V SA/Wa 2771/20
PostanowienieWSA w Warszawie2021-02-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie zaskarżenia decyzji administracyjnej powinno zostać umorzone, jeśli organ administracji publicznej, w trybie autokontroli, uchylił zaskarżoną decyzję i wydał nową, uwzględniającą żądanie strony?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie zaskarżenia decyzji administracyjnej podlega umorzeniu, gdy organ administracji publicznej, działając w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, uchylił zaskarżoną decyzję i wydał nowy akt uwzględniający żądanie strony. Wydanie takiego aktu powoduje bezprzedmiotowość postępowania sądowego, ponieważ zaskarżony akt został wyeliminowany z obrotu prawnego, a na nowy akt przysługuje odrębna skarga do sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych umarzającą postępowanie w sprawie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek. Następnie organ administracji, w trybie autokontroli, uchylił zaskarżoną decyzję i wydał nową, zwalniającą skarżącą z opłacania należności za wskazany okres. Organ administracji złożył wniosek o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na powyższe działania.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek; postanawia: - umorzyć postępowanie sądowe.
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z [...] czerwca 2020 r. umarzającą postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres kwiecień 2020 r.
W dniu 12 stycznia 2021 r. wpłynął do Sądu wniosek organu o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na wydanie w dniu [...] listopada 2020 r. decyzji nr [...], która organ ten uchylił w całości decyzję z [...] czerwca 2020 r, umarzającą postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres kwiecień 2020 r. oraz zwolnił Skarżącą z opłacania należności z tytułu składek należnych za ten miesiąc.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 161 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania:
1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę;
2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania;
3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem jedną z "innych przyczyn" bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego skutkującą jego umorzeniem jest wydanie aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości. Akt ten zastępuje akt pierwotnie zaskarżony do sądu i jest aktem organu II instancji. Wydanie takiego aktu uwzględniającego skargę w całości powoduje, co do zasady, konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie, Sąd umarzając postępowanie sądowe z uwagi na zastosowanie przez organ autokontroli bada jedynie czy skarga została uwzględniona przez organ w całości, a zaskarżony akt administracyjny wyeliminowany. Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała NSA z dnia 20 marca 1999 r., sygn. akt OPS 16/99, ONSA 2000, Nr 3, poz. 94 oraz A. Kabat, Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.).
Sąd stwierdza, że decyzją z dnia w [...] listopada 2020 r. organ uwzględnił żądanie strony i wyeliminował z obiegu prawnego zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2020 r.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe, ponieważ zaskarżona decyzja została przez organ wyeliminowana z obrotu prawnego.
Skoro po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego doszło do skutecznego wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, brak jest możliwości dalszego prowadzenia postępowania sądowego. Brak przedmiotu zaskarżenia uniemożliwia bowiem rozpoznanie sprawy. Tym samym zasadne było umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego.
Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło