V SA/Wa 2779/10
WyrokWSA w Warszawie2011-05-06
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prawidłowo odmówiła przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych, opierając się wyłącznie na analizie historycznej sytuacji finansowej spółki i nie uwzględniając jej aktualnej kondycji oraz planów inwestycyjnych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone pismo, uznając, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa naruszyła art. 153 PPSA, nie stosując się do wcześniejszych wskazań sądu dotyczących uwzględnienia stanu prawnego i faktycznego na dzień zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto, organ nieprawidłowo zastosował podstawę prawną odmowy, nie wyjaśnił metodologii oceny wskaźnikowej, dopuścił się błędów merytorycznych w przyznawaniu punktacji oraz nie rozważył wszystkich przesłanek uznania spółki za przedsiębiorstwo zagrożone zgodnie z wytycznymi wspólnotowymi.Stan faktyczny
Spółka L. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej ze środków unijnych na inwestycję związaną z nową technologią produkcji. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmówiła przyznania pomocy, powołując się na negatywną ocenę sytuacji finansowej spółki na podstawie danych z lat 2005-2007. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA, ARiMR ponownie odmówiła pomocy, argumentując, że spółka otrzymała 0 punktów za dotychczasową działalność ze względu na niskie wskaźniki ekonomiczne i uznała ją za przedsiębiorstwo zagrożone. Spółka złożyła kolejną skargę, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa krajowego i wspólnotowego oraz błędną ocenę jej sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym piśmie i zasądził od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz L. Sp. z o.o. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Cezary Kosterna (spr.), Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2011 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... sierpnia 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym piśmie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie na rzecz L. Sp. z o.o. w R. kwotę ... złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Pismem z dnia 24 kwietnia 2008r. L. sp. z o.o. z siedzibą
w R. (dalej: skarżąca lub spółka) złożyła wniosek o przyznanie pomocy
w ramach Działania 123 ,,Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej’’ Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013. Wniosek dotyczył przyznania wsparcia finansowego na inwestycję związaną
z wprowadzeniem nowej technologii produkcji ..., co miało skutkować zwiększeniem wartości dodanej i przyczynić się do podniesienia konkurencyjności firmy (str. 8 wniosku).
2.1. W piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dalej (dalej: ARiMR) z dnia ... sierpnia 2009r odmówiono spółce przyznania pomocy. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazano art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.Nr 64, poz.427 z późn. zm., dalej: ustawa w.r.o.w.) i § 3.1. 1. Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ‘’Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 , dalej: rozporządzenie z 17 października 2007). Powodem takiego rozstrzygnięcia było dokonanie negatywnej oceny sytuacji finansowej spółki w oparciu o badanie dokumentów źródłowych – bilansu i rachunku wyników- za okres trzech pełnych okresów rozliczeniowych poprzedzających rok złożenia wniosku, to jest lat 2005-2007.
2.2. Pismem z dnia 17 września 2009r spółka wezwała Prezesa Agencji
do usunięcia następujących naruszeń prawa:
1. niepełnej oceny wniosku o przyznanie pomocy w zakresie oceny ekonomicznej oraz nie dokonania oceny merytorycznej w pozostałym zakresie,
2. nie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
3. braku uzasadnienia informacji.
W związku z powyższym wniosła o:
- dokonanie ponownej oceny merytorycznej wniosku,
- rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego
z uwzględnieniem wyjaśnień Wnioskodawcy i ewentualnych nowych dowodów, które Agencja uzna za konieczne dla pełnego wyjaśnienia okoliczności sprawy,
- zawarcie umowy w trybie art. 22 ust. 1 ustawy w.r.o.w.,
- w razie odmowy udzielenia pomocy – przekazanie informacji w formie pisemnej
z podaniem przyczyny odmowy w trybie art. 22 ust. 3 cyt. Ustawy.
2.3. Ponieważ i to wezwanie nie przyniosło pożądanego przez spółkę efektu, spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgodnie z pouczeniem zawartym w piśmie o odmowie przyznania pomocy z dnia .. sierpnia 2009r.
3.1. W wyniku rozpoznania skargi, prawomocnym Wyrokiem z 26 kwietnia 2010 r. wydanym w sprawie sygn. akt V SA/Wa 2003/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie uchylił rozstrzygnięcie ARiMR zawarte w piśmie z ... sierpnia 2009 r.
3.2. Uzasadniając ten wyrok Sąd powołał się na regulujące tryb przyznawania pomocy przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007r o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 – dalej: ustawa w.r.o.w.) oraz wydane na podstawie upoważnienia w zawartego w tej ustawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r – w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Modernizacja gospodarstw rolnych’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz.1397 – dalej: rozporządzenie z 17 października 2007r.). Sąd podniósł, iż zgodnie z art.22 ust 3 ustawy w.r.o.w. ARiMR w swoim rozstrzygnięciu powinna podać przyczyny odmowy, a przyczyny takie nie zostały podane. Nie wskazano bowiem w jaki sposób organ dokonał oceny wniosku, jakie kryterium należało spełnić aby pomoc otrzymać, które z wymagań nie zostało spełnione i dlaczego organ tak uważa. Szczegółowe wyjaśnienie stanowiska ARiMR dotyczące oceny wniosku, wyjaśnienie szczegółowych kryteriów oceny wyników ekonomicznych wnioskodawczyni za lata 2005- 2007, wskazanie, które wskaźniki zostały wzięte pod uwagę (rentowność sprzedaży, rentowność aktywów, wskaźnik płynności bieżącej, wskaźnik płynności szybkiej, wskaźnik autonomii, wskaźnik zdolności obsługi zadłużenia, zostały podane dopiero na etapie postępowania sądowego – w odpowiedzi na skargę, a takie uzasadnienie należało zamieścić w piśmie z dnia ...08.2009r. Sąd wskazał też, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ ma obowiązek brać pod uwagę stan prawny i faktyczny istniejący na dzień zaskarżonego rozstrzygnięcia.
4. Po uprawomocnieniu się wskazanego wyroku skarżąca pismem z 15 lipca 2010 r., doręczonym ARiMR 23 lipca 2010 r. wezwała Prezesa ARiMR do załatwienia sprawy. Pismem z ... sierpnia 2010 r. ARiMR poinformowała spółkę o odmowie przyznania pomocy z uwagi na istnienie okoliczności określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 17 października 2007 r. z uwagi na to, że na podstawie danych zawartych w sprawozdaniach finansowych, zgodnie z przyjęta metodologią oceny,
za dotychczasową działalność spółka otrzymała 0 pkt, to jest po 0 punktów za każdy z ocenianych okresów: lata 2005-2007, 2006-2007 i 2007r. Uzasadniając taką ocenę organ powołał się na przepisy zawarte w rozdziale 5.3.1. załącznika do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (M.P. z 2007 Nr 94 poz. 1035),
w szczególności na zapis:
"Pomoc może być przyznana podmiotom zdolnym do realizacji planowanego przedsięwzięcia, co weryfikowane jest na podstawie analizy danych ekonomicznych dotyczących dotychczasowej działalności gospodarczej oraz projekcji finansowych zawartych w planie przedsięwzięcia. Realizacja projektu musi prowadzić do poprawy ogólnych wyników przedsiębiorstwa."
Ponadto organ powołał się na art. 28 pkt 3 rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFPROW), zgodnie z którym nie udziela się wsparcia przedsiębiorstwom zagrożonym
w rozumieniu wytycznych wspólnotowych, a za takie w świetle treści pkt 9-11 ww. wytycznych należy uznać przedsiębiorstwa pozostające w słabej kondycji finansowej.
Organ wyjaśnił, że kondycję finansową oceniał w oparciu o wskaźniki: rentowności sprzedaży (ROS), rentowności aktywów (ROA), wskaźnika płynności bieżącej (CR), wskaźnika płynności szybkiej (QR), wskaźnika autonomii (ER), wskaźnika zdolności obsługi zadłużenia (DSCR) i wskaźniki te porównał z wartościami referencyjnymi wskaźników dla danej branży. Organ przedstawił wartości tych wskaźników dla poszczególnych lat 2005-2007 i tak:
a) Wskaźnik ROS osiągał w każdym z tych lat wielkości ujemne (podczas gdy punkty mogły być przyznane za osiągnięcie 0,8 wartości referencyjnej wynoszącej 2,01%),
b) Wskaźnik ROA osiągał w każdym z tych lat wielkości ujemne (podczas gdy punkty mogły być przyznane za osiągnięcie 0,8 wartości referencyjnej wynoszącej 5,48%),
c) Wskaźnik CR osiągał: 1,20 w 2005 r., 0,51 w 2006 r. i 0,54 w 2007 r.,
(podczas gdy punkty mogły być przyznane za osiągnięcie od 0,8 do 1,5 wartości referencyjnej wynoszącej 1,27- 20 pkt , a za osiągnięcie powyżej 1,5 wartości referencyjnej – 10 pkt
d) Wskaźnik QR osiągał: 0,92 w roku 2005, 0,39 w 2006 r. i 0,40 w 2007 r. (podczas gdy punkty mogły być przyznane za osiągnięcie od 0,8 do 1,5 wartości referencyjnej wynoszącej 0,97- 16 pkt , a za osiągnięcie powyżej 1,5 wartości referencyjnej – 8 pkt,
e) Wskaźnik ER osiągał 60,97% w 2005 r., 15,40 % w 2006r. i 22,24% w 2007 r. (podczas gdy punkty mogły być przyznane za osiągnięcie od 0,8 do 1,2 wartości referencyjnej wynoszącej 47,52%- 6 pkt , a za osiągnięcie powyżej 1,2 wartości referencyjnej – 12 pkt,
f) Wskaźnik DSCR osiągał 0,494068 w 2005 r., 1,130402088 w 2006 r.
i 0,841452283 w 2007 r. (podczas gdy za wskaźnik równy lub wyższy niż 1 można było osiągnąć 12 pkt)
Przy tak przyjętych założeniach i wyliczeniu wskaźników skarżącej organ uznał, że w każdym z okresów 2005-2007, 2006-2007 i 2007 osiągnęła ona po 0 punktów, a na etapie oceny ekonomicznej minimalna liczba punktów gwarantująca uzyskanie pozytywnego wyniku za dotychczasową działalność wynosi ... punktów. Nie osiągniecie tego minimum zwalniało z konieczności przeprowadzenia oceny technologicznej i oceny kosztorysowej wniosku. Agencja powołując się na rozporządzenie Rady nr 2988/95 z 1812.1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich wskazała, że udzielając pomocy musi mieć na uwadze zagrożenia związane z ewentualną utratą środków finansowych, które zostaną przeznaczone na finansowanie przedsiębiorstw, które pozostają w słabej kondycji finansowej. Agencja przyznała, że skarżąca uzyskała pozytywne oceny sprawności zarządzania oraz projekcji finansowej.
5. Skarżąca wezwała Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa wnosząc
o dokonanie ponownej merytorycznej oceny wniosku i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego z uwzględnieniem wyjaśnień wnioskodawcy i ewentualnych nowych dowodów, które Agencja uzna za konieczne dla pełnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Spółka wskazała, że ocena została dokonana tylko na podstawie historycznej sytuacji ekonomicznej, a nie przez pryzmat analizy ekonomiczno-finansowej za ostatnie lata działalności. Skarżąca powoływała się na to, że we wniosku w pierwszym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa wskazywała na inwestycje poczynione w spółce przez ..., co uchyliło obawy co do traktowania spółki jako przedsiębiorstwo zagrożone. Wskazywała też na przyznanie kredytu bankowego, powiększenie kapitału podstawowego i zapasowego przez wspólników spółki. Skarżąca argumentowała, że wskazywane przez Agencję przepisy prawa krajowego i wspólnotowego nie stanowią podstawy do wyeliminowania wnioskodawcy ze względu na sytuację historyczno-ekonomiczna. Spółka powołując się na przepisy wskazywanego przez Agencję rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 podnosiła, że z przepisów tych nie wynika, by należało ją kwalifikować jako przedsiębiorstwo zagrożone.
6. W wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa ARiMR
w piśmie z ... października 2010 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Organ podtrzymał dotychczasową argumentację, kwitując argumenty skarżącej stwierdzeniem, że nie dają one podstaw do stwierdzenia, iż doszło do naruszenia prawa. Organ wskazał, że weryfikacja wniosku została przeprowadzona według takich samych reguł, jak pozostałych wniosków.
7.1. Spółka pismem z 11 października 2010 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na odmowę przyznania jej pomocy.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
1. art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz.427 ze zm.), poprzez niewłaściwe przyjęcie,
iż nie zostały spełnione warunki przyznania pomocy,
2. § 3 ust. 1 pkt.1 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.Nr 200, poz.1444 ze zm.), poprzez powołanie tego przepisu jako podstawy prawnej odmowy przyznania środków, pomimo braku podstawy prawnej ku temu,
3. art. 28 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r.
w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny
na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW); (D.U.UE.L.05.277.1 ze zm.) poprzez odmowę przyznania środków, pomimo spełnienia przesłanek z art. 28 cyt. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005,
4. pkt. 9-11 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz.U. UE C. 2004.244.2), poprzez błędne przyjęcie, że na podstawie wskazanych wytycznych przedsiębiorstwo skarżącej należało uznać za zagrożone, oraz niedokonanie analizy sytuacji ekonomicznej skarżącej na podstawie wskazanych wytycznych, która powinna prowadzić do wniosku, iż przedsiębiorstwo skarżącej nie spełnia przesłanek do uznania je za zagrożone,
5. art. 21 ust. 2 w zw. Z art.22 ust.2 in fine ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.Nr 64, poz. 427 ze zm.) poprzez niedochowanie obowiązku rozpatrzenia całości materiału dowodowego
i niedokonanie pełnej, zasadnej i obiektywnej oceny wniosku, w tym oceny ekonomicznej, ponadto poprzez trzykrotna już do tego momentu zmianę podstawy prawnej rozstrzygnięcia w oparciu o ten sam wniosek o przyznanie pomocy bez jakiegokolwiek uzupełnienia postępowania dowodowego i przy niezmienionym stanie prawnym
6. art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego WE (Dz. U. z 2004r., Nr 90, poz.864/2) poprzez stosowanie nieobiektywnych, nie mających oparcia w przepisach prawa kryteriów oceny podmiotów wnioskujących o przyznanie pomocy w ramach Działania 123 "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej PROW na lata 2007-2013",
7. art. 87 Konstytucji RP poprzez stosowanie do rozpoznania wniosku dokumentów nie mających przymiotu źródeł prawa powszechnie obowiązującego oraz naruszenie zasad prawidłowej legislacji mającej umocowanie w art. 2 Konstytucji RP poprzez stosowanie do oceny wniosku metodologii oceny wniosków nie mającej prawnego umocowania, gdyż Agencja nie podała żadnej podstawy prawnej dla przyjętej metodologii oceny wniosku.
8. art. 87 i art. 2 Konstytucji RP poprzez oparcie rozstrzygnięcia na podstawie załącznika do obwieszczenia MRiRW w sprawie PROW na lata 2007-2013.
Rozwijając powyższe zarzuty w uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że została oceniona tylko na podstawie jej historycznej sytuacji ekonomicznej, a taki sposób oceny nie ma podstaw prawnych, Agencja nie dokonała żadnej oceny sytuacji aktualnej na dzień składania wniosku, nie poddała ocenie planu inwestycyjnego, sprawności zarządzania firmą, możliwości sfinansowania zaplanowanej operacji. Wskazywane przez Agencją rozporządzania krajowe przywołane w rozstrzygnięciu
i rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 oraz wytyczne wspólnotowe dotyczące pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw nie dają podstaw do koncentrowania całości oceny na fragmencie sytuacji ekonomicznej dotyczącej sytuacji historycznej.
L. Sp..z o.o. wniosła o uchylenie lub stwierdzenie bezskuteczności czynności Agencji Restrukturyzacji I Modernizacji Rolnictwa w stosunku do Skarżącej polegającej na odmowie przyznania pomocy w ramach Działania 123 ,,Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej I leśnej’’ Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013’’ i uznanie prawa Skarżącej poprzez przyznanie jej prawa do pomocy w ramach wskazanego Działania zgodnie z wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2008r. oraz zobowiązanie Agencji do zawarcia umowy ze Skarżącą w trybie art. 22 ust. 1 i 23 ustawy z dnia 7 marca o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich; zobowiązanie Agencji do niestosowania PROW na lata 2007-2013 i systemu oceny wskaźnikowej przywołanej w uzasadnieniu odmowy przyznania pomocy w takim zakresie, a jakim naruszają one art. 2 i art. 87 Konstytucji, a nadto do niestosowania kryteriów oceny technicznej i ekonomicznej wniosków w ramach Działania 123, ewentualne zobowiązanie Agencji do ponownego rozpatrzenia wniosku.
7.2. Przed rozprawą skarżąca dołączyła opinię prawną w sprawie prawidłowości metodologii oceny ekonomicznej podmiotów występujących z wnioskami
o dofinansowanie projektów ze środków UE.
7.3. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy z zapytania tutejszego Sądu sygn. akt P 9/10.
8. W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o jej oddalenie. Wskazała
na podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wynikająca w szczególności
z rozporządzenia z 17 października 2007 r. wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy w.r.o.w., gdzie w § 2 ust. 1 pkt 1 zawarty jest przepis, zgodnie z którym o pomoc może ubiegać się podmiot, który prowadzi przedsiębiorstwo określone w art. 28 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, a wiec wsparcia nie udziela się "przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw". Zdaniem Agencji mając na uwadze treść pkt 9-11 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. C 244 z 1.10.2004 str. 2), brak jest możliwości udzielenia pomocy przedsiębiorstwu, które pozostaje w słabej kondycji finansowej. Agencja powtórzyła argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga jest uzasadniona.
9.1. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności
z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, to jest czy organ wydając rozstrzygnięcie przestrzegał obowiązujących
w sprawie przepisów prawa.
Sąd wskazuje, że w odniesieniu do wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania ,,Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej’’ tryb przyznawania pomocy finansowej reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007r o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427) oraz wydane
na podstawie upoważnienia w niej zawartego rozporządzenie Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r – w sprawie szczegółowych warunków
i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Modernizacja gospodarstw rolnych’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz.1397). Ze względu na to, że skargą objęta jest decyzja odmowna podyktowana stwierdzeniem przez ARiMR zaistnienia przesłanek wykluczających przyznanie pomocy, jako szczegółową podstawę materialnoprawną należało brać pod uwagę w szczególności przepisy § 2 wymienionego rozporządzenia z 17 października 2007 r. i wskazane w tym przepisie przepisy art.. 28 ust. 3 i art. 28 ust. 1 lit b) rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 r. oraz wskazane w art. 28 ust. 3 tego rozporządzenia Rady wytyczne określone w komunikacie Komisji zawartym w Dz. U. UE C. 04.244.2. z 1 października 2004 r.
Przepis art. 22 § 2 wskazanej wyżej ustawy wyłącza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a art. 22 § 4 - przyznaje wnioskodawcy wprost skargę do wojewódzkiego sadu administracyjnego. Żaden przepis nie zwalnia organu z przestrzegania obowiązków wynikających z przepisów ustawy prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności art. 153 p.p.s.a.
9.2. W pierwszej kolejności należy zauważyć, ze Agencja rozpoznając sprawę
po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 26 kwietnia 2010 r. wydanym w sprawie sygn. akt V SA/Wa 2003/09 naruszyła przepis art.153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Sąd w wyroku z 26 kwietnia 2010 r. wyraźnie wskazał,
że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ ma obowiązek brać pod uwagę stan prawny i faktyczny istniejący na dzień zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tymczasem organ zignorował całkowicie to zalecenie Sądu i oceniając sytuację finansowa skarżącej w 2010 r. brał pod uwagę wyłącznie dane za okres lat 2005-2007r. Organ nie uwzględnił w ogóle kolejnych lat i wskazywanych przez spółkę zdarzeń, które nastąpiły w ostatnich latach, mimo że skarżąca wskazywała na konkretne okoliczności wpływające na poprawę jej sytuacji, jak też nie skorzystał z możliwości wezwania skarżącej do uzupełnienia informacji niezbędnych do takiej oceny, co mógł uczynić chociażby na podstawie przepisów § 10 rozporządzenia z 17 października 2007 r.
9.3. Podstawa prawna decyzji odmownej była również błędna, i to mimo przyznania się przez organ do tego błędu w poprzednim postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jako podstawę wskazano § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 17 października 2007 r., a więc przesłankę dotycząca przedmiotu (operacji) objętej finansowaniem, a nie przepisy § 2 ust. 1 pkt 1 i 3 tego rozporządzenia, wskazujące na podmiotowe przyczyny wykluczające wnioskodawcę z ,ubiegania się o pomoc, co było w istocie przyczyną odmownej decyzji, jak wynika z przyczyn odmownego rozstrzygnięcia wskazanych w uzasadnieniu, a zwłaszcza z szerszego uzasadnienia organu zawartego w odpowiedzi na skargę.
9.4. Pomijając wyżej wskazane naruszenia prawa, które już same stanowiły wystarczającą przesłankę do wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obiegu prawnego, organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nie wyjaśnił, dlaczego zastosował metodę wskaźnikową dla badania sytuacji finansowej. Było to naruszenie obowiązku uzasadnienia podstaw decyzji odmownej wynikającego z art. 22 ust. 3 ustawy w.r.o.w., bowiem uzasadnienie powinno obejmować wyjaśnienie podstaw prawnych, ewentualnie metodologicznych, ekonomicznych, dlaczego akurat taka analizę wskaźnikowa przyjęto dla ustalenia, że przedsiębiorstwo skarżącej jest przedsiębiorstwem zagrożonym w rozumieniu wytycznych wspólnotowych.
A nawet przyjmując za podstawę oceny te wskaźniki Agencja dopuściła się błędów merytorycznych. Przyznała punktację zerową we wszystkich okresach, podczas gdy: wskaźnik CR osiągnął w 2005 r. wielkość nakazująca przyznanie zgodnie ze wskazaną przez Agencję metoda 20 pkt, wskaźnik QR w 2005 r wielkość za która należało przyznać 16 pkt, wskaźnik, ER w 2005 r. – 12 pkt, wskaźnik DSCR w 2006 r. – 12 pkt.
9.5. Przepis art. 28 ust. 3 zdanie ostatnie rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 może zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 stanowić podstawę wykluczenia z ubiegania się
o przyznanie pomocy. Zgodnie z tym przepisem wsparcia nie udziela się przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu wytycznych wspólnotowych dotyczących państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw. Organ słusznie zauważa (że w świetle tego przepisu mają zastosowanie takie Wytyczne ogłoszone w Komunikacie Komisji opublikowanym w Dz. Urz. UE C. z 2004 r. nr 244.2. Jednak w wytycznych tych, w szczególności, wskazuje nawet na pkt 9-11 tych wytycznych. Jednak organ nie rozważył sytuacji skarżącej w kontekście wskazanych w tych Wytycznych przesłanek uznania za "przedsiębiorstwo zagrożone". Zwrócić w szczególności należy uwagę, że zgodnie z zapisem w pkt 9 Wytycznych, przedsiębiorstwo uważa się za zagrożone, jeżeli ani przy pomocy środków własnych, ani środków które mogłoby uzyskać od właścicieli/akcjonariuszy lub wierzycieli nie jest ono w stanie powstrzymać strat, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych prawie na pewno doprowadza to przedsiębiorstwo do zniknięcia z rynku w perspektywie krótko- lub długoterminowej. Spółka wskazywała wymienione w tym przepisie okoliczności polegające na wzmocnieniu finansowym spółki przez udziałowców, lecz organ tych okoliczności w ogóle nie rozważył. Organ nie dokonał analizy sytuacji spółki pod względem przesłanek uznania za przedsiębiorstwo zagrożone wymienionych w pkt 10 i 11 wytycznych, mimo że przepisy te wskazując na pewne szczegółowe, precyzyjnie określone cechy uznania za przedsiębiorstwo zagrożone, niejako ukierunkowują sposób analizy przedsiębiorstwo. Tymczasem oparcie się przez organ na analizie wskaźnikowej w świetle przedstawionego w badanym rozstrzygnięciu minimalistycznego uzasadnienie nie pozwala uznać, że przeprowadzona analiza wskaźnikowa i wnioski z niej wypływające odnosiły się do przesłanek uznania przedsiębiorstwo za zagrożone wymienionych w pkt 9-11 Wytycznych.
9.6. Organ powołał się również na zapisy w części 5.3.1. załącznika do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (M.P. z 2007 Nr 94 poz. 1035),
w szczególności na zapis:
"Pomoc może być przyznana podmiotom zdolnym do realizacji planowanego przedsięwzięcia, co weryfikowane jest na podstawie analizy danych ekonomicznych dotyczących dotychczasowej działalności gospodarczej oraz projekcji finansowych zawartych w planie przedsięwzięcia. Realizacja projektu musi prowadzić do poprawy ogólnych wyników przedsiębiorstwa."
Sąd nie neguje prawa do używania zapisów takiego znajdującego umocowanie
w przepisie art. 3 ust. 4 ustawy w.r.o.w. do interpretowania wymogów w zakresie objęcia pomocą wniosków takich jak przedmiotowy w sprawie. Jednak ARiMR powołując się na wskazany zapis zapisu tego nie zastosował. Zdolność do realizacji planowanego przedsięwzięcia jest oceniana na podstawie analizy danych ekonomicznych dotyczących dotychczasowej działalności gospodarczej oraz projekcji finansowych. Użycie spójnika "oraz" oznacza, że ta ocena tej zdolności musi uwzględniać zarazem analizę dotychczasowej działalności gospodarczej i projekcję finansową, stanowiąc niejako wynikową oceny obu tych czynników. "Dotychczasowa" działalność nie może być przy tym rozumiana jako działalność
z okresu kończącego się przeszło dwa lata przed dokonywaniem oceny, a analiza danych ekonomicznych jest pojęciem szerszym niż sama tylko analiza wskaźników finansowych.
9.7. Za nieuzasadniony Sąd uznał wniosek o zawieszenie postępowania, gdyz wskazywane jako powód tego wniosku zagadnienie konstytucyjne dotyczy ustawy nie mającej w sprawie zastosowania.
9.8. Sąd ponownie przypomina, że przy rozpoznawaniu sprawy ARiMR ma obowiązek brać pod uwagę stan prawny i faktyczny istniejący na dzień zaskarżonego rozstrzygnięcia, przy uwzględnieniu możliwości uzupełnienia i zaktualizowania przez spółkę niezbędnych do oceny wniosku danych. Dokonując ponownej oceny wniosku organ zobowiązany jest uzasadnić szczegółowo podstawy prawne oceny, rozpatrzeć (i uzasadnić) spełnianie (bądź niespełnienie) wymogów w aspekcie wskazanych przez Sąd przepisów prawa, w szczególności § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r (Dz. U. z 2007 r. nr 200 poz. 1444) i art. 28 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005r. Przyjęta przez organ metoda oceny sytuacji finansowej i ekonomicznej powinna zostać uzasadniona na gruncie przepisów prawa.
Ponadto, mając na względzie żądania zawarte w skardze, co do rozstrzygnięcia, Sąd wskazuje, że sposób rozstrzygnięcia – przy uwzględnieniu skargi – precyzuje przepis art. 146 p.p.s.a., a w realiach sprawy jedynym możliwym w takiej sytuacji rozstrzygnięciem było uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niedopuszczalne było uznanie uprawnienia zgodnie z art. 146 § 2 p.p.s.a., gdyż obowiązek ponownego merytorycznego rozpatrzenia wniosku przez ARiMR (a więc "uprawnienie" spółki do rozpatrzenia wniosku) wynika z uchylenia rozstrzygnięcia, a Sąd nie ma kompetencji do rozstrzygania o merytorycznej zasadności wniosku.
Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym w niniejszej sprawie piśmie, z uwagi na wskazane wyżej jego braki, nie pozwala Sądowi na ocenę, czy w sposób prawidłowy został oceniony wniosek Skarżącej o dofinansowanie,.
Dlatego też wobec wyżej wskazanych naruszeń prawa, w szczególności art. 153 p.p.s.a., art. 22 ust.3 ustawy z dnia 7 marca 2007r o w.r.o.w., § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007,
na zasadzie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270 z póżn. zm.) orzekł jak
w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 u.p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), gdyż strona skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez radcę prawnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło