V SA/Wa 2762/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... września 2007 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy uchyla zaskarżoną decyzję A. Z. nawiązując do prowadzonej przeciwko niemu egzekucji administracyjnej w oparciu o wskazywane tytuły wykonawcze dotyczące zaległych składek na ubezpieczenie społeczne wystąpił o umorzenie mu wszelkich zaległości objętych wspomnianymi tytułami. Wskazał, że jego sytuacja finansowa nie pozwala mu na uiszczenie zaległości na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Decyzją z dnia ... lipca 2007 r. nr ... Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zainteresowanemu umorzenia składek społecznych oraz odsetek i kosztów upomnienia na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego i Fundusz Pracy za okresy oraz w kwotach określonych w decyzji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał i omówił przepisy prawa, które mają zastosowanie w sprawie podnosząc, że w stosunku do strony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. W ramach prowadzonego postępowania dokonano m. in. zajęcia wierzytelności z tytułu umowy zlecenia. Organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku po stronie zainteresowanego, w związku z czym brak jest podstaw do uznania, że w odniesieniu do niego zachodzi całkowita nieściągalność o jakiej jest mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych( t.j. Dz. U. z 2007 nr 11 poz. 74 z późn. zm.), co powoduje że istnieje możliwość dochodzenia roszczeń od niego. Ponadto zainteresowany w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą mu dochody, nie wykazał ażeby w jego życiu doszło do nadzwyczajnych wydarzeń o jakich jest mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Z prowadzonej działalności uzyskuje od ... do ... zł miesięcznie. Nie wskazał przy tym jakie ma wydatki poza obowiązkiem spłaty ... zł. m-cznie z tytułu kredytu i jakie ponosi koszty utrzymania. Ponadto ZUS wskazał, .że rozporządzenie nie ma zastosowania do składek za pracowników, wobec czego brak jest podstaw do umorzenia należności z tego tytułu. W związku z powyższą decyzją zainteresowany złożył do Prezesa ZUS wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. We wniosku powołał się na to, że w jego ocenie przepisy ustawy powołane w decyzji nie mają zastosowania, ponieważ w odniesieniu do obowiązku opłacania składek zastosowanie ma Konstytucja, która takiego obowiązku nie nakłada. Dla poparcia swojego stanowiska skarżący powołał się we wniosku na określone przepisy Konstytucji, które powinny być rozważone przez ZUS i które powinny prowadzić do umorzenia zaległych należności. W toku ponownego rozpoznania sprawy wnioskodawca podniósł, że mieszka z rodzicami, z którymi pokrywa wspólnie wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, złożył dowody opłat czynszu za lokal mieszkalny oraz kserokopię decyzji ZUS o waloryzacji emerytury dotyczącej jego ojca. Decyzją z dnia ... września 2007 r. nr ... Zakład Ubezpieczeń Społecznych ( w imieniu którego działa Prezes) na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zakład ustalił, że skarżący mieszka z rodzicami, nie ma nikogo na utrzymaniu, ponosi wydatki związane z utrzymaniem rodziny. W dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą uzyskując z tego tytułu dochód od ... do ... zł. miesięcznie. Jego ojciec otrzymuje emeryturę w wysokości ... zł. netto m-cznie. Zainteresowany, nie złożył żadnych informacji na temat ponoszonych wydatków ograniczając się do udokumentowania wysokości czynszu za mieszkanie. Na złożonych dowodach wpłat figurują dane ojca strony. Analizując ponownie materiał dowodowy w zestawieniu z przepisami mającymi zastosowanie w sprawie organ wskazał, że brak jest podstaw ażeby uznać możliwość umorzenia stronie zaległych składek. Organ odniósł się do treści rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. i wskazał, że w odniesieniu do zainteresowanego nie zachodzą określone nim przesłanki, uregulowanie składek będzie obciążeniem dla strony, ale nie spowoduje to braku możliwości zaspokojenia jego niezbędnych potrzeb życiowych. Od decyzji tej zainteresowany złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucił, że decyzja pozbawiona jest podstaw prawnych i stoi w kolizji z jego uprawnieniami wynikającymi z Konstytucji w szczególności narusza prawa określone treścią art. 32, 47, i 67 Konstytucji. W tym stanie rzeczy wniósł o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę ZUS wnosił o jej oddalenie podnosząc, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą od 2003 r. i nie uiszcza wiążących się z tym składek do ZUS. Mimo, że prowadzi działalność gospodarczą również obecnie nie płaci składek bieżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ponadto należy wskazać, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając sprawę w tym zakresie należy uznać, że skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy stwierdzić, że kognicja sądów administracyjnych w odniesieniu do składek płatnych na rzecz ZUS ogranicza się jedynie do orzekania w przedmiocie umorzenia składek i określa ją treść art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Umorzenie może dotyczyć jedynie składek istniejących w określonej wysokości i za określony okres czasu. Kwestie związane z istnieniem lub nieistnieniem obowiązku płacenia składek, ich wysokości są rozstrzygane przez sądy powszechne. Ma to takie znaczenie, że należy uznać, że nie należy do sądu administracyjnego prawo rozważania istnienia obowiązku opłacania składek co do zasady, nawet jeżeli zarzuty takie formułowane są tak jak w przedmiotowej sprawie - w oparciu o treść przepisów zawartych w Konstytucji. W sprawie rozpatrywanej na skutek skargi A. Z. istotą jest jego wniosek o umorzenie składek za ściśle określony czas i w określonej wysokości wraz z odsetkami. Oceniając prawidłowość decyzji w takich ramach należy stwierdzić, że nie jest ona prawidłowa, ponieważ jej treść nie jest jednoznaczna. W treści decyzji ( uzasadnienie) organ odnosi się bowiem również do określonych zaległości z tytułu składek za pracowników wskazując, że nie podlegają one umorzeniu. Z decyzji tej nie można jednak wywnioskować, czy jakieś kwoty składek np. zdrowotnych, są zawarte w kwotach składek o jakich jest mowa w osnowie decyzji, czy też nie, a jeśli nie, to jaki związek ze składkami, których dotyczy wspomniana decyzja, mają zaległe składki za pracowników. Jest to istotne zwłaszcza jeśli się zważy, że w piśmie z dnia ...08 2007r. poprzedzającym wydanie decyzji a skierowanym do strony, wyliczone zostały zaległe, obciążające ją składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i FP za okresy i w kwotach, które różnią się częściowo od tych o jakich organ ostatecznie rozstrzygnął. W szczególności nie wiadomo, czy rozważania dotyczące tych składek mają związek z zaskarżoną decyzją, czy też, że być może wydano jeszcze jakąś inną decyzję. Okoliczność ta powoduje, że ponieważ konieczne jest czytelne wyjaśnienie tej kwestii, a co za tym idzie konieczność uzasadnienia decyzji w sposób o jakim mowa jest w treści 107 § 3 K.p.a., należało zaskarżoną decyzję uchylić. Wskazać przy tym trzeba, że rozpoznając sprawę ponownie, organ ma obowiązek dokonać odpowiednich ustaleń dotyczących aktualnej sytuacji strony wzywając ją do wykazania okoliczności, które mają znaczenie dla podjęcia decyzji, a nadto ma obowiązek zastosować wobec strony art. 10 kpa. Mając powyższe okoliczności na względzie i uznając, że sprawa nie została właściwie rozważona o czym była mowa powyżej, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając w oparciu o treść art. 145 § 1 ust. 1 lit.c orzekł jak w sentencji wyroku.