V SA/Wa 2761/07
WyrokWSA w Warszawie2008-03-12
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, prawidłowo ocenił sytuację materialną i rodzinną zobowiązanego, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności i stosując przepisy prawa materialnego oraz proceduralnego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych narusza przepisy procedury administracyjnej, w szczególności art. 107 § 3, art. 11, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co uzasadnia jej uchylenie. Organ dokonał pobieżnej oceny stanu faktycznego, nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności dotyczących sytuacji materialnej rodziny, wydatków związanych z leczeniem dziecka oraz nie odniósł się do twierdzeń o zawieszeniu działalności gospodarczej w okresie powstawania zadłużenia. Uznaniowy charakter przepisów dotyczących umorzenia składek nie zwalnia organu z obowiązku wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego.Stan faktyczny
Skarżący Z. K. wniósł o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, powołując się na trudną sytuację materialną, chorobę syna i własne problemy zdrowotne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oraz Prezes ZUS odmówili umorzenia, wskazując na istnienie majątku (samochód) umożliwiającego egzekucję oraz brak całkowitej nieściągalności zadłużenia. Skarżący kwestionował zasadność naliczania składek, podnosząc kwestię błędów popełnionych przez ZUS i wprowadzania go w błąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy nieprawidłowo oceniły sytuację faktyczną i naruszyły przepisy proceduralne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2008r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy uchyla zaskarżoną decyzję.
Przedmiotem skargi z 23 października 2007 r. wniesionej przez Z K jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2007 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Nr [...]z dnia [...] lipca 2007 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. Z K się zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zadłużenia z tytułu składek. W wniosku wskazał, iż nie jest w stanie spłacić zadłużenia, gdyż nie pracuje od [...] r., zaś jego stan zdrowia nie pozwala mu na podjęcie pracy. Zaznaczył, iż jego przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikały ze złego stanu jego zdrowia. Powołał się także na niewiedzę co do faktu, iż zawieszenie działalności gospodarczej jest niezgodne z przepisami prawa, wskazując iż Zakład przyjmował jego zgłoszenia o zawieszeniu działalności nie informując, iż jest to niedopuszczalne. Zobowiązany podał również, iż jego młodszy syn jest chory [...].Choroba syna pochłania spore środki finansowe. Obecnie zatrudniona jest tylko żona dłużnika, która otrzymuje najniższe wynagrodzenie. Wnioskodawca zaznaczył, iż ma trudności finansowe z utrzymaniem rodziny i nie jest w stanie ponieść dodatkowych obciążeń finansowych.
Postanowieniem nr [...]z dnia [...] stycznia 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawiesił postępowanie o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne. Organ w swym rozstrzygnięciu wskazał, iż decyzja wymierzająca składki na ubezpieczenie emerytalne dłużnika została zaskarżona do Sądu Okręgowego w K. i nie jest prawomocna, co uniemożliwia rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległych składek.
Pismem z dnia [...]kwietnia 2007 r. dłużnik ponowił swój wniosek o umorzenie składek wraz z odsetkami, wskazując na brak środków potrzebnych do uregulowania zadłużenia.
Postanowieniem nr [...]z dnia [...] kwietnia 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podjął postępowanie w sprawie wniosku dłużnika o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne. W uzasadnieniu postanowienia
Organ wskazał, iż Sąd Apelacyjny w K. Wydział VIII Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] października 2006 r. oddalił apelację dłużnika od wyroku Sądu Okręgowego w K. w sprawie decyzji wymierzającej składki na ubezpieczenie emerytalne dłużnika.
Decyzją nr [...]z dnia [...] lipca 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w stosunku do dłużnika prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., który nie stwierdził całkowitej nieściągalności zadłużenia. Organ wskazał, iż zobowiązany jest posiadaczem samochodu osobowego marki [...] rok produkcji [...], który może zostać zabezpieczony na należności z tytułu nieopłaconych składek. Zaznaczył, iż istnieje możliwość dochodzenia należności, a w związku z tym nie zostały spełnione przesłanki do umorzenia zaległości w oparciu o art. 28 ust 2 u.s.u.s.
Natomiast wnioskodawca nie udokumentował okoliczności uzasadniających umorzenie należności ze względu na chorobę najbliższych członków rodziny i związany z tym obowiązek ich utrzymania i leczenia. Sam zobowiązany posiada orzeczenie [...], ale umożliwia mu ono podjęcie pracy w określonych warunkach.
Pismem z dnia [...] lipca 2007r. stanowiącym wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zobowiązany wskazał, iż dochód na jednego członka jego rodziny wynosi [...]zł miesięcznie. Zaznaczył, iż nie jest możliwa spłata zadłużenia wobec ZUS, gdyż zagrażałoby to zaspokojeniu potrzeb życiowych jego rodziny. Podniósł, iż organ nie odniósł się do choroby jego syna[...]. Nie stać go na leczenie i dlatego nie udokumentował wydatków leczniczych. Stwierdził, że ZUS swoim stanowiskiem wysyła go po pomoc społeczną, co nie powinno mieć miejsca. Wskazał także, iż sam choruje na[...]. Podkreślił, iż nie może pracować, gdyż posiada [...], zaś oferty pracy , które mu proponowano zawierały propozycje pracy bez umowy lub z wynagrodzeniem w wysokości minimum socjalnego. Wniósł o zatrudnienie go w ZUS.
Decyzją nr [...]z dnia [...] września 2007 r. Prezes ZUS działający w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. podzielając ustalenia organu pierwszej instancji, co do stwierdzenia braku całkowitej nieściągalności zadłużenia. Istnienia samochodu osobowego marki [...]jako składnika majątkowego umożliwiającego dochodzenie należności. Stwierdził tym samym brak przesłanki do umorzenia zaległości w oparciu o art. 28 ust 2 u.s.u.s. Prezes Zakładu podkreślił, iż w sprawie brak jest również podstaw do umorzenia należności w oparciu o przepis § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Zaznaczył, iż Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. stwierdził u dłużnika [...] naruszenia sprawności organizmu, co w ocenie organu tylko w nieznacznym stopniu ogranicza zdolność do pracy. Prezes Zakładu wskazał, iż zobowiązany w dniu [...].01.2003r. złożył wniosek o rentę z tytułu niezdolności co pracy, który uzasadnił schorzeniem w postaci [...]
Stan zdrowia dłużnika był przedmiotem oceny Sądu Okręgowego w K . Powołani w tej sprawie biegli nie stwierdzili niezdolności do pracy. Na tej podstawie prawomocnym wyrokiem z dnia 19.04.2004r. Sąd oddalił odwołanie, utrzymując tym samym w mocy decyzję ZUS odmawiającą prawa do renty z powodu braku niezdolności do pracy. Prezes Zakładu stwierdził, iż żaden z załączonych do wniosku dokumentów lekarskich nie potwierdził niezdolności do pracy dłużnika. Podniósł także, iż w zaświadczeniu z dnia [...].01.2007r. [...]Ośrodek Medycyny Pracy w K. stwierdził zdolność dłużnika do pracy na wysokości pod warunkiem systematycznej kontroli internistycznej. Zaświadczenie lekarskie z [...].01,2007r. wydane w wyniku badania przeprowadzonego w celu zatrudnienia, stwierdza zaś niezdolność dłużnika do pracy na konkretnym stanowisku - ślusarza.
Natomiast z zaświadczenia z dnia [...].04.2007r. wnika że zobowiązany leczy się w gabinecie lekarza rodzinnego w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w A z powodu [...]
Z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności syna P K, wynika, że nie wymaga on stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby
Organ podkreślił, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podał, iż otrzymuje propozycje pracy jednak nie przyjął ze względu na oferowane najniższe (obowiązujące w kraju) wynagrodzenie. Zdaniem organu świadczy to o braku chęci polepszenia sytuacji materialnej rodziny.
Prezes Zakładu wskazał, iż Powiatowy Urząd Pracy w W. Filia w A. pismem z dnia [...].08.2007r. poinformował, że dłużnik nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych. Zaznaczono iż, informacja o wysokości wynagrodzenia żony zobowiązanego nie ma wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy, gdyż zdaniem organu świadczy tylko o tym że z tytułu jej zatrudnienia rodzina osiąga comiesięczne dochody. Ustalono, iż zobowiązany nie korzysta z żadnej formy pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej. Nie zostały także przedłożone żadne dokumenty informujące o innych zobowiązaniach oprócz zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Prezes Zakładu podkreślił, iż okoliczność podlegania ubezpieczeniom społecznym i wynikający z tego obowiązek opłacania składek, rozstrzygnięty został prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24.10.2006r. Zaznaczył, iż podnoszone we wniosku zarzuty o objęciu ubezpieczeniem społecznym były już przedmiotem analizy i nie zasługują na ponowne rozpatrywanie. Organ uznał, iż dokonana przez organ pierwszej instancji ocena materiału dowodowego oraz ustalenia dotyczące braku okoliczności uzasadniających umorzenie należności z tytułu składek były prawidłowe.
Pismem z dnia 23 października 2007 r. Z K złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...]z dnia [...] września 2007r. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż ZUS rości sobie prawo do składek, które są nienależne. Zaznaczył, iż został wprowadzony w błąd przez ZUS. co naraziło go na szkody materialne, utratę działalności, pracy, spokoju rodziny oraz życie na poziomie minimalnym. Skarżący zaznaczył, iż decyzja organu godzi w swobodne rozwijanie przedsiębiorczości.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z unormowaniem zawartym w art. 134 p.p.s.a, sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić iż zaskarżona decyzja narusza przepisy procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z ust. 1 wymienionego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Na podstawie ust. 2 powołanego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Natomiast, w myśl ust. 3a art. 28 cyt. ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a omawianej regulacji prawnej, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 wymienionego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Przywołane przepisy normujące umarzanie należności z tytułu składek, tj. tak przepis ust. 2 jak i ust 3a art. 28 omawianej ustawy, posługują się sformułowaniem "mogą być", a to oznacza, iż regulacje te należą do sfery uznania administracyjnego. W takiej sytuacji organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym zaznaczyć trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), tj. przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), a także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Przy czym w konstrukcji prawnej nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, i udowodnić, iż on jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego -w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli- winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym -stosownie do treści art. 107 k.p.a.- jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3 art. 107 k.p.a.). Tak więc, uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz
ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego.
Oceniając treść zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż z jej uzasadnienia, a w szczególności decyzji pierwszoinstancyjnej wynika, że organ dokonał jedynie pobieżnej oceny stanu faktycznego zakładając, że z uznaniowego charakteru decyzji wynika umocowanie do wydania decyzji odmownej w każdych okolicznościach sprawy. Organ odmawiając umorzenia należności zobowiązany był należycie wykazać, że okoliczności sprawy nie uzasadniają zastosowania tej instytucji. Motywując swą decyzję organ stwierdził m.in., ,,iż informacja o wysokości wynagrodzenia żony dłużnika nie ma wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy, świadczy tylko o tym że z tytułu jej zatrudnienia rodzina osiąga comiesięczne dochody." Prezes Zakładu w uzasadnieniu swej decyzji podając, iż wobec skarżącego nie zaistniały przesłanki świadczące o tym, że opłacenie należności składkowej nie pozbawiłoby jego lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych, nie wyjaśnił jaka jest wysokość dochodu rodziny skarżącego Nie dokonał też porównania uzyskiwanych dochodów rodziny skarżącego z wydatkami związanymi z zaspokojeniem niezbędnych potrzeb życiowych. Organ analizując sytuację materialną rodziny skarżącego nie rozważył także wpływu wydatków związanych z leczeniem choroby dziecka skarżącego[...], na kondycję finansową rodziny skarżącego. Uznał jedynie, że dziecko nie wymaga stałej opieki, [...]. Sama opieka nie jest jedynym wydatkiem związanym z chorobą [...].Jest faktem powszechnie znanym, iż choroba ta wymaga zarówno stałych leków jak i utrzymywania stosownej diety. Okoliczności te organ pominął milczeniem mimo, że wpływają w sposób istotny na ustalenia faktyczne w sprawie. Brak jest analizy, czy [...] zł wynagrodzenia brutto żony wystarcza na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania rodziny. Organ ustalając możliwość pracy skarżącego zarzucił mu, iż nie przyjmuje on oferowanej mu pracy przez co sam pozbawia rodzinę środków utrzymania. Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarżący podnosił, iż oferowano mu pracę ,, bez umowy" Co ten termin oznaczał według skarżącego organ nie ustalił. Nie można wykluczyć tzw. pracy ,,na czarno" Ponadto organ wyciągając wniosek o odmowie skarżącego podjęcia pracy pominął milczeniem gotowość pracy i ofertę jej świadczenia złożoną przez tegoż skarżącego samemu organowi. Są to fakty, do których organ winien się odnieść i dopiero wyciągać stosowne, logiczne wnioski w sprawie.
Zgodnie z art. 77 § 1 Kpa to na organie, a nie na stronie ciąży obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Realizacja zasady prawdy materialnej, wynikającej z ww. przepisu, wymaga podjęcia przez organ działań w celu zebrania wszelkich dowodów mających znaczenie prawne. W sytuacji, gdy organ takie działania podejmie powinien dać temu wyraz w swej decyzji.
Fakultatywny charakter art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie usprawiedliwia odstąpienia organu od prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie oraz oceny materiału dowodowego. Prezes Zakładu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonując oceny interesu publicznego w kontekście ważnego interesu zobowiązanego nie udowodnił, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień wnioskodawcy.
Ponadto organ nie odniósł się do twierdzeń skarżącego podnoszonych w toku postępowania administracyjnego, iż zaległości powstały w okresie kiedy była zawieszona działalność gospodarcza. Fakt zawieszenia tej działalności był zgłaszany organowi. W sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, iż zaległość istnieje w ustalonej przez organ wysokości. Nie mniej jednak ustalenie, czy rzeczywiście skarżący zgłaszał zawieszenie działalności w czasie kiedy to zawieszenie następowało powinno być dokonane i rozważone w kontekście powstania odsetek od zaległości. Należy wskazać, iż to na płatniku spoczywa obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w przewidzianym terminie. Obowiązku tego nie można jednak rozpatrywać w oderwaniu od obowiązków ciążących na ZUS z mocy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 68 ust.1 pkt "d" i "e" ustawy do obowiązków ZUS należy prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek z tytułu należnych składek i wypłacanych przez nich świadczeń podlegających finansowaniu z funduszy ubezpieczeń społecznych lub innych źródeł oraz prowadzenie indywidualnych kont ubezpieczonych i kont płatników składek. Należy także wskazać, iż zgodnie z art. 68 ust 1 pkt 8 u.s.u.s, do obowiązków Zakładu należy popularyzacja wiedzy o ubezpieczeniach społecznych. Ponadto wymaga podkreślenia, iż Zakład jako organ administracji publicznej działający w oparciu o przepisy k.p.a, powinien ustosunkować się do treści zgłaszanych twierdzeń, żądań przez płatników składek. W przypadku wątpliwości co do treści żądania organ powinien wezwać wnoszącego pismo do sprecyzowania jego treści. W związku z powyższym ustalenia wymaga, czy były takie zgłoszenia i czy organ nie wzywając płatnika do zapłaty składek nie wywiązał się z nałożonych przepisami prawa obowiązków. Powyższe wynika z zasady pogłębiania zaufania do organu, wyrażoną w art. 8 k.p.a., a także z zasadą obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej określonej w art. 9 k.p.a.
Ustalenia i ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego - w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela - winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W konsekwencji, Sąd przyjął, iż uzasadnienie skarżonej decyzji świadczy o tym, iż skarżone orzeczenie wydane zostało z uchybieniem art. 107 § 3 k.p.a. Rozstrzygając sprawę ponownie ZUS winien więc uwzględnić całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a następnie na tej podstawie dokonać oceny poszczególnych dowodów i ustalić w ten sposób stan faktyczny. Dopiero wszechstronne wyjaśnienie sprawy w kontekście przepisów prawa materialnego przy zachowaniu przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności przedstawionych powyżej, daje prawo do podjęcia stosownej decyzji
Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że decyzja ta, wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, z powodu naruszenia powyżej analizowanych przepisów proceduralnych, w tym w szczególności art. 107 § 3, art. 11 oraz art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., z przyczyn, które wyżej przedstawiono, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło