V SA/Wa 275/15

WyrokWSA w Warszawie2015-05-19

Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Mirosława Pindelska, Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwianie startu młodym rolnikom", odmawiając uwzględnienia wydatków poniesionych po terminie lub na cele niezgodne z biznesplanem, a także czy zasada proporcjonalności została naruszona poprzez żądanie zwrotu całej kwoty pomocy w związku z niewielką niedopłatą?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazał na konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy płatności rat kredytu hipotecznego przypadały do terminu wymaganego do wydatkowania środków, co mogłoby zmniejszyć kwotę uznaną za nienależnie pobraną. Ponadto, sąd podkreślił zasadę proporcjonalności, wskazując, że żądanie zwrotu całej kwoty pomocy w związku z niewielką niedopłatą (861 zł, co stanowi ok. 1,72% kwoty pomocy) może być nieproporcjonalne.
Stan faktyczny
Skarżący otrzymał pomoc finansową "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości 50 000 zł. Organy administracji ustaliły, że skarżący nie wydał wymaganych 70% kwoty pomocy (tj. 35 000 zł) na cele zgodne z biznesplanem do dnia 9 lipca 2013 r., ponieważ wydał jedynie 34 139 zł na zakup gruntów rolnych, a zakup ładowacza czołowego nie został uznany za zgodny z biznesplanem. W związku z tym organy uznały całą kwotę 50 000 zł za nienależnie pobraną. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, a także błędne przyjęcie definicji gruntu rolnego i naruszenie zasady proporcjonalności.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono, że nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. C. kwotę 1500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant st. spec. - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom"; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. C. kwotę 1500 zł (tysiąc pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Agencja, organ“) z [...] grudnia 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor, organ I instancji") z dnia [...] września 2014 r., nr [...] ustalająca skarżącemu – A. C. (dalej: "skarżący") kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwienie startu młodym rolnikom". Rozstrzygnięcie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym : A. C. w dniu [...] listopada 2009 r. złożył w Mazowieckim Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Na podstawie przekazanych przez skarżącego dokumentów stwierdzono, iż spełniał on przesłanki warunkujące przyznanie pomocy, wobec powyższego w dniu [...] maja 2010 r. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu A. C. pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości 50 000,00 zł. Płatność w wysokości 50 000 zł została przekazana na rachunek bankowy skarżącego w dniu [...] lipca 2010 r. A. C. w dniu [...] czerwca 2010 r. złożył w Mazowieckim Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o płatność w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Skarżący w dniu [...] grudnia 2011 r. złożył zmianę do wniosku o przyznanie pomocy w zakresie zmian w Planie Rozwoju Gospodarstwa. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] stycznia 2012 r. wysłał do skarżącego decyzję nr [...], w której wyraził zgodę na zmiany założeń biznesplanu. Skarżący realizując warunki otrzymanej decyzji w dniu [...] grudnia 2012 r. złożył dokumenty, mające potwierdzić wydatkowanie przynajmniej 70 % otrzymanej kwoty pomocy na inwestycje zgodnie z założeniami obowiązującego biznesplanu z dnia [...] grudnia 2011 r. (akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. oraz oświadczenie beneficjenta). Skarżący zakupił działkę [...] oraz [...] o powierzchni 1,8178 ha za kwotę 41 125,00 zl, z czego wkład własny stanowił 12 350,00 zł a pozostała część, tj. 28 775.00 zł była finansowana z kredytu bankowego z dopłatami ARiMR (umowa kredytowa nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r.). Skarżący w dniu [...] grudnia 2013 r. (po upływie 3 lat od dnia wypłat pomocy) złożył w Mazowieckim Oddziale Regionalnym ARiMR pisemną prośbę dotyczącą rozliczenia zobowiązania w sprawie poniesionych wydatków, dołączając fakturę [...] r. z dnia [...] czerwca 2013 r. na zakup ładowacza czołowego oraz trzy akty notarialne (Rep A nr [...] z dnia [...] listopada 20.1.2 r., Rep. A nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., Rep. A. nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. na zakup nieruchomości.) Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] lutego 2014 r. wystosował do skarżącego wezwanie do złożenia wyjaśnień. Skarżący w dniu [...] marca 2014 r. złożył w Mazowieckim Oddziale Regionalnym ARiMR wypis z rejestru gruntów z dnia [...] marca 2014 r., akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., polecenie przelewu z dnia [...] grudnia 2012 r. za grunty zakupione wg aktu notarialnego Rep. A nr [...], umowę kredytową nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., fakturę VAT nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. na zakup ładowacza czołowego oraz wyjaśnienia do wezwania. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. poinformował skarżącego o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] maja 2014 r., wystosował do skarżącego zawiadomienie nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przyznanych skarżącemu na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. o przyznaniu pomocy z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom". Skarżący w dniu [...] maja 2014 r. złożył w Mazowieckim Oddziale Regionalnym ARiMR informację, iż będzie korzystał z prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, przed wydaniem decyzji oraz prośbę o uzasadnienie na jakiej podstawie zostało wszczęte ww. postępowanie. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r., ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 50 000 zł. Strona złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że wypłaty 50 000 zł pomocy dokonano na konto Strony w dniu [...] lipca 2010 r., w związku z powyższym Strona winna wydatkować w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, co najmniej 70 % kwoty na inwestycje określone w biznesplanie tj. do dnia [...] lipca 2013 r. Zdaniem Organu prośba skarżącego z dnia [...] grudnia 2013 r. dotycząca rozliczenia zobowiązania, została złożona po terminie, do którego należało złożyć dokumenty, potwierdzające wydatkowanie co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje zgodne ze założeniami biznesplanu, tj. po [...] lipca 2010 r. Organ podkreślił, że inwestycją jaką powinien zrealizować skarżący był zakup gruntów rolnych, natomiast faktura VAT przedłożona wraz z prośbą z dnia [...] grudnia 2013 r. została wystawiona na ładowacz czołowy, który nie stanowi inwestycji zgodnej z biznesplanem. W przypadku zmiany inwestycji, podanie o zmianę biznesplanu powinno być złożone do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy, ponieważ do tego dnia beneficjent powinien zrealizować zobowiązanie dotyczące wydatkowania 70 % kwoty pomocy. Organ zaznaczył, że wziął również pod uwagę koszty wydatkowane przez skarżącego na zakup gruntów rolnych, zgodnie z przedstawionymi aktami notarialnymi. Jednakże na dzień [...] lipca 2013 r. skarżący wydatkował na ten cel kwotę w wysokości 34 139,00 zł co nie stanowi 70% z kwoty 50 tys. zł. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r. W skardze zarzucił naruszenie: - § 2 pkt. 1 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania " Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego PROW za lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007r. Nr 200, poz. 1443 z późn. zm.);  - - § 20 ust. 4 cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r.; - art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego; - art. 21 ust. 2 pkt. 1 1) ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Następnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nastąpiło błędne przyjęcie definicji gruntu rolnego i na tej podstawie żądanie nienależnie pobranej płatności finansowych z tytułu "Ułatwienie startu młodym rolnikom" w kwocie 50 000,00 zł. Zaznaczył, że na własnej stronie internetowej Agencja wskazuje, że do gruntów rolnych zalicza się budynki i budowlane o ile będą wykorzystywane do działalności rolniczej. Kwestia definicji gruntu rolnego występująca w przypadku tego działania była już przedmiotem rozważania przez Sąd Administracyjny (V SA/Wa 89/14). Zdaniem skarżącego podczas postępowania doszło do naruszenia przepisów cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. a w szczególności §18 ust. 1 pkt. 3b, ust. 2 pkt. 2, §19 pkt. 2 i § 20 ust. 4 oraz ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, w szczególności art. 2 ust. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy – zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tegoż aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obowiązującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwieniem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny bowiem dokonuje – w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych – kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może zatem – co do zasady – zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy. II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publiczne, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.). Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparaty administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa. III. W powyższym kontekście – stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. – należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach. Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływ na wynik sprawy. IV. Pomocnicze zastosowanie może mieć zasada "Ius est ars boni et aequi" (prawo jest sztuką stosowania tego, co dobre i słuszne) -paremia sformułowana przez rzymskiego prawnika Celsusa, a przytoczona przez innego jurystę Ulpiana (D. 1.1.1.) - odnosząca się do najbardziej podstawowych aspektów moralnych prawa. Oznaczała ogólną dyrektywę, iż wartości dobra (bonum) i słuszności (aequium) stanowią dla systemu prawa wartości fundamentalne, a prawo powinno być interpretowane i stosowane zawsze z ich uwzględnieniem. Także i dzisiaj winna stanowić cenne źródło inspiracji w stosowaniu prawa. V. W kontekście powyższych uwag – stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. (z przepisu tego z kolei wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną) – wskazać przede wszystkim należy, na naruszenie w sprawie idei proporcjonalności. Niewyrażona w sposób dosłowny w tekstach normatywnych zasada proporcjonalności jest postulatem spotykanym w wielu gałęziach prawa. Odnajdujemy ją bowiem zarówno w prawie wyborczym, jak i administracyjnym czy unijnym, a także w prawie karnym. W interesującym ze względu na charakter sprawy aspekcie, a zatem w ujęciu zasady proporcjonalności widzianej przez pryzmat prawa administracyjnego, oznacza ona nakaz wystosowany do organów administracji publicznej, by używały one w realizacji swych działań tylko takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia danego celu. Można zatem stwierdzić, iż jest ona ogólnym nakazem i jednocześnie zakazem wiążącym administrację w bardzo wielu sferach jej działania. Wykonując swoje funkcje, administracja ma zgodnie z tą zasadą działać w sposób rozsądny i racjonalny, bez nadużywania środków i kompetencji jej przyznanych. Ma funkcjonować z jak najmniejszym uszczerbkiem dla obywateli oraz minimalnym kosztem dla społeczeństwa i jednostek. W zasadzie tej zawiera się bowiem zarówno ważenie ochrony interesu publicznego (dobra ogólnego) i interesu indywidualnego, jak i ogólny nakaz miarkowania środków w taki sposób, aby były one adekwatne do celu objętego zamiarem osiągnięcia. VI. Stan faktyczny – w zakresie żądania zwrotu środków w kwocie 50 000 zł – jest niezwykle prosty; sprowadza się do ustalenia, że Skarżący otrzymał w/w. kwotę, którą winien wydać w kwocie 35 000 zł na zakup nieruchomości określonych w biznesplanie - w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom." Kwota ta winna być wydatkowana w terminie do 9 lipca 2013r. Z pisemnego rozliczenia, które złożył Skarżący, wynika, iż wydatkował on na zakup nieruchomości 34 139 zł ( do kosztów kwalifikowanych nie zaliczono działki siedliskowej i kosztów zakupu ładowacza). Oznacza to, że strona nie wydała – by uzyskać akceptację swego działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" – 861zł. Ta kwota w zestawieniu z 50 000 zł stanowi 1,72%, zaś w odniesieniu do 35 000 zł tylko 2,56 %, co oznacza, iż przyznane Skarżącemu środki – w jednym i drugim przypadku – prawidłowo wykorzystano w granicach około 98%. Dalsze pytanie – w ramach ustaleń Sądu - to kwestia, o jaki obszar nieruchomości wzrosłoby gospodarstwo, gdyby wydano dodatkowo kwotę 861 zł. Jeżeli przykładowo posłużymy się danymi z aktu notarialnego