V SA/Wa 2747/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. I. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... września 2010 r. Nr ... w przedmiocie odmowy wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżący wystąpił z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż przebywa na terytorium Polski nielegalnie i nie może podjąć pracy zarobkowej. Jego żona również nie pracuje, obecnie studiuje w systemie dziennym, co uniemożliwia jej podjęcie pracy. Skarżący nie jest zarejestrowany w biurze pracy, nie ma prawa do żadnego zasiłku. Skarżący nie ma możliwości opłacenia kosztów sądowych, nie posiada nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący wskazał, iż środki na utrzymanie otrzymuje od teściów, w wysokości ... zł. Właścicielem mieszkania, w którym skarżący zamieszkuje z żoną jest teść. Wydatki na utrzymanie wynoszą prąd – ... zł, czynsz – ... zł, gaz- ... zł. Inne miesięczne wydatki skarżącego i jego żony wynoszą ... zł, wyżywienie dostają od teściów, którzy mieszkają na wsi. Skarżący nie posiada rachunku bankowego i nie ma oszczędności. Do oświadczenia skarżący załączył potwierdzenia opłat za media. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący jest cudzoziemcem, przebywa nielegalnie na terytorium Polski i nie ma prawa do podjęcia pracy. Jego małżonka studiuje w systemie dziennym i również nie ma możliwości podjęcia pracy. Obydwoje utrzymują się z pomocy jaką uzyskują od rodziców żony, jednakże jej wysokość pozwala wyłącznie na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych i nie będzie wystarczająca by opłacić koszty sądowe. Z tych względów oraz kierując się zapewnieniem skarżącemu prawa do sądu należało uznać, iż zwolnienie od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 300 zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych jest uzasadnione. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.