V SA/Wa 2786/08

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi V. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... lipca 2008 r. Nr ... w przedmiocie odmowy wydania wizy pobytowej krajowej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców V. K. wystąpiła o zwolnienie jej od ww. opłaty. W dniu 24 listopada 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej) uzupełniła brak formalny wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, w którym wskazała, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż w chwili obecnej znajduje się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej, ponieważ nie pracuje z uwagi na brak legalnego pobytu. Pozostaje na utrzymaniu znajomych, którzy udostępnili jej wyżywienie i zamieszkanie. Nie posiada nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Oświadczyła, iż posiada zasoby pieniężne w wysokości ... zł. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie Sądu skarżąca wskazała, iż nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych, w tym lokat ani znaczącego majątku ruchomego oprócz rzeczy codziennego użytku. Ze środków pieniężnych otrzymanych od pracodawcy męża w kwocie ... zł pokryła koszty pochówku oraz bieżące wydatki na utrzymanie w ciągu 8 miesięcy. Nie posiada również rachunku bankowego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącej jest trudna i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia zarówno od obciążającego ją na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 300 zł.), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Skarżąca nie posiada bowiem żadnych środków pieniężnych i utrzymuje się wyłącznie dzięki pomocy znajomych, którzy zapewniają jej mieszkanie i wyżywienie. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.