V SA/Wa 2799/08

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. J. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uchybieniem terminu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 22 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. J. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2008 r. z uwagi na uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z 1 września 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał, na wniosek skarżącego, prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Skarżący wnosząc skargę kasacyjną wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 10 stycznia 2010r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dorosłą córką, jest współwłaścicielem domu o pow. 80 m2 oraz posiada nieruchomość rolną o pow. 7,11 ha. W rubryce 10 wniosku oświadczył, że uzyskuje dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości 1.354,66 zł miesięcznie, jego żona prowadzi działalność gospodarczą (nie podając wysokości osiąganego z tego tytułu dochodu), zaś córka jest osobą bezrobotną. Dodatkowo wskazał, iż jego żona posiada lokal usługowy oraz, że zostały mu przyznane dopłaty do gruntów za 2009r. w wysokości 3272,47 złotych. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 28 stycznia 2010 r. wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. . W odpowiedzi na powyższe, ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego, pismem z 25 lutego 2010r. zwrócił się do Sądu z prośbą o przedłużenie terminu do uzupełnienia złożonych oświadczeń do 31 marca 2010r. z uwagi na utrudniony kontakt z mocodawcą. W odpowiedzi na powyższe Sąd przychylił się do wniosku i przedłużył termin do 31 marca 2010r. Mimo tego – w zakreślonym terminie, tj. do dnia 31 marca 2010 r. – skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów, tylko uiścił wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 złotych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF z 10 stycznia 2010 r., było niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.