V SA/Wa 2760/08
WyrokWSA w Warszawie2009-06-16
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Irena Jakubiec-Kudiura, Ewa Wrzesińska-Jóźków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada do Spraw Uchodźców prawidłowo uchyliła decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą nadania statusu uchodźcy i umorzyła postępowanie pierwszej instancji, podczas gdy w sprawie matki skarżącego wydano decyzję ostateczną o udzieleniu ochrony uzupełniającej?Ratio decidendi
Decyzja Rady do Spraw Uchodźców, która uchyliła decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i umorzyła postępowanie pierwszej instancji w sprawie nadania statusu uchodźcy małoletniemu, jest nieprawidłowa. Sąd uznał, że w sytuacji, gdy matka małoletniego uzyskała ochronę uzupełniającą, co miało istotny wpływ na sytuację prawną i faktyczną dziecka, organ odwoławczy powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie, a nie umarzać postępowanie. Uchylenie decyzji pierwszej instancji i umorzenie postępowania było wadliwe, zwłaszcza w kontekście późniejszej decyzji o udzieleniu ochrony uzupełniającej matce i małoletniemu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi małoletniego M. A., reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego L. A., na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z lipca 2008 r. Decyzją tą uchylono decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z lutego 2008 r., która odmawiała nadania statusu uchodźcy małoletniemu. Rada do Spraw Uchodźców umorzyła postępowanie pierwszej instancji, powołując się na tożsamość przedmiotu kolejnych postępowań i zasadę trwałości decyzji administracyjnej. Strona skarżąca podnosiła naruszenie przepisów k.p.a. oraz zasadę jedności rodziny, a także powołała się na wyrok WSA wskazujący, że organ odwoławczy w sytuacji przesłanek do umorzenia może umorzyć postępowanie odwoławcze, a nie uchylać decyzję pierwszej instancji i umarzać postępowanie.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę ... zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M.A., w imieniu którego działa przedstawiciel ustawowy L. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... lipca 2008 r. nr ... w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy oraz umorzenia postępowania I instancji. 1. uchyla zaskarżaną decyzję, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. W. – ... tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę ... zł (...), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę ... zł ...), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę ... zł (...) a nadto ... zł (...) tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.
Decyzją z ... lutego 2008 r. nr ... Prezes Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił uwzględnienia wniosku złożonego ... stycznia 2008 r. przez L. A. działającą jako przedstawiciel ustawowy w imieniu M. A., małoletniego obywatela ... narodowości ..., o nadanie wymienionemu statusu uchodźcy w rozumieniu Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. oraz Protokołu dotyczącego statusu uchodźców, sporządzonego w Nowym Jorku 31 stycznia 1967 r. [Dz.U. nr 119 z 1991 r., poz. 515 i 517] i jednocześnie nakazał stronie opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.
Orzekając w sprawie na skutek odwołania wnioskodawcy, Rada do Spraw Uchodźców decyzją z ... lipca 2008 r. nr ... uchyliła zaskarżoną decyzję i umorzyła postępowanie w pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji Rada do Spraw Uchodźców podała, że w sprawie została wydana decyzja merytoryczna, podczas gdy w tym samym stanie faktycznym Rada do Spraw Uchodźców wydała decyzję ostateczną z dnia ... grudnia 2006 r. Nr ... w rozumieniu art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.], dalej: k.p.a., która może być zweryfikowana jedynie w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 16 § 1 zdanie drugie k.p.a. bądź też w wyniku rozpatrzenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w przypadku stwierdzenia, że została wydana z naruszeniem prawa. Wniosek złożony w dniu ... stycznia 2008 r. dotyczył tego samego podmiotu oraz tego samego przedmiotu, tj. nadania statusu uchodźcy i oparty był na tym samym stanie faktycznym. W niniejszej sprawie w ocenie organu wystąpiła tożsamość pomiędzy przedmiotem kolejnych postępowań, co jest sprzeczne z zasadą trwałości decyzji administracyjnej i musi skutkować stwierdzeniem jej nieważności.
W skardze na powyższą decyzję strona wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia bądź zawieszenie postępowania, podnosząc naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż organ nie rozpatrzył wniosku małoletniego w ścisłym związku z wnioskiem jego matki – nie uwzględnił pozostawania w kraju przez matkę małoletniego. W sprawie matki natomiast toczy się postępowanie przed organem pierwszej instancji, co ma znaczenie z tego względu, iż jeżeli wynik procedury uchodźczej w stosunku do niej zakończy się decyzją pozytywną, to będzie to miało wpływ na wynik procedury uchodźczej skarżącego w niniejszej sprawie. Strona skarżąca powołała się w tym miejscu na zasadę jedności rodziny, która zgodnie z Podręcznikiem UNHCR została włączona do definicji uchodźcy (§183).
W piśmie z 20 sierpnia 2008 r. strona uzupełniła swą skargę wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa poprzez uchylenie decyzji pierwszej instancji. Powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 2796/07, z którego wynika, iż organ odwoławczy w sytuacji wystąpienia przesłanek do umorzenia postępowania może umorzyć postępowanie odwoławcze, a nie uchylić decyzję pierwszej instancji i umarzać postępowanie.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również te okoliczności, które wprawdzie nie zostały wskazane w skardze jako zarzut, ale które miały wpływ na tę ocenę.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z akt sądowych o sygn. V SA/Wa 2759/08 (k. 91-101), w sprawie L. A. - matki małoletniego skarżącego - toczyło się postępowanie z jej wniosku z ... kwietnia 2007 r. o nadanie statusu uchodźcy, zakończone ostateczną decyzją Rady do Spraw Uchodźców z ... maja 2009 r. Nr ... Wymienioną decyzją udzielono wnioskodawczyni - oraz jej małoletniemu synowi, M. A., ochrony uzupełniającej zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [Dz. u. Nr 128, poz. 1176 z późn. zm.].
Matka skarżącego nie zostanie zatem wydalona i pozostanie na terytorium Rzeczypospolitej, przez co powyżej omawiana decyzja ma istotny wpływ na sytuację prawną i faktyczną małoletniego skarżącego. Ponadto, zgodnie z art. 89f ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi, który korzysta z ochrony uzupełniającej, przysługują uprawnienia cudzoziemca, któremu udzielono zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, o ile przepisy ustawy lub innych ustaw nie stanowią inaczej. W tym stanie rzeczy do małoletniego M. A. – jako dziecka L. A., która uzyskała ochronę uzupełniającą, odpowiednie zastosowanie powinna znaleźć treść art. 53 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 53 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 54 pkt 3a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach [tj. Dz.U. z 2006 r., Nr 234, poz.1694 z późn. zm.].
Decyzja z ... maja 2009 r., jakkolwiek wydana po wydaniu zaskarżonego w przedmiotowej sprawie aktu – kończy postępowanie administracyjne wszczęte na skutek wniosku z ... kwietnia 2007 r., tak więc przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Z tej przyczyny zatem uchylenie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i umorzenie postępowania należy uznać za nieprawidłowe.
Rozpoznając sprawę ponownie organ winien zbadać sprawę pod względem formalnym i merytorycznym oraz dokonać wnikliwej oceny materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) i wydać rozstrzygniecie zgodnie z obowiązującym prawem, biorąc pod uwagę treść decyzji Rady do Spraw Uchodźców z ... maja 2009 r.
W związku z powyższym i na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło