V SA/Wa 2796/15

WyrokWSA w Warszawie2016-03-15

Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Dorota Mydłowska, Sławomir Kozik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie wznowieniowe w sprawie zmiany zezwolenia na prowadzenie gier hazardowych może być prowadzone, jeśli decyzja stanowiąca przedmiot tego postępowania została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego?
Ratio decidendi
Postępowanie wznowieniowe stało się bezprzedmiotowe, ponieważ decyzja, która stanowiła jego przedmiot, została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego na mocy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z tym organ miał obowiązek umorzyć postępowanie, a sąd administracyjny oddalić skargę na decyzję o umorzeniu.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o odmowie zmiany zezwolenia na prowadzenie gier na automatach, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Po wznowieniu postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję będącą przedmiotem wznowienia. W związku z tym Dyrektor Izby Celnej umorzył postępowanie wznowieniowe, uznając je za bezprzedmiotowe. Spółka zaskarżyła decyzję o umorzeniu, twierdząc, że uchylenie decyzji nie czyni postępowania bezprzedmiotowym i domagając się merytorycznego rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Sławomir Kozik, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania o zmianę zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych; oddala skargę. Przedmiotem skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Dyrektor Izby Celnej w [...] z [...] maja 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] lutego 2015 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie wznowienia postępowania o zmianę zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] udzielone decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z [...] stycznia 2009 r. nr [...]. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Pismem z dnia [...] października 2012 r. Spółka z o.o. [...]z siedzibą w [...], w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11, wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. o odmowie zmiany zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] udzielone decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z [...] stycznia 2009 r. nr [...]. Dyrektor Izby Celnej w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Z uwagi na fakt, że rozpoznanie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na decyzję nr [...] z dnia 28 czerwca 2010 r., miało istotny wpływ na rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji, Dyrektor Izby Celnej w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. zawiesił przedmiotowe postępowanie wznowione postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 listopada 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1832/10, oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2013 r. sygn. akt II GSK 941/11 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1832/10, uchylił również zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] działającego jako organ zezwalający I instancji nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., Dyrektor Izby Celnej w [...] podjął z urzędu zawieszone postępowanie wznowieniowe. Następnie Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. umorzył wznowione postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Skarżąca spółka odwołał się od powyżej decyzji. Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z [...] maja 2015 r. nr [...] utrzymał mocy decyzję własną z [...] lutego 2015 r. Organ stwierdził należy, że po wznowieniu postępowania z obrotu prawnego skutecznie wyeliminowana została ostateczna decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia 28 czerwca 2010 r., która stanowiła przedmiot wznowionego postępowania w sprawie zmiany zezwolenia w części dotyczącej nieprzekraczalnego terminu rozpoczęcia działalności, stąd wniosek że postępowanie wznowieniowe stało się bezprzedmiotowe. Organ podkreślił, że obligatoryjną przesłanką umorzonego postępowania jest jego bezprzedmiotowość. Wyjaśnił, iż jeżeli wystąpi bezprzedmiotowość postępowania organ ma obowiązek umorzyć postępowanie. Organ podniósł, że stwierdzenie braku przedmiotu postępowania w niniejszej sprawie, - z uwagi na uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 19 czerwca 2013 r. sygn. akt II GSK 941/11) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1832/10, jak i zaskarżonej decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., - obligowało go do umorzenia wznowionego postępowania w przedmiocie zmiany zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...]. Podkreślił, że z powodu braku decyzji ostatecznej, brak było podstaw do dalszego prowadzenia wznowionego postępowania, co jest warunkiem sine qua non prowadzenia tego nadzwyczajnego trybu postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji wydanej w I instancji oraz o zasadzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Zarzuciła naruszenie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) w zw. z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych – zwana dalej u.g.h. (Dz. U. z 2009 r. Nr 201 poz. 1540 ze zm.) poprzez jego bezpodstawne zastosowanie. Zdaniem skarżącej spółki fakt, że decyzja ostateczna o odmowie zmiany lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] została uchylona prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2013 roku w sprawie II GSK 941/11, nie czyni bezprzedmiotowym postępowania w sprawie już wznowionej. Podniosła, że złożyła wniosek o zmianę posiadanego zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, a postanowienie w tym przedmiocie zostało wznowione. Jej zdaniem oznacza to, iż postępowanie wznowione powinno się zakończyć wydaniem decyzji merytorycznej. Skarżąca spółka uważa, iż istnieją podstawy prawne do wydania takiej decyzji, albowiem zgodnie z art. 135 ust. 1 u.g.h. zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1 (czyli m.in. zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych], mogą być zmieniane, na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1-3, przez organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Przepisy art. 56 i art. 57 stosuje się odpowiednio. Podkreśliła, że wszelkie przepisy u.g.h., które limitowałby możliwość dokonania takiej zmiany, jej zdaniem stanowią jednocześnie przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34 ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego - dalej zwanej "dyrektywą nr 98/34" - i jako takie podlegały obowiązkowi notyfikacji na podstawie art. 8 ust. 1 tejże dyrektywy, a skoro takiej notyfikacji zaniechano, to zgodnie z poglądem wyrażonym przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej m.in. w wyroku z dnia 19 lipca 2012 roku w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C- 217/11 (Fortuna i inni) organy i sądy nie mogą ich stosować w postępowaniach toczących się wobec jednostek. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z p. zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] o umorzeniu wznowionego postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. o odmowie zmiany zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] w części dotyczącej zmiany lokalizacji czterech punktów gier na automatach o niskich wygranych, ponieważ stało się bezprzedmiotowe. Przepis art. 208 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, będący podstawą prawną zaskarżonej decyzji, dopuszcza umorzenie postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania można podzielić na cztery kategorie: 1. podmiotowe dotyczące organu podatkowego lub stron postępowania; 2. przedmiotowe dotyczące interesu prawnego, o którym ma się rozstrzygnąć w sprawie; 3. podstawy prawnej załatwienia sprawy co do jej istoty; 4. prawotwórczych elementów stanu faktycznego. Wskazać należ, że bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ale zawsz oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (vide wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt III SA 2225/01). Bezprzedmiotowość należy rozumieć jako stan, w którym istnieje brak podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Przy tym nie ma znaczenia przyczyna takiego stanu rzeczy, gdyż przepis nakazuje umorzyć postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny. Bezprzedmiotowość postępowania może dotyczyć czterech elementów składających się na treść stosunku prawnego - podmiotu, przedmiotu, stanu faktycznego, stanu prawnego. Bezprzedmiotowość może mieć charakter pierwotny, czyli powstać przed wszczęciem postępowania, jak też wtórny i pojawić się w toku już trwającego postępowania, lecz bez względu na moment jej powstania wszczęte postępowanie podlega umorzeniu. W niniejszej sprawie skarżąca spółka w dniu 29 października 2012 r. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2013 r. sygn. akt II GSK 941/11 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1832/10, uchylił również zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. Powyższe oznacza, że po wznowieniu postępowania z obrotu prawnego skutecznie wyeliminowana została ostateczna decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...][...] z dnia [...] czerwca 2010 r., która stanowiła przedmiot wznowionego postępowania w sprawie dotyczącej zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa mazowieckiego. Tym samym, jak słusznie organy zauważyły, postępowanie wznowieniowe stało się bezprzedmiotowe. Wyjaśnić należy, że niedopuszczalne jest prowadzenie wobec tego samego aktu administracyjnego zwykłego postępowania administracyjnego oraz postępowania o charakterze nadzwyczajnym w administracyjnym toku instancji. W niniejszej sprawie zaistniały przeszkody natury przedmiotowej uniemożliwiające skarżącej spółce skuteczne domagania się prowadzenia postepowania wznowieniowego. Gdyby przyznać skarżącej rację to w sprawie toczyły by się dwa postępowania: - jedno w trybie zwyczajnym z wniosku z dnia 19 listopada 2009 r., uzupełnionym pismem z dnia 11 stycznia 2010 r., o zmianę zezwolenia w części dotyczącej nieprzekraczalnego terminu rozpoczęcia działalności poprzez wydłużenie tego terminu o 12 miesięcy, tj. do dnia 31 grudnia 2010 r.; - drugie z wniosku z dnia 29 października 2012 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Jednakże jak wspominano powyżej decyzja z [...] czerwca 2010 r. została przez Naczelny Sąd Administracyjny wyeleminowana z obrotu prawnego, z tego względu nie może się toczyć postępowanie wznowieniowe sprawie tej decyzji. Skarżąca spółka żąda niemożliwego – zmiany decyzji, która nie istnieje w obrocie prawnym. Z tego względu należy powtórnie powtórzyć, że organ zasadnie uznał, że prowadzenie sprawy o wznowienie postępowania jest bezprzedmiotowe i umorzył je. Podkreślić również należy, że wniosek z dnia 19 listopada 2009 r., uzupełnionym pismem z dnia 11 stycznia 2010 r. o zmianę zezwolenia w części dotyczącej nieprzekraczalnego terminu rozpoczęcia działalności poprzez wydłużenie tego terminu o 12 miesięcy, tj. do dnia 31 grudnia 2010 r. po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1832/10, w którym uchylił również zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. jest przedmiotem nowego zwyczajnego postępowania. W trakcie tego postępowania organ wypowie się co do możliwości wydania decyzji zgodnej z ww. wnioskiem skarżącej. W tym stanie rzeczy, uznając decyzję za prawidłową, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło