V SA/Wa 2762/10
WyrokWSA w Warszawie2011-08-03
Skład orzekający: Krystyna Madalińska – Urbaniak, Małgorzata Rysz, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP jest zasadna, gdy cudzoziemiec usiłował przekroczyć granicę państwową wbrew przepisom, posiadając jedynie wizę krajową, a jednocześnie podnosi argumenty o niestabilnej sytuacji w kraju pochodzenia?Ratio decidendi
Decyzja o wydaleniu cudzoziemca jest zasadna, gdy cudzoziemiec usiłował przekroczyć granicę państwową wbrew przepisom, posiadając jedynie wizę krajową, która uprawnia do pobytu wyłącznie na terytorium Polski. Brak jest podstaw do udzielenia zgody na pobyt tolerowany, jeśli sytuacja w kraju pochodzenia jest ogólnie niestabilna, ale nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla życia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego cudzoziemca.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP, który usiłował przekroczyć granicę z Polski do N. posiadając jedynie polską wizę krajową. Cudzoziemiec argumentował, że powrót do kraju pochodzenia jest niebezpieczny ze względu na niestabilną sytuację społeczno-polityczną. Organy administracji uznały, że zachodzą przesłanki do wydalenia, a sytuacja w kraju pochodzenia nie uzasadnia udzielenia pobytu tolerowanego. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Beata Krajewska, , Protokolant starszy sekretarz sądowy - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi O.J. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wydalenie z terytorium RP; oddala skargę
Przedmiotem skargi O.J., obywatela N., jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] kwietnia 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...].01.2010r. orzekającej o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do 14 dni od daty otrzymania decyzji . Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...].01.2010r. Wojewoda [...], na wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej w S. z dnia [...].12.2009r. wydał decyzję [...] , na mocy której orzekł o wydaleniu O.J. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do 14 dni od daty otrzymania decyzji. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach, albowiem usiłował przekroczyć granicę państwową z terytorium Polski do N. nie posiadając na to stosownego zezwolenia. Ponadto Wojewoda [...] stwierdził, iż wobec O.J. nie zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na podstawie ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (j.t. Dz.U. z 2006 r. Nr 234 poz. 1695 z późn. zm. ).
Od powyższej decyzji cudzoziemiec wniósł odwołanie , w którym wskazał że jest studentem 5 roku Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w L. i data ukończenia studiów jest przewidywana na czerwiec 2011 roku oraz , że powrót cudzoziemca do kraju pochodzenia jest niewskazany z uwagi na aktualną sytuację społeczno-polityczną. Podniósł, że w ostatnim czasie doszło w N. do zamieszek na tle religijnym – muzułmanie zaatakowali żołnierzy w mieście B. na północy kraju i chrześcijan w centralnie położonym mieście J.. W ciąg trzydniowych zamieszek w mieście J. zginęło przynajmniej 216 osób. N. jest także zamachowiec, członek [...], który w ostatnie święta Bożego Narodzenia próbował wysadzić samolot lecący do D. Sytuacja jest niebezpieczna z uwagi na konflikty etniczne, u wybrzeży N. grasują piraci. Nie wiadomo co się dzieje z n. prezydentem U.A., który jakoby ostatnio przebywał w szpitalu w A.. W 1983r. gdy ówczesny prezydent przebywał na leczeniu poza granicami N. miał tam miejsce przewrót polityczny. Nieobecność prezydenta wzmaga obawy, że wojskowi mogą znów zechcieć sięgnąć po władzę. Ponadto podniesiono, że O.J. nie miał wiedzy, iż posiadana przez niego polska wiza pobytowa nie uprawnia go do wjazdu do innych krajów strefy Schengen.
Wspomnianą wyżej decyzją Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że O.J. przyjechał do Polski w 2004r. w celu podjęcia studiów na Uniwersytecie Medycznym w L. . Ostatnio cudzoziemiec wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w listopadzie 2009r. na podstawie wizy pobytowej krajowej wielokrotnej o symbolu D/09 wydanej w dniu 13.11.2009r. przez konsula w Berlinie z terminem ważności od dnia 16.11.2009r. do dnia 31.03.2010r., na czas pobytu 136 dni. W 23.12.2009r. zainteresowany został zatrzymany przez funkcjonariusza Placówki Straży Granicznej w S., za to, że na terenie byłego przejścia granicznego w S. autobusem marki Mercedes, linii Warszawa-Paryż, usiłował przekroczyć granicę państwa Rzeczypospolitej Polskiej do N. wbrew obowiązującym przepisom. Do protokołu przesłuchania Cudzoziemiec zeznał, że: "Udawałem się do A. w B. odwiedzić swojego kuzyna I.. On jest B., Jechałem tam na święta".
Organ odwoławczy wskazał, że bezspornie zachowanie cudzoziemca wyczerpało normę art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, gdyż wskazana wyżej polska wiza pobytowa krajowa uprawniała O.J. do wjazdu i pobytu wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast nie uprawniała do wjazdu do N. Przed zaplanowaną podróżą O.J. powinien uzyskać stosowną wizę jednolitą typu C uprawniającą do podróżowania po krajach strefy Schengen. Szef urzędu wyjaśnił, że skarżący – tak jak każda inna osoba – powinien wiedzieć o tym obowiązku w przypadku braku takiej wiedzy każdy ma obowiązek dochowania staranności odnośnie uzyskania kompleksowych informacji dotyczących warunków wjazdu na terytorium obcego państwa. Dodatkowo wskazał, że art. 88 ust. 1 pkt 6 ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organy administracji publicznej do wydania decyzji o wydaleniu cudzoziemca w przypadkach określonych w tym przepisie naruszenie prawa określającego zasady i warunki wjazdu i pobytu cudzoziemców.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.
Od powyższej decyzji cudzoziemiec wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wraz ze skargą złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, gdyż została wniesiona z uchybieniem terminu. Postanowieniem z 18 marca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi.
W skardze O.J. zarzucił decyzji naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez zaniechanie podania w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych przemawiających za uznaniem, iż wobec strony nie zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany, o których mowa w art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony prawnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, których stwierdzenie stanowiłoby negatywną ustawowa przesłankę wydania decyzji o wydaleniu oraz brak uzasadnienia prawnego decyzji w powyższym zakresie .
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o odrzucenie skargi jako wniesionej z uchybieniem terminu, a w przypadku przywrócenia terminu do wniesienia skargi o jej oddalenie. Organ przyznał, że zarzut zgłoszony w skardze jest częściowo słuszny, gdyż w decyzji nie przywołano okoliczności faktycznych przemawiających za oceną, iż w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Organ zauważył jednak, iż stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jedynie kwalifikowane, istotne uchybienia norm prawa procesowego mogą uzasadniać uchylenie decyzji.
Organ zwrócił uwagę na fakt, iż z zeznań skarżącego z dnia [...].12.2009r. nie wynika, aby obawiał się on powrotu do kraju pochodzenia. Skarżący zeznał, że nie był w kraju pochodzenia prześladowany. Z jego odwołania z dnia [...].01.2010 r. wynika, że powodem, dla którego skarżący nie chce opuścić Polski jest zbyt długie oczekiwanie na uzyskanie wizy i możliwość ponownego wjazdu do Polski.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola taka jest dokonywana w oparciu o stan faktyczny sprawy i przepisy prawne statuujące podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, istniejące w czasie podejmowania zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności (art. 133 p.p.s.a.).
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że orzeczenie to jest prawidłowe - wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawidłowo zastosowane przepisy prawa.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 88 ust.1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach.
Zgodnie z treścią art. 88 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli niezgodnie z przepisami przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę.
Dokonując literalnej wykładni powołanego przepisu podkreślić należy, iż użycie przez ustawodawcę określenia "wydaje się decyzję" nie nasuwa wątpliwości, iż mamy do czynienia z obowiązkiem wydania decyzji o określonej treści w przypadku zaistnienia wskazanych w nim przesłanek. Przy orzekaniu na gruncie tego przepisu organ nie dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, określaną jako "uznanie administracyjne". Dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki zawarte w ww. przepisie.
Bezsporne jest, że skarżący podczas kontroli na przejściu granicznym nie posiadał dokumentów uprawniających ją do przekroczenia polsko-[...] granicy państwowej oraz poruszania się po krajach strefy Schengen. Cudzoziemiec posiadał jedynie wizę krajową wielokrotną o symbolu D/09. Dokument ten uprawniał zainteresowanego do pobytu wyłącznie na terytorium Polski. Powyższe ustalenia wyczerpują – bez wątpienia – przesłankę zawartą w powołanym powyżej art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie, odnosząc się do wyjaśnień skarżącego, iż nie wiedział, że posiadany dokument nie uprawniał go do przekroczenia granicy polsko-[...], zauważyć należy, iż – jak słusznie podniósł organ – obowiązkiem skarżącego było dokładne zapoznanie się z warunkami i zakresem korzystania z posiadanej wizy pobytowej.
Skarżący zarzucił również, że orzekające w niniejszej sprawie organy nieprawidłowo oceniły, iż w jej przypadku nie zachodzą przesłanki z art. 89 ustawy o cudzoziemcach i nie uzasadniły w sposób dostateczny decyzji w tym zakresie. W ocenie Sądu nie można w pełni zgodzić się z powyższym zarzutem.
Należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, jeżeli:
1) zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany;
2) cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE i jego dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że związek małżeński został zawarty w celu uniknięcia wydalenia;
3) cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy jednolitej pobytowej upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu, o którym mowa w art. 28 ust 1 pkt 11, lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego na podstawie art. 53a ust. 2.
Jednocześnie w myśl art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 234 poz. 1695), Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, z 1995 r. Nr 36, poz. 175, 176 i 177, z 1998 r. Nr 147, poz. 962 oraz z 2002 r. Nr 127, poz. 1084);
1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;
2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu lub od cudzoziemca.
2. Cudzoziemcowi można udzielić zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, do którego wydanie cudzoziemca jest niedopuszczalne na podstawie orzeczenia sądu o niedopuszczalności wydania cudzoziemca albo na podstawie rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości o odmowie jego wydania, uwzględniając przyczynę, z powodu której odmówiono wydania cudzoziemca, oraz interes Rzeczypospolitej Polskiej.
Należy przyznać rację skarżącemu, że zaskarżona decyzja nie zawiera dostatecznego uzasadnienia w części dotyczącej braku przesłanek określonych w art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Jednak, jak słusznie zauważył Szef Urzędu w odpowiedzi na skargę, naruszenie przepisów procedury , inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania, może prowadzić do uchylenia decyzji tylko w przypadku stwierdzenia, że mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Cudzoziemiec przesłuchany w dniu [...].12.2009 r. wyjaśnił, że nie jest współmałżonkiem obywatela Polski lub innego kraju UE, nie ma w Polsce ani innym kraju UE rodziny, nie ma też dzieci. Podał, że nie ubiegał się o status uchodźcy w Polsce ani w innym kraju UE, nie był prześladowany w kraju pochodzenia. Do Polski wjechał legalnie w celu podjęcia studiów. Pierwsze twierdzenia, że zachodzą w przedmiotowej sprawie przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany znalazły się w uzupełnieniu odwołania złożony w dniu [...] lutego 2010 r. przez pełnomocnika skarżącego. Pełnomocnik powołał się ogólnie na niestabilną sytuację w N., co w żaden sposób nie musi się wprost przekładać na sytuację skarżącego. Przywołany wyżej art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP mówi bowiem o zagrożeniu dla życia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego, a niestabilna sytuacja w kraju do, jedynie możliwość zamachu wojskowego nie oznacza automatycznie , że po powrocie do kraju życie, zdrowie lub wolość będzie zagrożone.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców słusznie więc orzekł, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do udzielenia cudzoziemce zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż przedstawione w skardze okoliczności. Zatem w związku ze stwierdzeniem, iż w sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, a jednocześnie brak przesłanek uregulowanych w art. 89 ww. ustawy, organ zobligowany był do wydania rozstrzygnięcia o wydaleniu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się w działaniach organów orzekających w sprawie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu i z tych względów na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło