V SA/Wa 274/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia (...) grudnia 2016 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy: oddala skargę. Przedmiotem skargi R. M. (zwanego dalej: "Skarżącym") jest postanowienie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (zwanej dalej: "Organem") z [...] grudnia 2016 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. Pismem z [...] października 2012 r. Skarżący wniósł o umorzenie zaległości z tytułu opłat abonamentowych, tj. kwoty 1151,30 zł wraz z odsetkami. Prośbę swą motywował trudną sytuacją materialną oraz złym stanem zdrowia. Organ w wezwaniu z [...] grudnia 2012 r. zwrócił się do Skarżącego o niezwłoczne uzupełnienie przedmiotowego wniosku o dodatkowe dowody poświadczające, że w jego przypadku występują szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, uzasadniające złożony wniosek. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Skarżący pismem z [...] września 2015 r. złożył kolejny wniosek "o umorzenie zaległych opłat RTV za okres 01/2010-11/2012 w wysokości 747,15 zł.". W związku z nie wykazaniem przez Skarżącego wystąpienia nadzwyczajnych przesłanek, o których mowa w art. 10 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1204), dnia 3 listopada 2015 r. Organ wydał decyzję nr RB/Nr [...] , odmawiającą umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej za okresy od 1 stycznia 2010 r. do 7 listopada 2012 r. w wysokości 599,11 zł wraz z odsetkami w wysokości 287,25 zł. Przedmiotowa decyzja została doręczona Skarżącemu dnia 24 listopada 2015 r., w trybie art. 44 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) – dalej: k.p.a. Następnie, w piśmie z 12 stycznia 2016 r. Skarżący zwrócił się o przyspieszenie rozstrzygnięcia złożonego przez niego wniosku. W odpowiedzi na powyższe Organ, pismem z 22 kwietnia 2016 r. poinformował Skarżącego, że sprawa zainicjowana jego wnioskiem została już rozstrzygnięta decyzją, która - wobec nie podjęcia przez adresata - została zwrócona do Organu. Do powyższego pisma Organ dołączył kserokopię decyzji z [...] listopada 2015 r. W piśmie z 28 kwietnia 2016 r. (data nadania 2 maja 2016 r.), Skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem opisanym w komparycji niniejszego wyroku Organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu ww. postanowienia Organ wskazał, że decyzja z [...] listopada 2015 r. została doręczona Skarżącemu w dniu [...] listopada 2015 r. natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nadany został w placówce pocztowej w dniu 2 maja 2016 r. czyli z uchybieniem terminu określonego w art. 129 k.p.a. Pismem z 18 stycznia 2017 r. Skarżący wniósł skargę na postanowienie opisane w komparycji niniejszego wyroku. Skarżący zarzucił, iż nigdy nie otrzymał oryginału decyzji z [...] listopada 2015 r., bowiem w ogóle nie została mu ona doręczona. Dopiero po wystosowanym do Organu monicie otrzymał pismo informujące o fakcie wydania decyzji, do którego dołączono jej kserokopię. Nie poinformowano go natomiast o możliwości zaskarżenia decyzji. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie stwierdzające uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej: p.p.s.a., zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie zaskarżone zostało postanowienie, mieszczące się w katalogu postanowień, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Kontroli sądu administracyjnego poddano bowiem postanowienie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowienie to wydano w oparciu o art. 134 w zw. z art. 129 § 2 oraz art. 127 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, przy czym postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Natomiast z art. 129 § 2 k.p.a. wynika, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Jednocześnie, w myśl art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Sąd zwraca uwagę, iż w fazie wstępnej każdego postępowania odwoławczego zadaniem organu odwoławczego jest ustalenie, czy odwołanie (lub tak jak w niniejszej sprawie - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest generalnie dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Z kolei uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) powoduje jego bezskuteczność. Uchybienie terminu jest okolicznością w pełni obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybieniu terminu zgodnie z bezwzględnie obowiązującą normą prawną wyrażoną w art. 134 k.p.a. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, iż decyzja z dnia [...] listopada 2015 r. odmawiająca umorzenia zaległości w płatności abonamentowej została doręczona Skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. Przepis ten przewiduje, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 (do rąk adresata) i 43 (przyjęcie przez osobę trzecią ze skutkiem doręczenia adresatowi): 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Stosownie zaś do art. 44 § 2 k.p.a., zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Zgodnie zaś z art. 44 § 4 k.p.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Omawiany przepis Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadza swoistą fikcję prawną doręczenia, które w tym przypadku ma charakter doręczenia zastępczego. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju doręczenia ma przede wszystkim na celu ochronę biegu postępowania przed jego zatamowaniem wskutek nieodebrania pisma przez stronę. Doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki prawne jak doręczenie rzeczywiste pisma adresatowi. Doręczenie to może dotyczyć wszelkich pism wydawanych w toku postępowania przez organ prowadzący postępowanie, a więc również i decyzji. Jednym ze skutków doręczenia decyzji w postępowaniu administracyjnym jest zaś rozpoczęcie biegu terminu przewidzianego do wniesienia środka zaskarżenia. Warunkiem uznania pisma za doręczone na skutek upływu ustawowego terminu jego przechowywania w placówce pocztowej, w sytuacji niemożności jego doręczenia adresatowi osobiście lub za pośrednictwem dorosłego domownika, administracji domu, dozorcy domu, jest prawidłowe, dwukrotne pozostawienie adresatowi zawiadomienia o miejscu przechowywania lub złożenia przesyłki. To, czy wymogi awizowania zostały spełnione, podlega ocenie na podstawie treści adnotacji obrazujących przebieg działań związanych z doręczaniem pisma zawartych na przesyłce. Zdaniem Sądu, skuteczność doręczenia Skarżącemu decyzji w ww. trybie z art. 44 § 1- 4 k.p.a. nie budzi wątpliwości. Przesyłkę zawierającą decyzję z dnia [...] listopada 2015 r. wysłano na wskazany przez Skarżącego adres, tj. [...] . Jak wynika z adnotacji doręczyciela (firma InPost S.A.) zamieszczonej na kopercie zawierającej ww. decyzję, pierwsze zawiadomienie (awizo) pozostawiono w dniu 10 listopada 2015 r. Drugie awizo miało miejsce 18 listopada 2015 r. zaś 26 listopada 2015 r. niepodjętą przesyłkę zwrócono do nadawcy. Skoro więc pierwsze zawiadomienie pozostawiono w dniu 10 listopada 2015 r., to ostatni dzień czternastodniowego terminu przypadał na 24 listopada 2015 r. i w tym też dniu przesyłkę należało uznać za doręczoną. W tym też dniu rozpoczął swój bieg czternastodniowy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który upływał w dniu 8 grudnia 2015 r. Tymczasem Skarżący z powyższym wnioskiem zwrócił się dopiero w dniu 2 maja 2016 r. (data nadania). Nie ulega zatem wątpliwości, że wniosek ten wniesiony został z uchybieniem terminu. Na marginesie wskazać należy, że Organ nieprawidłowo przyjął, iż decyzja z dnia [...] listopada 2015 r. została doręczona 26 listopada 2015 r. (str. 21 verte akt administracyjnych). Nieprawidłowo wskazał również datę doręczenia ww. decyzji w odpowiedzi na skargę (str. 14 akt sądowych). Jednakże, z uwagi na fakt, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nadany został dopiero w dniu 2 maja 2016 r., powyższa pomyłka pozostaje bez wpływu na dokonaną przez Sąd ocenę niniejszej sprawy. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, iż Skarżący nigdy nie otrzymał decyzji z [...] listopada 2015 r. wskazać należy, iż nie uprawdopodobnił on, że pomimo nadania przesyłki pocztowej, nie została mu ona doręczona w trybie art. 44 k.p.a. Bez znaczenie pozostaje również podnoszona przez Skarżącego okoliczność, iż kserokopia ww. decyzji, jaką doręczono mu wraz z pismem informacyjnym z dnia 22 kwietnia 2016 r. nie zawierała pouczenia odnośnie możliwości jej zaskarżenia. Pouczenie takie zawierał bowiem oryginał tej decyzji, prawidłowo doręczony w trybie zastępczym w dniu 24 listopada 2015 r. Późniejsze doręczenie pisma stronie, którego wcześniej strona nie odebrała, nie obala domniemania doręczenia jej tego pisma w trybie art. 44 k.p.a. i wynikających z tego tytułu skutków prawnych. Nadto, w sytuacji, kiedy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze ponowne doręczenie decyzji organu I instancji nie powoduje ponownego otwarcia dla strony terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują też możliwości przyjęcia dwóch różnych dat doręczenia decyzji (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 852/09 dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższych względów Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.