzostwa sportowego prowadzone jest w ramach zajęć sportowych, według programów szkolenia sportowego opracowanych dla poszczególnych dyscyplin sportu; klasy i szkoły sportowe oraz szkoły mistrzostwa sportowego realizują programy szkolenia sportowego równolegle z programem kształcenia ogólnego właściwym dla danego typu szkoły.
Obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin zajęć sportowych — w myśl § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia – wynosił w klasach sportowych - co najmniej 10 godzin.
Szkoły prowadzone przez Miasto i Gminę P. mimo, że używały nazwy "sportowa", nie spełniały przesłanek określonych w przepisach ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 30 lipca 2002 r. dla szkół sportowych.
W odniesieniu do dwóch klas Szkoły Podstawowej w P. (Va i VIa), szkolenie sportowe prowadzone było w kolejnych zaledwie dwóch klasach danego typu szkoły, podczas gdy przepisy ww. rozporządzenia wymagają prowadzenia szkolenia sportowego w co najmniej trzech klasach danego typu szkoły:.
I tak w klasie Va
- w roku szkolnym 2009/2010 - 4 godziny zajęć wychowania fizycznego tygodniowo,
- w roku szkolnym 2010/2011 - 10 godzin zajęć wychowania fizycznego tygodniowo,
- w roku szkolnym 2011/2012 - 10 godzin zajęć wychowania fizycznego tygodniowo,
w klasie VIa
- w roku szkolnym 2008/2009 - 4 godziny zajęć wychowania fizycznego tygodniowo,
- w roku szkolnym 2009/2010 - 10 godzin zajęć wychowania fizycznego tygodniowo,
- w roku szkolnym 2010/2011 - 10 godzin zajęć wychowania fizycznego tygodniowo.
W świetle powyższego wskazano, że w przypadku klasy Va i VIa niezachowany został wymóg realizacji 10 godzin zajęć wychowania fizycznego tygodniowo w roku szkolnym odpowiednio: 2009/2010 i 2008/2009 w związku z czym ww. klas nie można uznać za klasy sportowe. Klasy te, zatem nie spełniały wymogów klas sportowych, bowiem nie był zachowany cykl szkolenia sportowego w jednej lub kilku dyscyplinach sportu, w kolejnych co najmniej trzech klasach danego typu szkoły (§ 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 30 lipca 2002 r.).
Nieprawidłowości w danych wykazanych w systemie informacji oświatowej stwierdzono także w Gimnazjum w P. Gimnazjum to wprowadzając dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2010 r., w tabeli U3.1" Uczniowie w bieżącym roku szkolnym według klas, oddziałów, profil kształcenia, zawodów lub specjalności" wykazało dwa oddziały klasy sportowej liczącej łącznie 42 uczniów (20 uczniów klasy lIc oraz 22 uczniów klasy IIIc). W obu oddziałach sportowych w ramach obowiązkowego tygodniowego wymiaru godzin zajęć sportowych, prowadzone były zajęcia wychowania fizycznego w formie zajęć sportowych w wymiarze 8 godzin. Zatem, klasy te nie spełniały wymogów realizacji 10 godzin zajęć wychowania fizycznego tygodniowo (§ 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 30 lipca 2002 r.).
Podniesiono, iż część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2011, o której Miasto i Gmina P. zostało powiadomione pismem z dnia 11 lutego 2011 r. nr [...], została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 20,8228 liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła 9.399.348 zł. Po ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia 20.8228 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wynosi 9.301.127 zł.
Kwota 98 221 zł, stanowiąca różnicę między kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą Miasto i Gmina P. otrzymało na rok 2011, a kwotą ustaloną w wyniku wszczętego i przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, należało uznać za nienależną. Kwota ta podlega zwrotowi do budżetu państwa.
Stosownie zatem do powyższego, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003, o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zobowiązano Miasto i Gminę P. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r.
Na powyższą decyzję Miasto i Gmina P. złożyło skargę z dnia 2 września 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
• przepisów postępowania, a w szczególności art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - mające istotny wpływ na wynik sprawy,
• art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 198).
