V SA/Wa 2772/16

PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-10

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia adwokata z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną w sprawie sądowoadministracyjnej, która została wszczęta przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., należy stosować przepisy dotychczasowe, a jeśli tak, to w jaki sposób obliczyć należne wynagrodzenie?
Ratio decidendi
W przypadku spraw sądowoadministracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., należne wynagrodzenie adwokata z urzędu ustala się według przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia z 2015 r. Opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynosi 480 zł, a należne wynagrodzenie powinno być ustalone w wysokości co najmniej połowy tej kwoty, chyba że istnieją podstawy do jego podwyższenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku adwokata P. O. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Adwokat został wyznaczony do reprezentowania skarżącego P. C. w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odmawiającą dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Sąd uwzględnił skargę wyrokiem z dnia 20 października 2017 r. Wniosek o przyznanie kosztów został złożony po wyroku, a sąd rozpoznał go, ustalając wysokość wynagrodzenia na podstawie przepisów przejściowych rozporządzenia z 2016 r. i przepisów dotychczasowych (rozporządzenie z 2015 r.).
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata P. O., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł, w tym wynagrodzenie w kwocie 240 zł oraz 23% podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego p o s t a n a w i a : przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata P. O., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Postanowieniem z dnia [...] 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał stronie skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła adwokata P. O. pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie. Pismem procesowym z dnia [...] 2017 r. pełnomocnik podtrzymał w całości zarzuty skargi oraz wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały zapłacone w całości ani w części. Na rozprawie w dniu 20 października 2017 r. pełnomocnik ponowił wniosek. Wyrokiem z dnia 20 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę. Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje: Zgodnie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Obecnie obowiązującym aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Jednocześnie w myśl § 24, rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Wobec tego, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie wskazanego powyżej rozporządzenia (skarga złożona w dniu [...] 2016 r.), stosownie do jego przepisu przejściowego należało ustalić należne adwokatowi wynagrodzenie w oparciu o przepisy dotychczasowe, tj. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801; zwanego dalej: "rozporządzeniem z 2015 r."). Zgodnie z § 2 rozporządzenia z 2015 r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Sposób ustalania opłaty, o której mowa w § 2 pkt 1), został wskazany w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r. i polega on na ustaleniu w pierwszej kolejności opłaty maksymalnej, określonej w rozdziałach 2-4. Opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone zostały w Rozdziale 4 rozporządzenia z 2015 r. W myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2015 r., opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 480 zł. Zauważyć bowiem należy, iż decyzja w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania nie rozstrzyga kwestii związanych z wysokością dofinansowania, lecz przesądza o braku podstaw do jego udzielenia i wypłaty co do zasady. Po ustaleniu opłaty maksymalnej, należało następnie ustalić opłatę należną pełnomocnikowi, stosując zasadę wynikającą z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r., zgodnie z którą opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej. W konsekwencji, za udział pełnomocnika w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji należało przyznać wynagrodzenie w wysokości 240 zł, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r. Jednocześnie, mając na uwadze przesłanki określone w § 4 ust. 2 rozporządzenia z 2015 r., referendarz sądowy nie znalazł podstaw do podwyższenia należnej pełnomocnikowi opłaty ponad 1/2 opłaty maksymalnej. W ocenie referendarza, udział pełnomocnika przejawiający się w sporządzeniu pisma procesowego z dnia [...] 2017 r. oraz stawiennictwie na rozprawie, uznać należało za niewykraczający poza zakres obowiązku należytego prowadzenia sprawy w charakterze pełnomocnika z urzędu. Dodatkowo wskazać należy, iż sam pełnomocnik nie wykazał żadnych szczególnych okoliczności wymagających od niego zwiększonego nakładu pracy. Nie bez znaczenia była przy tym okoliczność, iż pełnomocnik został wyznaczony do dwóch spraw skarżącego (o analogicznym stanie faktycznym i prawnym), w których wystąpił z pismami procesowymi z dnia [...] 2017 r. o tożsamej treści oraz wnioskami o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu, uwzględnionymi przez referendarza sądowego, w konsekwencji czego otrzymał wynagrodzenie w podwójnej wysokości, odpowiadającej pełnej stawce określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2015 r. Obliczone w ten sposób wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu należało podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług, o czym stanowi przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015 r. Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy nie zostały pokryte ani w całości ani w części – na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło