V SA/Wa 2749/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant - st. spec. Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2011r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... września 2010r. nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej o wydaleniu z terytorium RP oddala skargę. `Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], Wojewoda [...] postanowił o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatela [...] G. B. i zobowiązał go do samodzielnego opuszczenia Polski. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r. Cudzoziemiec przebywał na terytorium RP nielegalnie a nadto nie wykazał posiadania lub możliwości uzyskania środków finansowych na pokrycie kosztów pobytu w Polsce. Organ nie znalazł także podstaw do objęcia G. B. ochroną z art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z 13 czerwca 2003 r. Podaniem z dnia 27 grudnia 2007 r. Cudzoziemiec zwrócił się do Wojewody [...] o wydanie mu karty pobytu tolerowanego wskazując, iż zarówno ojciec i dwie siostry rodzone jak i przyrodnie rodzeństwo ze związku ojca z obywatelką polską zamieszkują w Polsce. Wskazał także na nieuregulowany stosunek do służby wojskowej w [...] i grożące mu w związku z tym konsekwencje w kraju pochodzenia. W odpowiedzi z dnia [...] stycznia 2008 r. na powyższe podanie Wojewoda [...] poinformował Stronę, iż kwestie związane z pobytem tolerowanym były rozważane przez organ przy wydawaniu decyzji wydaleniowej z dnia [...] grudnia 2007 r.. Nadto ponownie odesłał do zawartych także w pouczeniu w decyzji z [...] grudnia 2007 r. informacji o drodze jej zaskarżenia. W dniu [...] stycznia 2008 r. Cudzoziemiec złożył odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], adresowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w którym ponownie powoływał się na swoje rodzinne związki z Polską i wyrażał obawę przed powrotem do [...] z powodu nie odbycia tam służby wojskowej. Postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, na podstawie art. 134 kpa, uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydaleniowej z dnia [...] grudnia 2007 r. Uznając, iż pismo Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. jest decyzją administracyjną Cudzoziemiec w dniu [...] marca 2009 r. złożył pismo adresowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zatytułowane "odwołanie". W dniu [...] maja 2009 r. w odpowiedzi na to "odwołanie" Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zajął stanowisko, iż pismo Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nie jest decyzją administracyjną i odwołanie od niego nie przysługuje a nadto wyjaśnił, iż postępowanie administracyjne w sprawie wydalenia G. B. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zostało zakończone w administracyjnym toku instancji. Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., sygn. [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę G. B. na pismo Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2009 r. informujące o nierozpatrzeniu odwołania w sprawie wniosku o wydanie karty pobytu tolerowanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż pismo Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2009 r. nie należy do żadnej z zaskarżalnych do sądu administracyjnego form działania administracji publicznej, wymienionych w art. 3 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie było decyzją administracyjną także adresowane do Strony pismo Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. W dniu [...] grudnia 2009 r. Cudzoziemiec wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2007 r., nr [...]. Wskazał na rażące naruszenie przy jej wydaniu przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terenie Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w 1950 r. Cudzoziemiec podniósł w uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności, iż decyzja z 23 grudnia 2007 r. uniemożliwia mu zamieszkiwanie z rodziną i przez to stanowi ingerencję w prawa gwarantowane przez art. 8 ust. 1 Konwencji . Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], postanowił odmówić stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Decyzja Wojewody [...] zgodna jest z obowiązującymi w dniu jej wydawania przepisami. Przepis art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w wersji powoływanej przez Cudzoziemca, tzn. stanowiący, iż cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu zaczął obowiązywać od dnia 29 maja 2008 r. a więc w kilka miesięcy po wydaniu decyzji wydaleniowej. W dniu [...] września 2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, decyzją nr [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] lutego 2010 r., nr [...] z dotychczasową argumentacją. W skardze z dnia [...] listopada 2010 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik G. B. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] stycznia 2008 r. oraz o udzielenie Skarżącemu zgody na pobyt tolerowany, ewentualnie o przekazanie sprawy Wojewodzie [...] do ponownego merytorycznego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji z dnia 15 września 2010 r. zarzucił naruszenie: - przepisów art. 7, 9, 77 § 1 i 80 kpa w zbiegu z art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i wadliwą interpretację przepisów prawa krajowego i przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka, - naruszenie przepisów art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez wadliwe przyjęcie, iż Wojewoda nie posiada obecnie możliwości udzielenia Skarżącemu zgody na pobyt tolerowany, - naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż Wojewoda nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa, podczas gdy treść decyzji Wojewody pozostaje w sprzeczności z art. 8 ust. 1 Konwencji z 1950 r. oraz Konstytucją RP zakazującą jakiejkolwiek dyskryminacji . W uzasadnieniu skargi ponownie odniesiono się do sytuacji osobistej Cudzoziemca, którego cała najbliższa rodzina zamieszkuje w Polsce. Cudzoziemiec chciał ożenić się z Polką ale został wydalony do [...]. Naruszone tym zostało jego prawo do życia rodzinnego a nadto pobyt w kraju pochodzenia zagraża jego zdrowiu i życiu. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podkreślono, iż Wojewoda [...] prawidłowo zastosował obowiązujące w dniu wydawania decyzji z [...] grudnia 2007r. przepisy a zatem nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa przy jej wydawaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie decyzji. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ administracji nie dopuścił się naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim Sąd wskazuje, iż zgodnie z art. 145 i 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie skargi może prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, stwierdzenia jej nieważności lub wydania z naruszeniem prawa, nieuwzględnienie zaś skargi skutkuje jej oddaleniem. Zawarty zatem w skardze wniosek o udzielenie skarżącemu zgody na pobyt tolerowany leży poza kognicją sądu. Nadto zaskarżona decyzja poprzedzona była decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego2010 r., nie zaś pismem Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., które nadto - jak przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 września 2009 r., sygn. V SA/Wa 1032/09 – nie było decyzją administracyjną. Odnosząc się do zarzutów sprecyzowanych w skardze Sąd stwierdza, że są one bezzasadne. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatela [...] G. B. i zobowiązująca go do samodzielnego opuszczenia Polski zgodna była z obowiązującymi w dniu jej wydania przepisami. Podstawę prawną stanowił art. 88 ust. 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach w jej brzmieniu z dnia 23 grudnia 2007 r. Stanowił on, iż cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli: ust. 1 pkt 1 - przebywa na tym terytorium bez wymaganej wizy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE; ust. 1 pkt 3 - nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie może wskazać wiarygodnych źródeł ich uzyskania. Organ ustalił prawidłowo stan faktyczny sprawy, który wypełniał przesłanki z art. 88 ust. 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach. Podkreślić trzeba, iż na gruncie art. 88 powstało jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych stojące na stanowisku, iż artykuł 88 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach należy do kategorii przepisów dla organu wiążących, a to oznacza, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści przepisu - skutek jest określony w przepisie, a organ nie ma wyboru, co do treści rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej bezsporne, przyznane przez Skarżącego były okoliczności związane z jego nielegalnym pobytem na terenie Polski. W tej sytuacji nie mogły mieć wpływu na treść zaskarżonej decyzji oświadczenia Strony o długoletnim przebywaniu na terenie Polski, zamieszkiwaniu tu najbliższej rodziny i planach zawarcia związku małżeńskiego. Organ wydając decyzję o wydaleniu Cudzoziemca z terytorium RP miał także na względzie, czemu dał wyraz w treści jej uzasadnienia, przesłanki z art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, w jej brzmieniu z dnia 23 grudnia 2007 r., tj.: Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie: ust.1 pkt 1 - mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. Sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyrażały pogląd, iż instytucja pobytu tolerowanego nie może służyć unikaniu odpowiedzialności za naruszenia porządku prawnego w kraju pochodzenia a możliwość poniesienia konsekwencji prawnych za nieodbycie służby wojskowej nie może być uznana za naruszenie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Bezsporne w sprawie jest, iż przepis art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, na który powołuje się Strona, a w myśl którego cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. - zaczął obowiązywać od dnia 29 maja 2008 r. a więc już po wydaniu decyzji wydaleniowej. W powyższym stanie faktycznym i prawnym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ocena ta oparta jest na jednoznacznym stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż: "Rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, jest stan prawa w dniu wydania tej decyzji; na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji tego prawa" (wyrok NSA z dnia 28 listopada 1997 r.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.