V SA/Wa 2753/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2010 r. Nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Skarżący złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, posiada dom o pow. ... m ² oraz nieruchomość rolną o pow. ... ha. Nie posiada przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. W rubryce 10 dotyczącej dochodów wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym skarżący wskazał – brak. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący podał, iż dochody z gospodarstwa są bardzo niskie i nie może ich określić, gdyż nadwyżki z produkcji rolnej sprzedaje na wolnym rynku. Ponad 80% zużywa na potrzeby własnej rodziny. Małżonka skarżącego otrzymuje ... zł renty. Skarżący posiada ...-letni samochód osobowy. Ponadto skarżący oświadczył, iż na zaspokojenie potrzeb bytowych i leków wydaje miesięcznie ... zł, utrzymanie domu kosztuje ... zł, gdyż posiada on własny opał i studnię. Do kosztów utrzymania finansowo pomaga matka - emerytka i siostra żony – emerytka. Skarżący nadesłał z banku zaświadczenie o prowadzonym rachunku bankowym wraz z informacją, iż na rachunek ten wpływa świadczenie emerytalne Pani M. K. (od ... wpłynęła z tego tytułu kwota ... zł) oraz o stanie środków na dzień ... lutego 2011 r. (... zł). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności i nadesłanych dokumentów oraz akt administracyjnych dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż skarżący złożył nierzetelne oświadczenie o stanie majątkowym, które uniemożliwiło dokonanie prawidłowej oceny stanu majątkowego skarżącego. Zauważyć należy, iż skarżący zobowiązany został do nadesłania wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, potwierdzających historię rachunku w okresie ostatnich 3 miesięcy. W odpowiedzi nadesłał wyłącznie zaświadczenie z banku B. o posiadaniu konta oraz informacji, co do wysokości wpływającej na niego emerytury żony i stanie środków na dzień ... lutego 2011 r. Wskazane zaświadczenie nie zawiera jednak historii operacji finansowych dokonywanych w okresie ostatnich 3 miesięcy. Ponadto z akt administracyjnych sprawy wynika, iż skarżący jako producent rolny posiada również rachunek bankowy w innym banku, z którego żaden wyciąg nie został nadesłany. Skarżący nie wskazał również wysokości dochodów z prowadzonego gospodarstwa rolnego ograniczając się jedynie do wskazania, iż nie może tego uczynić bowiem produkty sprzedaje na wolnym rynku. Ponadto w dodatkowym oświadczeniu wskazał, iż finansowo pomaga mu matka – emerytka oraz siostra żony – emerytka, nie znana jest jednak ani wysokość tej pomocy ani również to czy wskazane osoby pozostają ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym, czy też prowadzą oddzielne własne gospodarstwa i jedynie pomagają finansowo skarżącemu. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby. Skarżący wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia winien uważnie zapoznać się z treścią wezwania celem jego rzetelnego wykonania. We wskazanej sytuacji jego oświadczenie należało uznać za niekompletne, budzące wątpliwości i uniemożliwiające dokonanie właściwej oceny sytuacji materialnej w jakiej znajduje się skarżący. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.