rep. A nr [...], z którego treści wynikało, że Skarżący zakupił działki o pow. 1,8178 ha za cenę 41 125 zł, to oznacza, iż cena 1 metra kwadratowego wynosiła 2,26 zł, a zatem za 861zł Strona mogłaby wówczas nabyć dodatkowo 381 metrów kwadratowych, co stanowi 3,81 ara ( czyli 0,0381 ha). Jest to wielkość tak znikoma, iż w pełni- w zakresie określenia negatywnych dla Skarżącego skutków - ma zastosowanie zasada proporcjonalności, o której wyżej była mowa. Nie można uznać, iż jest to podstawa do żądania – z tytułu zaniechania wydania 861 zł- zwrotu 50 000 zł. Wskazać należy, że areał 3,81 ara ( czyli 0,0381 ha) nie jest wielkością, która mogłaby radykalnie rzutować na kondycję ekonomiczną gospodarstwa Strony, zwłaszcza uwzględniając jego aktualną wielkość. VII. W dalszej kolejności wskazać należy, że organy obu instancji – bazując na treści aktu notarialnego rep. A nr [...] - prawidłowo ustaliły, że Skarżący zakupił działki o pow. 1,8178 ha za cenę 41 125 zł, z czego wkład własny stanowił 12 350 zł, zaś pozostała część – to kredyt. Załączona do akt umowa kredytowa nie wyjaśnia zagadnienia płatności poszczególnych rat (kwestia ta jest uregulowana w załączniku do umowy, którego nie załączono do akt administracyjnych), co powinno zostać ustalone w uzupełniającym postępowaniu wyjaśniającym. Gdyby jakieś płatności ( raty) - wynikające z umowy kredytowej-przypadały do [...] lipca 2013r., to – jako że dotyczą zakupu nieruchomości rolnych- winny być doliczone do wydatkowanej (i prawidłowo zaakceptowanej przez organy)- kwoty 34 139 zł. Tym samym należy odpowiednio zmniejszyć kwotę 861 zł i tym bardziej mieć na względzie ideę proporcjonalności ( oczywiście z wyjątkiem sytuacji, gdyby zwrot rat kredytowych w połączeniu z kwotą 34 139 zł przekroczył 35 000zł). Uznać zatem należało – vide pkt III uzasadnienia Sądu - iż "inne naruszenie przepisów postępowania" ( w tym przypadku – brak wyjaśnienia płatności rat pożyczki przed 9 lipca 2013r.) skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływ na wynik sprawy. Kwestia ta – nim zostanie rozstrzygnięta - wymaga przeprowadzenia stosownego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. VIII. Stosując zasadę "Ius est ars boni et aequi" Sąd de facto realizuje postulat znanego socjologa prof. A. Zybertowicza (A. Zybertowicz: Najgorsza część zła, W Sieci 2015, nr 15, s. 114) wskazujący na potrzebę "skorygowania administracji publicznej, by jej pracownicy czuli się częścią maszynerii służącej obywatelom i przedsiębiorcom, a nie przede wszystkim szukającej naszych potknięć. Oczekuje też zmiany sądownictwa, by na rozprawę nie przychodziło się po wyrok, ale po sprawiedliwość- by sędziowie od siebie samych wymagali czegoś więcej niż przestrzegania procedur, dostrzegali ludzkie problemy i roztropnie je osądzali." W ocenie Sądu – podkreślając raz jeszcze konstatacje zawarte w pkcie V uzasadnienia Sądu - należy przyjąć, iż stosując zasadę ius est ars boni et aequi, a także wyżej scharakteryzowaną ideę proporcjonalności należy zwrócić uwagę na potrzebę, aby wykonując swoje funkcje, administracja zgodnie z tymi zasadami działała w sposób rozsądny i racjonalny, bez nadużywania środków i kompetencji jej przyznanych. Ma działać z jak najmniejszym uszczerbkiem dla obywateli oraz jak najmniejszym kosztem dla społeczeństwa i jednostek. ( łac. administrare oznacza być pomocnym, obsługiwać, zaś termin ministrare-służyć). IX. W kwestii wyroku WSA w Warszawie wydanego dnia 2 czerwca 2014r., sygn. V SA/Wa 89/14 wskazać należy, iż nie jest on prawomocny ( wpłynęła skarga kasacyjna) i z tej racji argumentacja tam zawarta nie może być podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Wskazać należy, że z chwilą wydania przez NSA wyroku może mieć istotne znaczenie także dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; tak więc stronom pozostaje oczekiwać na wyrok, orzeczenie korzystając z witryny www.orzeczenia.nsa.gov.pl, zwłaszcza w sytuacji gdyby uzupełniające postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło do satysfakcjonującego – obie strony - skutku. Odnoszenie się zaś do pozostałych argumentów podniesionych w skardze należy uznać za przedwczesne. X. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi treść art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło