V SA/Wa 2771/16

PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-10

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i sposób ustalenia wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu adwokatowi w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w szczególności w kontekście zmiany przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Wysokość kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu adwokatowi w postępowaniu przed sądem administracyjnym ustala się na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wszczęcia postępowania, jeśli nie zostało ono zakończone przed wejściem w życie nowego rozporządzenia. Opłata wynosi co najmniej połowę opłaty maksymalnej, a do obliczonej kwoty dolicza się podatek VAT.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku adwokata P. O. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017 r. przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Wyrokiem z dnia 20 października 2017 r. WSA uwzględnił skargę P. C. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Pełnomocnik podtrzymał zarzuty skargi i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata P. O., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego p o s t a n a w i a : przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata P. O., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał stronie skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła adwokata P. O. pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie. Pismem procesowym z dnia [...] 2017 r. pełnomocnik podtrzymał w całości zarzuty skargi oraz wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały zapłacone w całości ani w części. Na rozprawie w dniu 20 października 2017 r. pełnomocnik ponowił wniosek. Wyrokiem z dnia 20 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę. Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje: Zgodnie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Obecnie obowiązującym aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Jednocześnie w myśl § 24, rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Wobec tego, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie wskazanego powyżej rozporządzenia (skarga złożona w dniu [...] 2016 r.), stosownie do jego przepisu przejściowego należało ustalić należne adwokatowi wynagrodzenie w oparciu o przepisy dotychczasowe, tj. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801; zwanego dalej: "rozporządzeniem z 2015 r."). Zgodnie z § 2 rozporządzenia z 2015 r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Sposób ustalania opłaty, o której mowa w § 2 pkt 1), został wskazany w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r. i polega on na ustaleniu w pierwszej kolejności opłaty maksymalnej, określonej w rozdziałach 2-4. Opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone zostały w Rozdziale 4 rozporządzenia z 2015 r. W myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2015 r., opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 480 zł. Zauważyć bowiem należy, iż decyzja w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania nie rozstrzyga kwestii związanych z wysokością dofinansowania, lecz przesądza o braku podstaw do jego udzielenia i wypłaty co do zasady. Po ustaleniu opłaty maksymalnej, należało następnie ustalić opłatę należną pełnomocnikowi, stosując zasadę wynikającą z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r., zgodnie z którą opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej. W konsekwencji, za udział pełnomocnika w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji należało przyznać wynagrodzenie w wysokości 240 zł, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r. Jednocześnie, mając na uwadze przesłanki określone w § 4 ust. 2 rozporządzenia z 2015 r., referendarz sądowy nie znalazł podstaw do podwyższenia należnej pełnomocnikowi opłaty ponad 1/2 opłaty maksymalnej. W ocenie referendarza, udział pełnomocnika przejawiający się w sporządzeniu pisma procesowego z dnia [...] 2017 r. oraz stawiennictwie na rozprawie, uznać należało za niewykraczający poza zakres obowiązku należytego prowadzenia sprawy w charakterze pełnomocnika z urzędu. Dodatkowo wskazać należy, iż sam pełnomocnik nie wykazał żadnych szczególnych okoliczności wymagających od niego zwiększonego nakładu pracy. Nie bez znaczenia była przy tym okoliczność, iż pełnomocnik został wyznaczony do dwóch spraw skarżącego (o analogicznym stanie faktycznym i prawnym), w których wystąpił z pismami procesowymi z dnia [...] 2017 r. o tożsamej treści oraz wnioskami o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu, uwzględnionymi przez referendarza sądowego, w konsekwencji czego otrzymał wynagrodzenie w podwójnej wysokości, odpowiadającej pełnej stawce określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2015 r. Obliczone w ten sposób wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu należało podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług, o czym stanowi przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015 r. Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy nie zostały pokryte ani w całości ani w części – na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło