V SA/Wa 2746/10

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należności z tytułu nienależnie pobranych płatności dla gospodarstwa niskotowarowego; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienia od kosztów sądowych; J. M. wnosząc skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2010r. wystąpiła z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem oraz dwójką studiujących dzieci, utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych swojego w wysokości 688,04 złotych netto (791,04 złotych brutto) i męża w wysokości 1173 złotych brutto oraz dochodów dzieci z tytułu stypendiów w łącznej wysokości 750 złotych i gospodarstwa rolnego syna o powierzchni 4,48 ha w wysokości 486,50 złotych miesięcznie. Oświadczyła, iż mieszka w domu o powierzchni 80 m2 będącym własnością syna. Wyjaśniła, iż w październiku 2010r. spłonęła stodoła w której znajdowały się pozyskane zbiory. Podała także, iż częściowe miesięczne wydatki rodziny kształtują się następująco: leczenie – 150 złotych, energia elektryczna – 150 złotych, gaz – 43 złotych, woda - 40 złotych, koszty zamieszkania dzieci studentów – 850 złotych. Do wniosku załączyła dokument potwierdzający pożar stodoły. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącej jest trudna i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Nadesłane dokumenty oraz złożone oświadczenia potwierdzają, iż wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącej z uwzględnieniem wskazanych kosztów utrzymania pozwalają wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych czterech osób. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.