V SA/Wa 2789/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Dorota Mydłowska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2017 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze L. W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia 1. utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 24 sierpnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 2789/16 co do punktu pierwszego dotyczącego umorzenia postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. uchylić punkt drugi ww. postanowienia i przyznać prawo pomocy zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. W.. Skarżący wystąpił z wnioskiem – sporządzonym na formularzu PPF nadanym w dniu 28 czerwca 2017 r. – o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, posiada dom o pow. mieszkalnej 180 m2 wraz z piwnicą (58,8 m2) i strychem (111,93 m2) oraz nieruchomość rolną o pow. 6,02 ha, natomiast nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 wniosku oświadczył, iż otrzymuje rentę w wysokości 1.552,93 zł miesięcznie. Wnioskodawca przedstawił swoje miesięczne zobowiązania i stałe wydatki, do których zaliczył: energię elektryczną – 283,86 zł, wodę – 28,15 zł, wywóz śmieci – 18 zł, lekarstwa – kwota nieczytelna, żywność – 320 zł oraz środki czystości – 75 zł. W dodatkowym oświadczeniu z dnia 22 lipca 2017 r. wyjaśnił, iż nie osiąga dochodów ze sprzedaży produktów rolnych, natomiast otrzymuje dopłaty do gruntów "na minimalnym poziomie". Skarżący przedłożył decyzję z dnia 18 stycznia 2017 r. o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016, decyzję z dnia 21 grudnia 2016 r. o przyznaniu pomocy finansowej dla producentów rolnych, zeznanie podatkowe PIT-36 za rok 2016, a także wyciąg z rachunku bankowego. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wskazał, iż niniejsza sprawa jest wolna od kosztów sądowych. Podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 23 maja 2016 r. uchwałę o sygn. akt II GPS 2/15, zgodnie z którą, sprawy ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych wydawane w toku egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych wystawianych przez organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] należą do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), i w konsekwencji – na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e tej ustawy – z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych zwolniona jest strona skarżąca w sprawach ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych [...].. Wobec tego, iż skarżący nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, wniosek w tym zakresie należało umorzyć. Stosownie bowiem do przepisu art. 249a p.p.s.a., jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Co do wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu poprzez ustanowienia radcy pranego opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym referendarz sądowy uznał, że skarżący nie zasługuje na prawo pomocy, bowiem nie wykazał, iż ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z tej wyjątkowej instytucji we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. Referendarz podniósł, że zasadniczy wpływ na przyjęcie takiego stanowiska wywarła ta okoliczność, iż skarżący posiada zasoby pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym w wysokości 23.554,59 zł (stan na dzień 20 lipca 2017 r.), na które składają się lokaty o łącznej wysokości 23.000,00 zł, zatem takie, które nie są pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne), związane z egzystencją. W ocenie referendarza sądowego, skoro ulokowane środki nie są niezbędne dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, to należy je traktować jako zasoby pieniężne, które wnioskodawca może spożytkować na koszty sądowe. Nie można bowiem przyjąć, żeby inne wydatki czy zobowiązania, które nie mają charakteru "niezbędnych dla utrzymania" mogły być traktowane priorytetowo przed kosztami sądowymi. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, wnosząc o przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie. Wskazał że oszczędności ulokowane na lokatach są przeznaczone na zakup samochodu, który ułatwiał mu się w poruszaniu (wizyty lekarskie i zakupy), w szczególność, że jest osobą niepełnosprawną. Podniósł również, iż nawałnica z 11/12 sierpnia 2017 r. uszkodziła budynek mieszkalny, a jego naprawa jest szacowana na 95.000 zł. Dołączył do sprzeciwu decyzję firmy ubezpieczeniowej o odmowie pokrycia z ubezpieczenia strat w uprawach po nawałnicy, oraz zawiadomienie o rozprawie i odpowiedź na skargę dotycząca decyzji o wymierzeniu podatku od nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 259 § 1 p.p.s.a., od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a. Zdaniem Sądu referendarz sądowy zasadnie umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponieważ jak wskazano powyżej skarżący jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych. Natomiast co do odmowy przyznania prawa pomocy zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego należało zmienić postanowienie referendarza ze względu na okoliczności przedstawione w sprzeciwie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu w obecnej sytuacji w stosunku do skarżącego spełniła się przesłanka o której mowa w cytowanym powyżej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący nie będzie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania ponieważ środki, które posiada będzie musiał przeznaczyć na naprawę domu oraz odnowienie upraw po nawałnicy, która przeszła przez jego miejscowość (fakt powszechnie znany). Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w sentencji co do pkt 1 na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. art. 249a p.p.s.a., co do pkt 2 na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.