Zarzucając powyższe, Miasto i Gmina P. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi, Miasto i Gmina P. podniosło, że w skierowanym do Ministra Finansów wniosku z dnia 9 grudnia 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniosło o wyłączenie z zakresu decyzji kwestii zawyżenia o 1 liczby uczniów wykazanych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2010 r. w Szkole Podstawowej w W., gdzie zamiast 27 uczniów, wykazano 28. Nienależnie otrzymana, z tego tytułu kwota części oświatowej subwencji ogólnej wyniosła 7 300,14 zł. czego nie kwestionuje. Jednakże nie akceptuje ustaleń w pozostałym zakresie, a w ich konsekwencji konieczności zwrotu części nienależnie otrzymanej subwencji w kwocie 90 920,86 zł. W ocenie Skarżącego, ustalenia Urzędu Kontroli Skarbowej w R. i Ministra Finansów dotyczące nieprawidłowości w zakresie organizacji i funkcjonowania klas sportowych są rozbieżne ze stanem faktycznym, gdyż klasy te funkcjonowały zgodnie z przepisami prawa oświatowego. Szkoła na potwierdzenie wszystkich swoich działań dysponuje pełną dokumentacją przebiegu procesu dydaktycznego klas sportowych.
Skarżący przedstawił też wyjaśnienia dotyczące realizacji 2 godzin wychowania fizycznego w klasach lIc i IIIc określonych jako sportowe w Gimnazjum w P. oraz utworzenia klas sportowych w Szkole Podstawowej w P. od klasy V, mimo że - zgodnie z obowiązującymi przepisami szkolenie sportowe klasy sportowej powinno trwać 3 lata. W ocenie Skarżącego, wyjaśnienia te w oparciu o ww. przepisy powinny zostać uwzględnione.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 poz. 1066). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.
Rozpoznając sprawę na wstępie podkreślić należy, że w myśl art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka wcześniej dokonała zwrotu nienależnie otrzymanych kwot subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy. Jak wynika z powyższego, wydanie przez ministra decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, może nastąpić po zweryfikowaniu przez organ wysokości należnej subwencji i stwierdzeniu, że przysługuje w niższej wysokości niż kwota subwencji uprzednio ustalonej i wypłaconej.
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Przedmiotem prowadzonego przez Ministra Finansów postępowania był zwrot nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011. Podstawą ustalenia przez organ kwoty należnej części oświatowej subwencji ogólnej były przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 (Dz. U. nr 249 poz. 1659).
Stosownie do art. 28 ust. 5 ww. ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej - w myśl § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 według algorytmu określonego w załączniku do tego rozporządzenia. Zgodnie z § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia, część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2011 była dzielona między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem zakresu realizowanych przez te jednostki zadań oświatowych, określonych w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.).
Zakres zadań oświatowych realizowanych przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, stanowiący podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej, został określony m.in. na podstawie danych o liczbie uczniów wykazanych przez szkoły w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2010 r., zweryfikowanych i potwierdzonych przez organy prowadzące/dotujące szkoły.
W okresie objętym rozpatrywaną sprawą, podstawę prawną zamieszczania danych w systemie informacji oświatowej przez jednostki samorządu terytorialnego prowadzące/dotujące szkoły i placówki oświatowe, znajdujące się na ich obszarze, stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr 4, poz. 463 z późn zm.) oraz – wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 10 ust. 1 tej ustawy – rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz. U. Nr 277, poz. 2746, z późn. zm.). Ponadto sposób i zasady wykazywania danych w systemie informacji oświatowej opisano w "Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.9 (30 września 2010 r.)".
Zgodnie z ust. 2 formuły algorytmicznej podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2011, dla każdej jednostki samorządu terytorialnego będącej organem prowadzącym lub dotującym szkoły podstawowe, gimnazja, szkoły ponadgimnazjalne oraz placówki funkcjonujące w systemie oświaty ustala się przeliczeniową liczbę uczniów ogółem w bazowym roku szkolnym, według określonego wzoru. We wzorze tym m.in. uwzględnia się uzupełniającą liczbę uczniów w bazowym roku szkolnym w zakresie zadań szkolnych.
Dla wyliczenia tej wielkości, algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2011 przewidywał m.in. odrębną wagę P11 = 0,20 dla uczniów klas sportowych. W trakcie kontroli przeprowadzonej w Mieście i Gminie P. stwierdzono błędy w danych wykazanych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2010 r., które spowodowały zawyżenie łącznie o 86 liczby uczniów przeliczonych tą wagą, a w konsekwencji zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych, uwzględnionej do wyliczenia wysokości otrzymanej przez tę jednostkę części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011.
Stosownie do art. 9 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw kultury fizycznej, określił w drodze rozporządzenia, warunki tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego, uwzględniając umożliwienie uczniom godzenia zajęć sportowych z nauką, w szczególności poprzez odpowiednią organizację zajęć dydaktycznych.
Zgodnie z § 1 ust. 1 - wydanego na podstawie powołanego wyżej przepisu i obowiązującego w okresie objętym przedmiotową sprawą - rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania klas i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz.U. Nr 126, poz. 1078), klasami sportowymi są oddziały, w których prowadzone jest szkolenie sportowe w jednej lub kilku dyscyplinach sportu, w kolejnych co najmniej trzech klasach danego typu szkoły, dla co najmniej 20 uczniów w oddziale. Klasy sportowe w myśl ust. 2 cyt. przepisu mogą być tworzone w szkołach podstawowych, gimnazjach, szkołach ponadgimnazjalnych i szkołach ponadpodstawowych dla młodzieży.
Stosownie do § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia, szkolenie sportowe w klasach sportowych prowadzone jest w ramach zajęć sportowych, według programów szkolenia sportowego opracowanych dla poszczególnych dyscyplin sportu. Klasy te realizują programy szkolenia sportowego równolegle z programem kształcenia ogólnego właściwym dla danego typu szkoły.
Obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin zajęć sportowych - w myśl § 7 ust. 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia - w klasach sportowych wynosi co najmniej 10 godzin. Stosownie do ust. 2 ustalenia tygodniowego wymiaru godzin zajęć sportowych w tych klasach dokonuje dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym, na podstawie programu szkolenia sportowego, z uwzględnieniem etapu szkolenia sportowego, dyscypliny lub dziedziny sportu oraz poziomu wyszkolenia sportowego uczniów, z zastrzeżeniem ust. 3, zgodnie z którym w ramach ustalonego tygodniowego wymiaru godzin zajęć sportowych realizowane są obowiązkowe zajęcia wychowania fizycznego, przewidziane w ramowym planie nauczania dla danego typu szkoły.
Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz.U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1675. z późn. zm.), obowiązkowy wymiar zajęć wychowania fizycznego dla uczniów klas IV, V i VI szkół podstawowych i gimnazjów wynosił 4 godziny lekcyjne, w ciągu tygodnia. Przepis ten został uchylony z dniem 16 października 2010 r., natomiast na mocy art. 58 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz.U. Nr 127, poz. 857, z późn. zm.) wszedł w życie art. 13a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym szkoły, z wyłączeniem szkół dla dorosłych, są obowiązane do prowadzenia zajęć wychowania fizycznego, a obowiązkowy wymiar zajęć wychowania fizycznego dla uczniów klas IV-VI szkół podstawowych i uczniów gimnazjów wynosi 4 godziny lekcyjne w ciągu tygodnia.
W ramowym planie nauczania dla gimnazjum stanowiącym załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz.U. Nr 15, poz. 142) przewidziano obowiązkowe zajęcia edukacyjne wychowania fizycznego w wymiarze 12 (9+3) godzin tygodniowo w trzyletnim okresie nauczania.
Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 sierpnia 2009 r. w sprawie dopuszczalnych form realizacji dwóch godzin obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego (Dz.U. Nr 136, poz. 1116), dwie godziny obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego dla uczniów klas IV-VI szkoły podstawowej, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych, w ramach tygodniowego wymiaru godzin, mogły być realizowane w formie:
1) zajęć sportowych,
2) zajęć rekreacyjno-zdrowotnych,
3) zajęć tanecznych,
4) aktywnych form turystyki.
W myśl § 2 rozporządzenia zajęcia wychowania fizycznego, o których mowa w § 1. mogą być organizowane przez szkołę jako zajęcia lekcyjne, pozalekcyjne lub pozaszkolne. Stosownie zaś do § 4 rozporządzenia, dopuszczono możliwość łączenia w okresie nie dłuższym niż 4 tygodnie dwóch godzin obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego organizowanych w formie zajęć określonych w § 1 pkt 4, z zachowaniem liczby godzin przeznaczonych na te zajęcia.
Jak wynika to z danych wykazanych w systemie informacji oświatowej w Szkole Podstawowej im. [...] w P. o 44 zawyżono liczbę uczniów przeliczonych przewidzianą dla uczniów klas sportowych wagą P11. W ww. szkole - określone jako klasy sportowe - klasy Va i VIa (w roku szkolnym 2010/2011), w kolejnych latach szkolnych realizowały tygodniowo zajęcia sportowe w następującym wymiarze:
• klasa Va:
- rok szkolny 2009/2010 - 4 godziny zajęć sportowych tygodniowo,
- rok szkolny 2010/2011 - 10 godzin zajęć sportowych tygodniowo,
- rok szkolny 2011/2012 - 10 godzin zajęć sportowych tygodniowo,
• klasa VIa:
- rok szkolny 2008/2009 - 4 godziny zajęć sportowych tygodniowo,
- rok szkolny 2009/2010 - 10 godzin zajęć sportowych tygodniowo,
- rok szkolny 2010/2011 – 10 godzin zajęć sportowych tygodniowo (k. 5).
Zasadnie zatem wskazał organ, iż klasy te nie spełniały określonego w § 1 ust. 1 i § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania klas i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego dla klas sportowych - wymogu prowadzenia szkolenia sportowego w jednej lub kilku dyscyplinach sportu, w kolejnych co najmniej trzech klasach danego typu szkoły, w wymiarze 10 godzin tygodniowo. Zajęcia sportowe w klasie sportowej powinny więc być prowadzone przez 3 lata szkolne w wymiarze 10 godzin tygodniowo.
Minister Rozwoju i Finansów prawidłowo wskazał, że nie można uznać za sportowe klas, które nie funkcjonowały zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie zasadami, wynikającymi z obowiązujących przepisów prawa. Miasto i Gmina P. w uzasadnieniu skargi potwierdziło fakt odstępstwa od obligatoryjnego 3 letniego cyklu szkolenia sportowego w klasach sportowych (w szkole podstawowej powinny to i być klasy IV-VI) i utworzenia w Szkole Podstawowej w P. klas sportowych od klasy V. Bez znaczenia jest tutaj podniesiona okoliczność, iż to pod presją rodziców utworzono klasy sportowe dopiero od klasy V zamiast IV.
Jak wynikało to z danych wykazanych w systemie informacji oświatowej w Gimnazjum wchodzącym w skład Zespołu Szkół w P., liczbę uczniów przeliczonych wagą P11 przewidzianą dla uczniów klas sportowych zawyżono o 42. Organ kontrolujący ustalił, że w tabeli U3.1 ,.Uczniowie w bieżącym roku szkolnym według klas. oddziałów, profili kształcenia, zawodów lub specjalności" i w tabelach uzupełniających wykazano dwa oddziały klasy sportowej: klasa lIc — 20 uczniów i klasa IIIc - 22 uczniów. Klasy te realizowały program szkolenia sportowego w piłce siatkowej i piłce ręcznej, zatwierdzony przez dyrektora szkoły. Na podstawie "Tygodniowych planów zajęć edukacyjnych" zawartych w dziennikach lekcyjnych ww. klas oraz "Realizacji programów zajęć" - w dodatkowych dziennikach zajęć w roku szkolnym i 2010/2011 ww. klas, z podziałem na grupy dziewcząt i chłopców, ustalono, że w przedmiotowych klasach zrealizowano zajęcia wychowania fizycznego w wymiarze 8 godzin tygodniowo oraz zajęcia sportowe w wymiarze:
1) klasa lIc - grupa dziewcząt:
• wrzesień 2010 r. - 12 godzin - w dniach 10, 14 i 28 po 2 godziny, w dniu 18 - 6 godzin,
• październik 2010 r. - 14 godzin - w dniach 1 i 2 po 4 godziny, w dniach 5, 12 i 19 po 2 godziny,
• listopad 2010 r. - 14 godzin - w dniach 6 i 20 po 4 godziny, w dniach 9, 16 i 23 po 2 godziny,
• grudzień 2010 r. - 12 godzin - w dniach 11 i 12 po 6 godzin.
• styczeń 2011 r. - 10 godzin - w dniach 4 i 11 po 2 godziny, w dniu 19-6 godzin,
• luty 2011 r. - 4 godziny - w dniach 1 i 8 po 2 godziny,
• marzec 2011 r. - 14 godzin - w dniach 1, 8, 22 i 29 po 2 godziny, w dniu 26 – 6 godzin,
• kwiecień 2011 r. – 0,
• maj 2011 r. — 4 godziny - w dniu 16,
• czerwiec 2011 r. - 0,
klasa lIc - grupa chłopców:
• wrzesień 2010 r. - 10 godzin - w dniach 10 i 17 po 2 godziny, w dniu 18-6 godzin,
• październik 2010 r. - 12 godzin - w dniach 1 i 2 po 4 godziny, w dniach 22 i 29 po 2 godziny,
• listopad 2010 r. - 14 godzin — w dniu 5 - 2 godziny, w dniach 7 i 21 po 6 godzin,
• grudzień 2010 r. - 14 godzin - w dniach 5 i 19 po 6 godzin, 17-2 godziny,
• styczeń 2011 r. - 0,
• luty 2011 r. - 24 godziny - w dniach 4, 11 i 26 po 2 godziny, w dniach 6. 20 i 27 - po 6 godzin,
• marzec 2011 r. - 6 godzin - w dniu 6,
• kwiecień 2011 r. - 6 godzin - w dniu 4,
• maj 2011 r.- 0,
• czerwiec 2011 r.- 0,
2) klasa IIIc - grupa dziewcząt:
• wrzesień 2010 r. - 14 godzin - w dniu 18-6 godzin, w dniu 23-5 godzin, w dniu 26-3 godziny,
• październik 2010 r. - 0,
• listopad 2010 r, - 10 godzin - w dniach 19 i 20 po 5 godzin,
• grudzień 2010 r. - 14 godzin - w dniu 4-5 godzin, w dniu 19-7 godzin, w dniu 21-2 godziny,
• styczeń 2011 r. - 2 godziny - w dniu 18,
• luty 2011 r. - 11 godzin - w dniu 6-5 godzin, w dniu 27 — 6 godzin,
• marzec 2011 r. - 4 godziny - w dniu 26,
• kwiecień 2011 r. - 5 godzin – w dniu 16,
• maj 2011 r. - 16 godzin - w dniu 6-3 godziny, w dniu 7-5 godzin, w dniu 14 - 2 godziny, w dniu 21 - 6 godzin,
• czerwiec 2011 r.- 0,
klasa IIIc - grupa chłopców:
• wrzesień 2010 r. - 10 godzin - w dniu 18-6 godzin, w dniu 25-4 godziny,
• październik 2010 r. - 8 godzin - w dniach 9 i 23 po 4 godziny,
• listopad 2010 r. - 8 godzin - w dniach 13 i 27 po 4 godziny,
• grudzień 2010 r. - 11 godzin - w dniu 4-5 godzin, w dniu 18-6 godzin,
• styczeń 2011 r. - 16 godzin - w dniach 8 i 15 po 6 godzin, w dniu 22-4 godziny,
• luty 2011 r. - 19 godzin - w dniach 5 i 12 po 4 godziny, w dniu 20-5 godzin, w dniu 26-6 godzin,
• marzec 2011 r. - 16 godzin - w dniach 5 i 12 po 6 godzin, w dniu 26-4 godziny,
• kwiecień 2011 r.- 0,
• maj 2011 r.- 0,
• czerwiec 2011 r.- 0. (k. 2-3 akt adm.)
Należy wskazać, iż okresem rozliczeniowym realizacji obowiązkowych 10 godzin zajęć sportowych w klasach sportowych jest tydzień, z dopuszczalnym wyjątkiem, o którym mowa w § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie dopuszczalnych form realizacji dwóch godzin obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego - łączenie, w okresie nie dłuższym niż 4 tygodnie, dwóch godzin obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego. Skoro przepisy prawa oświatowego nie przewidują i - w okresie objętym przedmiotową sprawą - nie przewidywały, możliwości rozliczenia w innym okresie całego roku szkolnego, zasadnie uznano, że w klasach lIc i IIIc Gimnazjum w P. w roku szkolnym 2010/2011, zrealizowano jedynie 8 godzin zajęć sportowych tygodniowo.
Organ też wskazał, iż z ustaleń wynika, że w niektórych miesiącach zajęcia sportowe w ogóle się nie odbywały: (klasa lIc grupa dziewcząt - kwiecień i czerwiec 2011 r.; klasa lIc grupa chłopców - styczeń, maj i czerwiec 2011 r.; klasa IIIc grupa dziewcząt - październik 2010 r., czerwiec 2011 r.; klasa IIIc grupa chłopców - kwiecień, maj i czerwiec 2011 r.)
Ponadto przerwy między odbytymi zajęciami sportowymi trwały nawet ok. 6 tygodni: (klasa lIc grupa dziewcząt - po zajęciach w dniu 29 marca 2011 r. (2 godziny) następne zajęcia odbyły się w dniu 16 maja 2011 r. (4 godziny); klasa lIc grupa chłopców - po zajęciach w dniu 19 grudnia 2010 r. (6 godzin) następne zajęcia odbyły się w dniu 4 lutego 2011 r. (2 godziny); klasa IIIc grupa dziewcząt - po zajęciach w dniu 26 września 2010 r. (3 godziny) następne zajęcia odbyły się w dniu 19 listopada 2010 r. (5 godzin)).
Potwierdza to fakt realizacji w ww. klasach zajęć sportowych tylko w wymiarze 8 godzin tygodniowo, co nie pozwala uznać tych klas za klasy sportowe.
Biorąc pod uwagę dane dotyczące placówek, które weryfikowano w następstwie kontroli i wyjaśnień, Sąd stoi na stanowisku, iż nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów.
Okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zostały ustalone w oparciu o wynik kontroli przeprowadzonej w Mieście i Gminie P. przez Urząd Kontroli Skarbowej w R. w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywanie obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia na rok 2011, a także wyjaśnień Ministra Edukacji Narodowej.
Nieprawidłowości w zakresie danych wykazanych w systemie informacji oświatowej zostały ustalone przez Urząd Kontroli Skarbowej w R. na podstawie kontrolowanych dokumentów, w tym: wydruków z bazy danych systemu informacji oświatowej, metryczki oświatowej na 2011 r., dzienników lekcyjnych na rok szkolny 2010/2011, dzienników zajęć dodatkowych, ksiąg uczniów. Analizy tych ustaleń dokonał Minister Edukacji Narodowej będący, organem administracji rządowej, do którego zadań należy m.in. gromadzenie i przetwarzanie danych niezbędnych do podziału części oświatowej subwencji ogólnej oraz wyliczanie kwot tej części subwencji dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. z 2015 r. poz. 45, z późn. zm.). art. 28 ust. 5 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego).
Wysokość kwoty 98,221 zł nienależnie uzyskanej przez Miasto i Gminę P. części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r. została zatem ustalona prawidłowo.
Prawidłowo zastosowano art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie bowiem z tym przepisem, w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej za lata poprzedzające rok budżetowy jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot.
Wobec powyższego Sąd nie podziela zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia wskazanych przepisów k.p.a. Podkreślić bowiem należy, iż organ prowadził postępowanie w sprawie w sposób staranny i wnikliwy.
Poczynionym przez niego ustaleniom nie można zarzucić dowolności, albowiem znalazły one oparcie w faktach poddanych należytej analizie i ocenie. Skarga tychże ustaleń skutecznie nie podważa. Trudno bowiem kwestionować rzetelne wyjaśnienia MEN, oraz wynik kontroli UKS w R. zawarty w protokole z dnia 19 marca 2014r.
Sąd zwraca uwagę także na to, iż uzasadnienie kwestionowanej decyzji spełnia wszystkie wymogi przewidziane w art. 107 § 3 kpa. Zawiera zarówno ocenę przeprowadzonych dowodów jak i wyjaśnienia podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia.
Mając zatem na względzie powyższe sąd skargę oddalił na postawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło