V SA/Wa 2783/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, , Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. w P. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę. W dniu [...] kwietnia 2013 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek J. Spółki z o.o. w P. o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego PROW na lata 2007-2013. Ponieważ Wnioskodawca nie dołączył kompletu wymaganych dokumentów, [...] Oddział Regionalny ARIMR, zgodnie z przepisem § 18 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883, z późn. zm. ) pismem z dnia [...].08.2013 r. wezwał Wnioskodawcę do usunięcia nieprawidłowości i braków, w tym do dostarczenia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na której będzie realizowana operacja oraz do dostarczenia poprawnie wypełnionego Oświadczenia właściciela lub współwłaściciela nieruchomości o wyrażeniu zgody na realizację operacji. Ponadto zaznaczono, że w przypadku posiadania samoistnego nieruchomości, dla której księga wieczysta jest prowadzona w systemie informatycznym, wystarczające jest podanie numeru księgi wieczystej w części III A wniosku. Dodatkowo ARiMR poinformował, iż w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy Spółka załączyła jedynie umowę przedwstępną najmu lokalu, w którym będzie realizowana operacja. W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...].09.2013 r. (uwaga 7 i 8) Wnioskodawca wskazał, iż dokument potwierdzający tytuł prawny do dysponowania nieruchomością, na której będzie realizowana operacja oraz Oświadczenie właściciela lub współwłaściciela nieruchomości o wyrażeniu zgody na realizacją operacji, nie zostały załączone i będą uzupełnione w terminie późniejszym. Z uwagi na powyższe, Agencja w piśmie z dnia [...].02.2014 r. (o symbolu [...]) ponownie wezwała J. Sp. z o.o. do usunięcia braków w ww. zakresie, na podstawie § 18 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego. W odpowiedzi Wnioskodawca dostarczył m.in.: - umowę na najem lokalu użytkowego, zawartą pomiędzy J. Sp. z o.o. jako "Najemcą", a Panem Z.S. jako "Wynajmującym" (k. 509), - Oświadczenie Z.S., jako wynajmującego, że wyraża on zgodę na realizację operacji (k. 511), - wypis z rejestru gruntów dotyczący działki nr [...] (k. 531), - część III. A. wniosku, z informacją o działkach związanych z operacją, w której wskazano działkę nr [...] z adnotacją o nr elektronicznym księgi wieczystej [...](k.439). Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. Skarżąca Spółka została poinformowana o odmowie przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 18 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883, z późn. zm.). W uzasadnieniu pisma wyjaśniono, iż przeprowadzona analiza złożonej w ramach uzupełnień dokumentacji wykazała następujące uchybienia: 1. Nie dostarczono poprawnego dokumentu potwierdzającego posiadanie samoistne lub zależne nieruchomości, na której będzie realizowana operacja - kopia potwierdzona za zgodność z oryginałem przez notariusza lub podmiot, który wydał dokument lub pracownika ARiMR. W przypadku, gdy nieruchomość, na której realizowana będzie operacja znajduje się w posiadaniu zależnym wnioskodawcy, dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do tej nieruchomości, jest umowa dzierżawy lub inna umowa potwierdzająca posiadanie zależne lub inne dokumenty potwierdzające tytuł prawny. Wnioskodawca w ramach uzupełnień dostarczył umowę na najem lokalu użytkowego zawartą w dniu [...].03.2014 r. pomiędzy J. Sp. z o.o. a Z.S.. W dostarczonej umowie nie wskazano dokładnej lokalizacji nieruchomości tj. działki [...]. Wyjaśniono także, że z dokumentów dostarczonych przez Spółkę (dokumentacja projektowa, wypis z rejestru gruntów oraz skrócony wypis ze skorowidza działek) wynika, że właścicielem działki [...] jest Gmina T. natomiast współużytkownikiem wieczystym jest małżeństwo [...]małżeństwo [...] oraz [...] Z powyższego jasno wynika, że Pan Z.S. nie jest jedynym użytkownikiem wieczystym działki [...] i umowa najmu powinna zostać zawarta pomiędzy wnioskodawcą a wszystkimi ww. podmiotami. Ponadto wskazano, że umowa najmu powinna zawierać dokładną lokalizację nieruchomości (numer działki), której dotyczy. 2. Nie dostarczono oświadczenia właściciela lub współwłaściciela nieruchomości o wyrażeniu zgody na realizację operacji wystawionego przez każdego ze współużytkowników wieczystych - oryginał sporządzony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez ARiMR. Dostarczono tylko oświadczenie Z.S. natomiast należało dostarczyć również oświadczenie pozostałych współużytkowników wieczystych tj. W.S., [...]. oraz [...] Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. J. sp. z o.o. wezwała Agencję do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie tym nie zgodził się z twierdzeniem, że nie uzupełnił braków wniosku w sposób poprawny. Pismem z dnia [...].10.2014 r. Agencja poinformowała Wnioskodawcę, iż w ocenie Departamentu Odwołań w postępowaniu dotyczącym wniosku o przyznanie pomocy J. Sp. z o.o. o znaku [...] złożonego dnia [...].04.2013 r. w ramach PROW na lata 2007- 2013 w zakresie działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", że nie doszło do naruszenia prawa przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Podtrzymano twierdzenie, że dostarczona umowa na najem lokalu użytkowego zawarta w dniu 10.03.2014 r. nie jest prawidłowa, gdyż nie została zawarta ze wszystkimi podmiotami, tj. właścicielem i użytkownikami wieczystymi nieruchomości, położonej w miejscowości S. (nr działki [...]). W dniu [...] września 2014 r. [...] w P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagała się w niej uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz zasądzenia na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła: I. naruszenie przepisów prawa materialnego: 1. niewłaściwe zastosowanie § 17 ust. 2 pkt 16 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 17 lipca 2008 r. w związku z art. 235 § 1 K.c. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, polegające na przyjęciu przez organ, że skarżący nie przedłożył dokumentu potwierdzającego posiadanie samoistne lub zależne nieruchomości, pomimo, iż lokal stanowiący przedmiot przedłożonej przez skarżącego umowy najmu wraz z pomieszczeniem przynależnym (budynek gospodarczy), stanowi odrębną od gruntu nieruchomość, 2. niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnie § 17 ust. 2 pkt 17 ww. Rozporządzenia, polegające na przyjęciu przez organ, że przedstawioną przez skarżącego umowę najmu, stanowiącą dokument potwierdzający posiadanie zależne nieruchomości, jak i oświadczenie właściciela o wyrażeniu zgody na realizację operacji, powinni podpisać wszyscy współużytkownicy wieczyści działki nr ewid. [...], 3. niewłaściwe zastosowanie § 18 ust. 5 ww. Rozporządzenia poprzez uznanie przez organ, że skarżący nie usunął wszystkich braków w terminie, podczas gdy skarżący wypełnił zgodnie z treścią wezwań nałożone przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zobowiązania. II. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 21 ust. 2 pkt. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 3 w związku z art. 22 ust 3 ww. ustawy z dnia 7 marca 2007 roku polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu zgromadzonego przez skarżącego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu udzielenia pomocy, pomimo spełnienia przez skarżącego wszystkich ustawowych przesłanek, a w konsekwencji przyjęcie przez organ, że skarżący nie spełnił warunków przyznania pomocy i odmowę jej przyznania. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, iż lokal użytkowy, którego dotyczyła zawarta przez Spółkę umowa najmu jest wyodrębniony z budynku, stanowi własność Z. i W. małżonków S.. Wynajmowana przez stronę skarżącą powierzchnia magazynowa stanowi pomieszczenie przynależne do tego lokalu. Wszystkie te okoliczności wynikały jasno z przedłożonych dokumentów, wobec czego brak było podstaw do żądania jakichkolwiek oświadczeń od pozostałych współużytkowników działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o jej oddalenie. Podtrzymała stanowisko zaprezentowane w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Na wstępie Sąd wyjaśnia, że uprawnienia sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. W rozstrzyganej sprawie przedmiotem skargi jest akt z zakresu administracji publicznej o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przedmiotowy akt dotyczy odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427 ze zm. zwana dalej jako "ustawa o wspieraniu"), zgodnie z którym program jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje między innymi wskazany wyżej cel. Należy wskazać, że zaskarżony akt wymaga uzasadnienia zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę w formie pisemnej o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. W myśl art. 22 ust. 2 powołanej ustawy, do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników, organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast ustęp 3 art. 22 ustawy o wspieraniu określa sposób załatwienia sprawy. Mianowicie, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej o odmowie jej przyznania. Na negatywne rozstrzygnięcie zgodnie z art. 22 ust. 4 wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W rozstrzyganej sprawie skarżący prawidłowo złożył skargę do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi § 18 ust. 5 rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008 r. Przepis ten stanowi, że jeżeli wnioskodawca pomimo wezwania do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków wniosku nie usunął ich w terminie, pomocy nie przyznaje się, o czym Agencja informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy. Sporna między stronami jest jedynie kwestia czy Skarżąca Spółka w wyniku dwukrotnego wezwania złożyła prawidłowy dokument poświadczający fakt posiadania nieruchomości, na której będzie realizowana operacja, o której finansowe wsparcia złożono wniosek. Zdaniem Strony stanowisko ARiMR jest nietrafne, gdyż operacja będzie realizowana na terenie lokalu mieszkalnego ( przekształconego w lokal użytkowy ), który został wyodrębniony z budynku mieszkalnego położonego na działce [...] w miejscowości [...] .gm. T. A Strona przedłożyła oświadczenie właściciela lokalu o zgodzie na realizację operacji oraz umowę najmu lokalu. Sąd nie neguje prawidłowości przedstawionej w uzasadnieniu skargi argumentacji dot. użytkowania wieczystego działki, sytuacji prawnej budynków znajdujących się na działce oddanej w użytkowanie wieczyste oraz faktu, iż dla najmu lokalu stanowiącego odrębną własność nie jest potrzebna zgoda współwłaścicieli budynku (właścicieli innych wyodrębnionych z niego lokali). Jednak, zdaniem Sądu, mimo częściowo błędnej argumentacji prawnej zawartej w zaskarżonym piśmie (np. z pewnością nie jest potrzebna zgoda właściciela nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste, gdyż zakres uprawnień uprawnionych z tego ograniczonego prawa rzeczowego jest wystarczająco szeroki) należy stwierdzić, że końcowa konkluzja na temat nieusunięcia braków wniosku co do przedstawienia tytułu prawnego do nieruchomości, na której będzie realizowana operacja, jest poprawna. W wyniku pierwszego wezwania do usunięcia braków wniosku Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających samoistne lub zależne posiadanie nieruchomości, na której będzie realizowana operacja (pkt 7 pisma z [...].08.2013 r.). W wyniku drugiego wezwania dostarczona została umowa najmu zawarta w dniu [...] marca 2014 r. zawarta ze [...] W § 1 wynajmujący oświadczył, że posiada tytuł prawny do zabudowanej nieruchomości położonej w T., S. o powierzchni 35 m². Przedmiot najmu tak został opisany: lokal użytkowy przeznaczony na pomieszczenia biurowe – 20 m² i pomieszczenie magazynowe 15 m² usytuowany w T. S.. Z załączonego do skargi odpisu z prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]. dla tego lokalu księgi wieczystej wynika, że lokal składa się z pokoju na poddaszu - 2, kuchni na poddaszu – 1, łazienki na poddaszu – 1, wc na poddaszu – 1, przedpokoju na poddaszu – 1. Do lokalu tego przynależą następujące pomieszczenia: piwnica – 1, pomieszczenie na poddaszu - 1, pomieszczenie w budynku gospodarczym – 1. Pole powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych wynosi 142,72 m². Z mapy sytuacyjnej dołączonej do wniosku o zmianę przeznaczenia lokalu z mieszkalnego na użytkowy wynika, że określone w umowie najmu pomieszczenie magazynowe nie znajduje się w budynku gospodarczym (budynek oznaczony na planie lit.g) , ale innego budynku oznaczonego na tym planie lit. i. Budynek ten nie jest więc pomieszczeniem przynależnym do lokalu nr 3, ale jest objęty współwłasnością wszystkich współużytkowników wieczystych działki [...]. Oznacza to, że Skarżąca Spółka nie przedstawiła tytułu prawnego do wszystkich części nieruchomości, na której będzie realizowana operacja, gdyż Z.S. nie miał wyłącznego prawa własności do pomieszczenia magazynowego. Z tych wszystkich przyczyn należy stwierdzić, iż ocena wniosku skarżącego o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" dokonana przez Agencję nie narusza prawa. Uchybienia i braki wniosku podlegające usunięciu zostały objęte wezwaniem organu, zgodnie z § 18 ust. 3 i 4 pkt 2 rozporządzenia, wobec ich nieusunięcia przez wnioskodawcę organ zgodnie z prawem – na podstawie § 18 ust. 5 rozporządzenia – odmówił przyznania pomocy. Sąd ponadto stwierdza, że ocena dokonana przez Agencję była dokonana z poszanowaniem zasad postępowania w takich sprawach określonych w art. 21 i 22 ustawy z 7 marca 2007 r., nie naruszała też mających zastosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego też skarga jako pozbawiona podstaw, zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.