V SA/Wa 2798/05
WyrokWSA w Warszawie2006-04-10
Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska-Szary, Marzenna Zielińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu celnego wydana w trybie wznowienia postępowania jest prawidłowa, jeśli osoba podpisująca decyzję w pierwszej instancji brała udział w wydaniu decyzji ostatecznej, a organ odwoławczy nie rozpoznał istoty sprawy z uwzględnieniem nowych dowodów?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, który stanowi o wyłączeniu funkcjonariusza, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Ponadto, organ odwoławczy naruszył art. 243 § 2 i art. 245 § 1 pkt 1 i 3 lit. a Ordynacji podatkowej, nie rozpoznając istoty sprawy po wznowieniu postępowania z uwzględnieniem nowych dowodów i okoliczności.Stan faktyczny
Spółka L. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego, która dotyczyła klasyfikacji taryfowej i stawki celnej dla preparatu. Organ celny I instancji uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej i kwoty długu celnego, co stało się ostateczne. Po wznowieniu postępowania, organ I instancji odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz L. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Asesor WSA - Andrzej Kania, Protokolant - Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2006 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] kwietnia 2005 r., Nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz L. Sp. z o.o. w W. kwotę 440,- zł czterysta czterdzieści tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § l pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art. 26 ustawy z dnia 19.03.2004r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 623), art. 85 § l ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny, § l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. nr 146, poz. 1639) - Dyrektor Izby Celnej w W. po rozpatrzeniu odwołania z dnia 25.05.2005r. utrzymał w mocy wydaną w trybie wznowienia postępowania decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...].04.2005r. odmawiającą uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...] lipca 2003 r. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że jednolitym dokumentem administracyjnym SAD nr E13 [...] z dnia [...].08.2002 r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym szereg towarów w tym m.in. preparaty [...] (poz. l SAD), zgłoszone wg kodu PCN 2106 90 98 O z zerową stawką celną i 22% stawką podatku VAT.
Pismem z dnia 28.08.2002 r., strona złożyła wniosek o uznanie w/w zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej i podatku VAT w stosunku do towarów z poz. l SAD. Wg skarżącego przedmiotowe towary powinny być odprawione z 25% stawką celną i 7% stawką podatku VAT.
Po rozpatrzeniu wniosku strony, decyzją nr [...] z dnia [...].07.2003 r., organ celny I instancji uznał zgłoszenie celne nr j.w. za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej oraz kwoty długu celnego w stosunku do towarów z poz. l SAD. Preparaty z tej pozycji zostały oclone stawką celną w wysokości 25% min. 0,22 EUR/kg. Decyzja stała się ostateczna w toku instancji.
Pismem z dnia 19.05.2004r. (uzupełnionym pismami z dnia 18.10.2004 r. i dnia 09.12.2004 r.), pełnomocnik strony wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...].07.2003 r., w trybie art. 240 § l pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wznowienie dotyczyło zmiany klasyfikacji taryfowej i stawki celnej dla preparatu [...] (z poz. l SAD). Wg skarżącego, właściwym dla przedmiotowego preparatu jest kod PCN 2923 20 00 O i zerowa, obniżona stawka celna.
Przesłankę do wznowienia, zdaniem skarżącego, stanowiły wiążące informacje taryfowe wystawione dla podobnych towarów w państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz informacje pochodzące od [...] kontrahenta.
Postanowieniem z dnia [...].01.2005 r., Naczelnik UC w P. wznowił na wniosek strony postępowanie w przedmiotowej sprawie, a po jego zakończeniu wydał decyzję nr [...] z dnia [...].04.2005r., którą odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji z dnia [...].07.2003 r., w całości.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki L. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika UC w P. z dnia [...].04.2005r.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej , w sprawie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa w art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej. Jednak zdaniem tego organu w wyniku uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak istniejąca w obrocie prawnym decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2003 r. Organ odwoławczy - wskazując na art. 245 § 1 pkt. 3 lit. a) Ordynacji podatkowej - uznał, że przedstawione przez Spółkę nowe okoliczności faktyczne i nowe okoliczności w sprawie nie są na tyle istotne, aby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W konsekwencji , organ odwoławczy odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] lipca 2003 r.
W skardze na powyższą decyzję , wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji, Spółka L. zarzuciła :
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
§ 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej ( Dz. U. Nr 119, poz. 1253 ze zm. ) w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy Celnej ( Dz. U. Nr 74, poz, 830 ze zm.) poprzez ich błędną wykladnię ;
art. 26 ust. 1 , art. 68 oraz art. 69 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami członkowskimi z 16 grudnia 1991 r. (Dz.U. Nr 11, poz. 38 ze zm. ) przez ich niezastosowanie;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy;
art. 243 § 2 i art. 245 § 1 pkt. 1 i 3 lit. a Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie w sprawie postępowania w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy , będącej przedmiotem decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu celnego w P. z [...] lipca 2003 r.., a w konsekwencji utrzymanie w mocy tej decyzji pomimo przesłanki jej uchylenia;
art. 122, art. 187 § 1 oraz 191 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie ustaleń faktycznych nieznajdujących oparcia w aktach sprawy, niedokonanie wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn, niż podniesione przez skarżącą.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze.
Kierując się tą zasadą w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...] wydane zostały z naruszeniem pominiętych w skardze, przepisów art. 130 § 1 pkt. 6 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego.
Zgodnie z tymi przepisami funkcjonariusz celny lub pracownik organu celnego podlega wyłączeniu od załatwiania spraw normowanych przepisami prawa celnego, jeżeli brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Stosownie do przepisu art. 26 ustawy z dnia 19.03.2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne ( Dz. U. Nr 68, poz. 623) przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.
Niniejsza sprawa dotyczy skargi na decyzje wydane w trybie wznowienia postępowania.
W doktrynie prawa administracyjnego panuje zgodność poglądów, co do charakteru żądania wznowienia postępowania - żądanie wznowienia postępowania zaliczane jest do środków zaskarżania.
Do wznowienia postępowania zastosowanie mają przepisy dotyczące wyłączenia pracownika.
Spółka L. wnioskiem z dnia 19.05 2004r. wystąpiła o wznowienie na podstawie art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].07.2003r. Nr [...].
Decyzja ta została wydana i podpisana przez p.o. Naczelnika Urzędu Celnego w [...] I. P. - dyspozytora celnego. ( k. 54)
Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...].04.2004r. nr [...], po wznowieniu na wniosek strony postanowieniem z dnia [...].01.2004r. postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].07.2003r. Nr [...] odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej w całości.
Decyzja ta ( z dnia [...].04.2004 r. ) została wydana i podpisana również przez tę samą osobę I. P. - zastępcę Naczelnika Urzędu Celnego w [...] - st. dyspozytora celnego. ( k.156)
Stosownie do przepisu art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej funkcjonariusz celny lub pracownik organu celnego podlega wyłączeniu od załatwiania spraw normowanych przepisami prawa celnego, jeżeli brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
W niniejszej sprawie ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].07.2003 r. i wydana w trybie wznowienia postępowania od tej decyzji - decyzja tego organu z dnia [...].04.2004r. - wydane i podpisane zostały przez tę samą osobę - I. P. - zastępcę Naczelnika Urzędu Celnego w [...]- st. dyspozytora celnego.
Rozpatrując sprawę na skutek odwołania strony od decyzji z dnia [...].04.2004r. Dyrektor Izby Celnej w W. , pomimo wskazanego wyżej naruszenia przepisu art. 130 § 1 pkt. 6 Ordynacji podatkowej - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Niezależnie od powyższego, stwierdzić należy, że trafne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ II instancji przepisów art. 243 § 2 i art. 245 § 1 pkt. 1 i 3 lit. a Ordynacji podatkowej. Wznowienie postępowania, zgodnie z art. 243 § l i § 2 Ordynacji podatkowej obliguje właściwy organ do przeprowadzania postępowania składającego się z dwóch etapów. Pierwszym etapem jest ocena przesłanek wznowienia postępowania. Drugim etapem jest ponowne rozpatrzenie sprawy. Jeżeli przesłanką wznowienia jest istnienie nowych faktów i dowodów, w drugim etapie, organ administracyjny musi rozpatrzyć sprawę z uwzględnieniem (wzięciem pod uwagę) tych nowych faktów i dowodów. Niezgodne z art. 243 § l i § 2 Ordynacji podatkowej jest więc stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji, że "(...) przedmiotem postępowania nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły okoliczności wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej" (str. 3 zaskarżonej decyzji). Ponowne rozpatrzenie sprawy musi bowiem nastąpić, zgodnie z treścią art. 243 Ordynacji podatkowej, jeżeli w pierwszym etapie rozpoznawania sprawy organ stwierdzi istnienie przesłanek wznowienia. Zarówno Naczelnik Urzędu Celnego, jak i w II instancji Dyrektor Izby Celnej przeprowadził pierwszy etap rozpoznania sprawy, gdyż w ramach postępowania wznowieniowego orzekł, że przywołane przez Spółkę nowe dowody i nowe okoliczności " (...) mogły stanowić i stanowiły (...) przesłankę wznowienia postępowania" (str. 3 zaskarżonej decyzji). Stwierdzając, że spełniona jest przesłanka istnienia nowych faktów i dowodów, Dyrektor Izby Celnej winien przeprowadzić drugi etap postępowania czyli rozpoznać sprawę z uwzględnieniem tych nowych faktów i dowodów. Zgodnie z tym obowiązkiem, Dyrektor Izby Celnej rozpatrzył sprawę, jednakże przy jej rozpatrywaniu nie wziął pod uwagę tych nowych faktów i dowodów, twierdząc, że nie mogą one być uwzględnione jako niewiążące akty administracyjne wydane przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Ograniczenie przez Dyrektora Izby Celnej postępowania w sprawie tylko do ustalenia podstaw wznowienia postępowania, z wyłączeniem rozpoznania istoty sprawy z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających wznowienie stanowi naruszenie art. 243 § 2 i art. 245 § 1 pkt.1 i 3 lit. a Ordynacji podatkowej, co słusznie zarzuca skarżąca Spółka.
Skoro zatem zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2005 r. jak i utrzymana nią w mocy, wydana w trybie wznowienia postępowania, decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...]. 04. 2004 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy - należało na podstawie przepisu art. 154 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) uchylić obie decyzje w całości.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło